{"id":9623,"date":"2009-01-03T20:28:00","date_gmt":"2009-01-03T19:28:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=9623"},"modified":"2021-11-13T20:30:04","modified_gmt":"2021-11-13T19:30:04","slug":"historia-powstania-pilkera-zwanego-parasolka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2009\/01\/03\/historia-powstania-pilkera-zwanego-parasolka\/","title":{"rendered":"HISTORIA POWSTANIA PILKERA ZWANEGO PARASOLK\u0104"},"content":{"rendered":"\n

Komu morscy w\u0119dkarze zawdzi\u0119czaj\u0105 swoje sukcesy<\/p>\n\n\n\n

Pilkery typu parasolka wymy\u015bli\u0142 p. Micha\u0142 Gontar z L\u0119borka. Przez wiele lat fama g\u0142osi\u0142a, \u017ce powsta\u0142y w Cz\u0119stochowie. Sam zreszt\u0105 tak twierdzi\u0142em, ale tylko do czasu, kiedy pozna\u0142em p. Jerzego Ducha z L\u0119borka. Jest on, podobnie jak p. Micha\u0142 Gontar, prekursorem \u0142owienia dorszy z kutr\u00f3w. Postanowi\u0142em przybli\u017cy\u0107 naszym czytelnikom czas i okoliczno\u015bci, w jakich zacz\u0119li\u015bmy w Polsce \u0142owi\u0107 dorsze z kutr\u00f3w i jak powsta\u0142y s\u0142awne do dzi\u015b parasolki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pierwsze zbiorowe wyprawy na dorsze odby\u0142y si\u0119 na pocz\u0105tku roku 1970. Wtedy to po gomu\u0142kowszczy\u017anie nasta\u0142 okres troch\u0119 wi\u0119kszych swob\u00f3d. Na wk\u0142adk\u0119 paszportow\u0105 (dokument z okresu socjalizmu \u2013 przyp. red.) mo\u017cna by\u0142o wyjecha\u0107 do kraj\u00f3w nazywanych demoludami (od \u201cdemokracja ludowa\u201d). Z politycznej odwil\u017cy skorzystali l\u0119borscy w\u0119dkarze i wydeptali pozwolenie na dorszowe rejsy po Ba\u0142tyku. Najpierw jednak trzeba by\u0142o sporz\u0105dzi\u0107 list\u0119 ch\u0119tnych. Listy w\u0119drowa\u0142y najpierw do PZPR (Polska Zjednoczona Partia Robotnicza), p\u00f3\u017aniej do MO (Milicja Obywatelska) i na ko\u0144cu do WOP (Wojska Ochrony Pogranicza). W ka\u017cdym z tych miejsc skre\u015blano kogo\u015b, kto w\u0142adzy ludowej podpada\u0142. Ch\u0119tnych na udzia\u0142 w rejsie by\u0142o na og\u00f3\u0142 40 \u2013 50 os\u00f3b, zgod\u0119 otrzymywa\u0142o zaledwie kilkana\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Same rejsy te\u017c nie by\u0142y tak dalekie jak dzisiaj. Wtedy wyp\u0142ywa\u0142o si\u0119 na dwie, g\u00f3ra trzy mile od brzegu, wyniki by\u0142y wi\u0119c s\u0142abe. Kto\u015b, kto z\u0142owi\u0142 kilka dorszy, uchodzi\u0142 za kr\u00f3la wyprawy. By\u0142o czym\u015b normalnym, \u017ce po\u0142owa uczestnik\u00f3w rejsu nie z\u0142owi\u0142a ani jednego dorsza, a pozostali mieli ich nie wi\u0119cej ni\u017c kilka. Szyprowie niezbyt si\u0119 orientowali, jak i gdzie nap\u0142ywa\u0107, w\u0119dkarze nie za bardzo wiedzieli, jak si\u0119 dorsze powinno \u0142owi\u0107. Wielkiego parcia na w\u0119dkowanie w morzu zatem nie by\u0142o, trzy – cztery wyprawy w roku zupe\u0142nie wystarcza\u0142y.

Ale tylko w\u0119dkarze wprowadzali rozmaite innowacje, mi\u0119dzy innymi wymy\u015blili \u00f3wczesny GPS. By\u0142a to zaszpuntowana litrowa butelka po mleku. Nawijano na niej 25-metrowy sznurek, do kt\u00f3rego by\u0142a przywi\u0105zana ceg\u0142a. Zaraz po z\u0142owieniu pierwszego dorsza butelk\u0119 wyrzucano za burt\u0119 i proszono szypra, \u017ceby wok\u00f3\u0142 niej p\u0142ywa\u0142. Taki spos\u00f3b namierzania dorszowych \u0142awic polepsza\u0142 wyniki wyprawy, ale cz\u0119sto obra\u017ca\u0142 godno\u015b\u0107 szypra. Niejeden z nich bowiem uwa\u017ca\u0142, \u017ce lepszego ni\u017c on na ca\u0142ym Ba\u0142tyku si\u0119 nie znajdzie. Gdy do takiej sytuacji dochodzi\u0142o, w\u0119dkarze delegowali swojego przedstawiciela, \u017ceby si\u0119 z szyprem zamoczy\u0142. Funkcja delegata nie do\u015b\u0107, \u017ce by\u0142a honorowa, to jeszcze nara\u017ca\u0142a na szwank jego w\u0105trob\u0119. Ale straty przecie\u017c musz\u0105 by\u0107, jak w\u00f3wczas mawiano.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wspomina p. Micha\u0142 Gontar
Na pocz\u0105tku, jak wszyscy inni w\u0119dkarze, dorszy \u0142owi\u0142em niewiele i mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce inaczej by\u0107 nie mo\u017ce. W\u0119dkarz ma jednak w swojej duszy troch\u0119 przekory. Co to znaczy, \u017ce \u0142owi si\u0119 s\u0142abo i niewiele, lecz inaczej si\u0119 nie da? Mo\u017ce jednak\u2026 Przede wszystkim zacz\u0105\u0142em si\u0119 rozgl\u0105da\u0107 za \u0142own\u0105 przyn\u0119t\u0105. W trakcie tych poszukiwa\u0144 wszed\u0142em wraz z kolegami w \u015blep\u0105 uliczk\u0119. Ot\u00f3\u017c zrobili\u015bmy przyn\u0119ty \u2013 trudno je nazwa\u0107 pilkerami – z \u0142a\u0144cucha. To by\u0142o kilka du\u017cych oczek, kt\u00f3re zosta\u0142y pochromowane. Zupe\u0142ny niewypa\u0142. Szukaj\u0105c nadal odpowiedniego materia\u0142u, doszed\u0142em do rurek z w\u00f3zk\u00f3w dla dzieci i wylewek od kran\u00f3w. Wylewki bardziej mi odpowiada\u0142y, bo chocia\u017c mia\u0142y tak\u0105 sam\u0105 \u015brednic\u0119 (fi szesna\u015bcie), to by\u0142y zrobione z mosi\u0105dzu i w s\u0142onej wodzie nie korodowa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Wtedy u\u017cywali\u015bmy \u017cy\u0142ek sze\u015b\u0107dziesi\u0105tek, a nawet grubszych. Takie \u017cy\u0142ki stawiaj\u0105 w wodzie du\u017cy op\u00f3r, mimo to rurki zalane o\u0142owiem by\u0142y za ci\u0119\u017ckie na 20-metrowe \u0142owiska. Musia\u0142y mie\u0107 co najmniej dziesi\u0119\u0107 centymetr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci, bo na kr\u00f3tsze bra\u0144 w og\u00f3le nie by\u0142o. Zalewa\u0142em wi\u0119c o\u0142owiem tylko cz\u0119\u015b\u0107 rurki, p\u00f3\u017aniej sypa\u0142em do niej piasek i na ten piasek znowu la\u0142em p\u0142ynny o\u0142\u00f3w, jako zatyczk\u0119. \u017bmudne to by\u0142o zaj\u0119cie i niezdrowe, bo moim miejscem pracy by\u0142a kuchnia. M\u0119czy\u0142em si\u0119 z tymi rurkami i piaskiem, a\u017c kiedy\u015b sobie przypomnia\u0142em, \u017ce pewien m\u00f3j znajomy ma punkt naprawy parasolek. No, teraz ju\u017c dla wszystkich b\u0119dzie jasne, dlaczego niekt\u00f3re pilkery nazywaj\u0105 si\u0119 parasolkami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Poszed\u0142em do niego, da\u0142 mi kilka rurek. Czu\u0142em si\u0119, jakbym Pana Boga za nogi chwyci\u0142. \u015arednica rurek by\u0142a idealna. Po zalaniu o\u0142owiem mia\u0142y odpowiedni ci\u0119\u017car i nie trzeba si\u0119 by\u0142o z nimi tak m\u0119czy\u0107 jak z kranowymi wylewkami. \u0141atwo\u015b\u0107, z jak\u0105 teraz wykonywa\u0142em pilkery, zach\u0119ci\u0142a mnie do eksperymentowania. Do\u015b\u0107 szybko zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce w wielu sytuacjach parasolki wykonane z rurki sze\u015bciok\u0105tnej s\u0105 lepsze ni\u017c z okr\u0105g\u0142ej. Ale na tym nie poprzesta\u0142em. Chcia\u0142em si\u0119 dowiedzie\u0107, dlaczego z dw\u00f3ch niemal identycznych pilker\u00f3w jeden \u0142owi dorsze prawie raz za razem, a na drugi one siadaj\u0105 bardzo rzadko.<\/p>\n\n\n\n

Na pr\u00f3by z nowymi pilkerami je\u017adzi\u0142em nad jezioro Lubowidz ko\u0142o L\u0119borka. Woda w tym jeziorze ma du\u017c\u0105 przejrzysto\u015b\u0107, a co najwa\u017cniejsze, jest tam d\u0142ugi pomost. Na jego ko\u0144cu g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 wynosi kilka metr\u00f3w. To ju\u017c pozwala\u0142o mi zobaczy\u0107, jak si\u0119 m\u00f3j pilker zachowuje w czasie podrywania i opuszczania na \u017cy\u0142ce napi\u0119tej i jak opada na \u017cy\u0142ce lu\u017anej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

To testowanie nie by\u0142o takie proste, jak by si\u0119 mog\u0142o wydawa\u0107. Przede wszystkim do pr\u00f3b potrzebny by\u0142 mi pilker, kt\u00f3ry dobrze \u0142owi\u0142 dorsze, a to wymaga\u0142o du\u017cego samozaparcia. Kiedy bowiem takiego pilkera mia\u0142em, to nim \u0142owi\u0142em, bo chcia\u0142em na\u0142owi\u0107 wi\u0119cej dorszy od innych. Gdy na kutrze wpad\u0142 mi w r\u0119ce \u0142owny pilker, to wyci\u0105ga\u0142em na niego kilka dorszy, a potem zak\u0142ada\u0142em inny. Je\u017celi na ten drugi bra\u0144 nie by\u0142o, wraca\u0142em do pierwszego. Koniec by\u0142 cz\u0119sto taki, \u017ce akurat ten najlepszy si\u0119 urywa\u0142. P\u00f3\u017aniej rurka, o\u0142\u00f3w, pi\u0142owanie, pr\u00f3by i wreszcie po kt\u00f3rej\u015b kolejnej wyprawie zostawa\u0142 mi \u0142owny pilker jako wzornik.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie taki wzornik, jeden z \u0142ownych pilker\u00f3w, otworzy\u0142 mi oczy na dobr\u0105 parasolk\u0119. Ot\u00f3\u017c na \u0142owno\u015b\u0107 pilkera nie wp\u0142ywa spos\u00f3b, w jaki on opada. Wa\u017cne jest, \u017ceby w czasie podci\u0105gania rzuca\u0142o nim na boki, jak ogonem woblera. O tym, \u017ce pilker b\u0119dzie takie ruchy wykonywa\u0142, decyduje k\u0105t, pod jakim jest \u015bci\u0119ta rurka w miejscu, gdzie si\u0119 wi\u0105\u017ce \u017cy\u0142k\u0119. \u015aci\u0119cie rurki przy kotwiczce w og\u00f3le nie wp\u0142ywa na \u0142owno\u015b\u0107 parasolki, tylko na to, \u017ce pilker w trakcie opadu nie wywija es\u00f3w-flores\u00f3w i nie \u0142apie \u017cy\u0142ki na kotwiczk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie z takim \u0142ownym pilkerem wyp\u0142yn\u0105\u0142em kiedy\u015b na morze. To by\u0142o chyba w po\u0142owie lat siedemdziesi\u0105tych. Wtedy ju\u017c kilka kutr\u00f3w wyp\u0142ywa\u0142o z \u0141eby i mo\u017cna si\u0119 by\u0142o na nie zabra\u0107 bez uprzedniego anonsowania, po prostu z kei. \u0141owi\u0142em obok jakiego\u015b w\u0119dkarza z Cz\u0119stochowy. Mia\u0142em ju\u017c kilkana\u015bcie dorszy, wi\u0119cej ni\u017c pozostali w\u0119dkarze. S\u0105siad zacz\u0105\u0142 mnie m\u0119czy\u0107, \u017cebym mu sprzeda\u0142 moj\u0105 parasolk\u0119. Tak nudzi\u0142, \u017ce na odczepne powiedzia\u0142em mu, \u017ce, owszem, sprzedam, ale wymieni\u0142em jak\u0105\u015b astronomiczn\u0105 sum\u0119, chyba tysi\u0105c z\u0142otych. Troch\u0119 go to zatka\u0142o, ale zacz\u0105\u0142 si\u0119 targowa\u0107 i szuka\u0107 w portmonetce pieni\u0119dzy.<\/p>\n\n\n\n

W tym czasie mu opowiada\u0142em, jakie ze zrobieniem dobrej parasolki s\u0105 problemy i jak trudno o w\u0142a\u015bciwe materia\u0142y. Spotkanie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 tym, \u017ce parasolk\u0119 sprzeda\u0142em mu za znacznie mniejsze pieni\u0105dze, natomiast on obieca\u0142 przys\u0142a\u0107 mi odpowiednie rurki. Rzeczywi\u015bcie, chyba po tygodniu, dosta\u0142em ponad dwadzie\u015bcia mer\u00f3w rurek o r\u00f3\u017cnej \u015brednicy. By\u0142em bardzo szcz\u0119\u015bliwy, bo mia\u0142em materia\u0142 na pilkery i mog\u0142em do woli eksperymentowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dzisiaj ze zdziwieniem patrz\u0119 na nasze l\u0119borskie w\u0119dkowanie. Zanim pierwszy raz pojecha\u0142em na mistrzostwa Polski w \u0142owieniu dorszy z kutr\u00f3w, w og\u00f3le nie wiedzia\u0142em, \u017ce si\u0119 takie zawody odbywaj\u0105. Poruszy\u0142o mnie, kiedy zobaczy\u0142em, \u017ce flag\u0119 na maszt wci\u0105gaj\u0105 ubieg\u0142oroczni mistrzowie, bodaj z Olecka. Pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce jako\u015b nam to sprzed nosa uciek\u0142o. Dorsze \u0142owili\u015bmy niemal na co dzie\u0144 i nie wpad\u0142o nam do g\u0142owy, by nada\u0107 temu jak\u0105\u015b form\u0119 wsp\u00f3\u0142zawodnictwa. Dlatego teraz si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce zacz\u0119li\u015bmy zwyci\u0119\u017ca\u0107 w do\u015b\u0107 nowej kategorii w\u0119dkarstwa, w \u0142owieniu ryb z pla\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Z Micha\u0142em Gontarem
Rozmawia\u0142 WD<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Micha\u0142owi Gontarowi morscy w\u0119dkarze zawdzi\u0119czaj\u0105 swoje sukcesy.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9630,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9623"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9623"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9623\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9631,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9623\/revisions\/9631"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}