{"id":9074,"date":"2008-10-06T02:42:00","date_gmt":"2008-10-06T00:42:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=9074"},"modified":"2021-11-13T02:43:17","modified_gmt":"2021-11-13T01:43:17","slug":"zmysly-suma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2008\/10\/06\/zmysly-suma\/","title":{"rendered":"ZMYS\u0141Y SUMA"},"content":{"rendered":"\n<p>Gdy si\u0119 sumowi przygl\u0105damy, od razu zwracamy uwag\u0119 na jego ma\u0142e oczy. Rzeczywi\u015bcie, wzrok jest dla niego zmys\u0142em ma\u0142o istotnym, ma za to znakomity s\u0142uch, o czym zreszt\u0105 \u0142owcom sum\u00f3w od dawna by\u0142o wiadomo, bo do wabienia tych ryb, u\u017cywali d\u017awi\u0119kowych wabik\u00f3w. Najlepiej znane s\u0105 kwoki, na niekt\u00f3rych obszarach Rosji i w delcie Dunaju stosowane jeszcze dzisiaj. Ich brzmienie, jak si\u0119 s\u0105dzi, przypomina sumom odg\u0142osy innego \u017ceruj\u0105cego suma. Inni s\u0105 jednak zdania, \u017ce kwok wcale nie na\u015bladuje suma, tylko \u017cab\u0119. By\u0107 mo\u017ce, ale jedno jest pewne. Sumy wabi d\u017awi\u0119k powstaj\u0105cy na powierzchni, bo zapewne dla nich si\u0119 przek\u0142ada, \u017ce b\u0119d\u0105 mia\u0142y co\u015b do zjedzenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Sum odbiera d\u017awi\u0119ki narz\u0105dem znajduj\u0105cym si\u0119 w tylnej cz\u0119\u015bci jamy czaszki, zwanym b\u0142\u0119dnikiem. \u0141\u0105czy si\u0119 on poprzez system kostek z przedni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 p\u0119cherza p\u0142awnego, kt\u00f3ry dzia\u0142a jak rezonator (wzmacnia d\u017awi\u0119ki). U sum\u00f3w p\u0119cherz p\u0142awny jest szczeg\u00f3lnie du\u017cy, prawie tak d\u0142ugi, jak jama brzuszna. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce czym u innych zwierz\u0105t s\u0105 ma\u0142\u017cowiny uszne i b\u0142ona b\u0119benkowa, tym u sum\u00f3w s\u0105 pow\u0142oki brzuszne i p\u0119cherz p\u0142awny.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u0119cherz p\u0142awny sygnalizuje tak\u017ce zmiany ci\u015bnienia atmosferycznego. Zaobserwowano, \u017ce przy jego spadku sumy pojawiaj\u0105 si\u0119 przy powierzchni wody, co jest dziwne. Poniewa\u017c gdyby odczuwa\u0142y dyskomfort z powodu rozszerzonego p\u0119cherza, to aby doprowadzi\u0107 go do stanu poprzedniego, powinny si\u0119 zanurza\u0107 g\u0142\u0119biej, a nie wyp\u0142ywa\u0107. Wydaje si\u0119, \u017ce r\u00f3\u017cnice ci\u015bnie\u0144 wywo\u0142ane zmianami w pogodzie nigdy nie s\u0105 tak du\u017ce, by dla ryby rzeczywi\u015bcie mia\u0142y istotne znaczenie. W dodatku sumy mog\u0105 si\u0119 szybko pozby\u0107 nadmiaru gaz\u00f3w z p\u0119cherza p\u0142awnego, bo jest on po\u0142\u0105czony z prze\u0142ykiem. Dlatego takie zachowanie jest trudne do wyja\u015bnienia. By\u0107 mo\u017ce przed za\u0142amaniem pogody wzrasta aktywno\u015b\u0107 owad\u00f3w, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 opada na powierzchni\u0119 wody i przywabia drobnic\u0119, w \u015blad za nimi za\u015b pojawiaj\u0105 si\u0119 sumy.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awietnie rozwini\u0119te s\u0105 u sum\u00f3w zmys\u0142y w\u0119chu i smaku. Kubki smakowe znajduj\u0105 si\u0119 nie tylko w jamie g\u0119bowej, ale tak\u017ce na sk\u00f3rze g\u0142owy, w\u0105sach i p\u0142etwach. Przednie otwory nosowe prowadz\u0105 do obszernych do\u0142k\u00f3w wy\u015bcielonych silnie pofa\u0142dowanym nab\u0142onkiem w\u0119chowym. Du\u017ce znaczenie ma te\u017c zmys\u0142 dotyku (w\u0105sy). Linia naboczna, narz\u0105d zmys\u0142u zwany dotykiem na odleg\u0142o\u015b\u0107, biegnie bli\u017cej grzbietu ni\u017c brzucha, ukierunkowana jest na odbieranie bod\u017ac\u00f3w od g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<p>Sumy, jako jedyne z \u017cyj\u0105cych u nas ryb, maj\u0105 elektroreceptory. Rozsiane one s\u0105 na sk\u00f3rze, g\u0142\u00f3wnie g\u0142owy, odbieraj\u0105 zmiany nat\u0119\u017cenia pola elektrycznego w otoczeniu (podobny typ receptor\u00f3w maj\u0105 rekiny). S\u0105 bardzo czu\u0142e, bo w s\u0142odkiej wodzie pr\u0105d przep\u0142ywa z trudem. \u0179r\u00f3d\u0142em pr\u0105d\u00f3w o r\u00f3\u017cnej charakterystyce s\u0105 wszelkie \u017cywe organizmy. Silniejsze pr\u0105dy wytwarzaj\u0105 mi\u0119dzy innymi zwierz\u0119ta, kt\u00f3re poruszaj\u0105 si\u0119 za pomoc\u0105 skurcz\u00f3w mi\u0119\u015bni (a wi\u0119c na przyk\u0142ad ryby). Dla sum\u00f3w \u017ceruj\u0105cych najcz\u0119\u015bciej przy s\u0142abym o\u015bwietleniu jest to dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142o informacji o tym, co si\u0119 w niewielkiej odleg\u0142o\u015bci od ryby dzieje.<\/p>\n\n\n\n<p>(KJ)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015awietnie rozwini\u0119te s\u0105 u sum\u00f3w zmys\u0142y w\u0119chu i smaku. Kubki smakowe znajduj\u0105 si\u0119 nie tylko w jamie g\u0119bowej, ale tak\u017ce&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9074"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9076,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9074\/revisions\/9076"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}