Atak z zaskoczenia przypomina nieco to, co robi oko\u0144. Gdy dorsz zobaczy zdobycz, zbli\u017ca si\u0119 do niej powoli i w odpowiednim momencie uderza. Du\u017ca i mocno uz\u0119biona paszcza sprawia, \u017ce chybia nader rzadko.<\/p>\n\n\n\n
\u017berowanie dorszy
Dorsze prowadz\u0105 tryb \u017cycia denno-pelagiczny, inaczej m\u00f3wi\u0105c szukaj\u0105 pokarmu w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych morskich siedliskach: przy dnie i w toni. Gdy dno jest piaszczyste, pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wzrokiem, ale nie tylko. Wygl\u0105da to tak: dorsz p\u0142ynie tu\u017c nad dnem, a ko\u0144ce w\u0105sika i p\u0142etw brzusznych wlecze po jego powierzchni. Na tych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a ma szczeg\u00f3lnie du\u017co receptor\u00f3w smaku. Je\u017celi w\u0105s lub p\u0142etwy brzuszne dotkn\u0105 pokarmu lub wyczuj\u0105, \u017ce jest on zakopany w piasku, dorsz natychmiast si\u0119 zatrzymuje, cofa i zasysa k\u0105sek razem ze strumieniem wody i pod\u0142o\u017ca. \u017beby ten strumie\u0144 wywo\u0142a\u0107, gwa\u0142townie otwiera paszcz\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Du\u017ca g\u0142owa o kszta\u0142cie klina pozwala dorszowi r\u00f3wnie sprawnie \u017cerowa\u0107 w dnie \u017cwirowatym i kamienistym. Robi to stoj\u0105c prawie pionowo, z g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142, i w\u0105sem bada powierzchni\u0119 kamieni. Gdy wyczuje pokarm, gwa\u0142townie rusza g\u0142ow\u0105 na boki, \u017ceby odsun\u0105\u0107 kamienie. Potem pokarm jest sprawdzany, czy nadaje si\u0119 do zjedzenia, i ewentualnie przygotowywany do po\u0142kni\u0119cia, na przyk\u0142ad ma\u0142\u017ce s\u0105 pozbawiane muszli. Je\u017celi k\u0105sek jest niejadalny lub zbyt du\u017cy, to zostaje natychmiast wypluty. Na og\u00f3\u0142 dorsze zjadaj\u0105 zdobycz, kt\u00f3ra swoim rozmiarem nie przekracza 9 % d\u0142ugo\u015bci ich cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
\u017berowanie w toni
W otwartej wodzie dorsze \u017ceruj\u0105 w \u0142awicach, mniejszych stadkach, czasem pojedynczo. Tutaj pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 prawie wy\u0142\u0105cznie wzrokiem. Zdobycz mo\u017ce by\u0107 chwytana na dwa sposoby, z po\u015bcigu lub z zaskoczenia. Cho\u0107 dorsz ma niewielk\u0105 p\u0142etw\u0119 ogonow\u0105, a do tego prawie prosto \u015bci\u0119t\u0105 – obie te cechy \u015bwiadcz\u0105, \u017ce p\u0142ywak z niego raczej mierny – to jednak z powodzeniem poluje na szybko p\u0142ywaj\u0105ce ryby pelagiczne, na przyk\u0142ad \u015bledzie i szproty. W czasie ataku w ci\u0105gu jednej sekundy mo\u017ce przeby\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 r\u00f3wn\u0105 a\u017c sze\u015bciu d\u0142ugo\u015bciom ich cia\u0142a. Dzi\u0119ki temu daje rad\u0119 do\u015bcign\u0105\u0107 ryby p\u0142yn\u0105ce \u0142awic\u0105, jednak najcz\u0119\u015bciej atakuje te, kt\u00f3re si\u0119 od \u0142awicy oddali\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Atak z zaskoczenia przypomina nieco to, co robi oko\u0144. Gdy dorsz zobaczy zdobycz, zbli\u017ca si\u0119 do niej powoli i w odpowiednim momencie uderza. Du\u017ca i mocno uz\u0119biona paszcza sprawia, \u017ce chybia nader rzadko.<\/p>\n\n\n\n
Dorsze \u015bwietnie rozpoznaj\u0105, gdy w pobli\u017cu \u017ceruje inny osobnik. Natychmiast do niego podp\u0142ywaj\u0105, a gdy ten zmaga si\u0119 ze zbyt du\u017c\u0105 zdobycz\u0105, pr\u00f3buj\u0105 mu j\u0105 odebra\u0107. To zjawisko bywa u ryb i innych zwierz\u0105t dosy\u0107 cz\u0119ste i jest nazywane kleptopaso\u017cytnictwem. \u017beby go unikn\u0105\u0107, mniejsze dorsze, chwyciwszy k\u0105sek, szybko si\u0119 oddalaj\u0105, by po\u0142kn\u0105\u0107 go gdzie\u015b na uboczu. Kleptopaso\u017cytnictwo jest korzystne dla w\u0119dkarzy, bo gdy jedna ryba chwyta przyn\u0119t\u0119, to inne, b\u0119d\u0105ce w pobli\u017cu s\u0105 pobudzane do \u017cerowania.<\/p>\n\n\n\n
Rytm aktywno\u015bci
Przyjmuje si\u0119, \u017ce za dnia dorsze a\u017c 80 % czasu przeznaczaj\u0105 na \u017cerowanie. Aktywne staj\u0105 si\u0119 o \u015bwicie, wieczorem ich ruchliwo\u015b\u0107 maleje, w nocy prawie ustaje. Szukanie pokarmu dorszowi op\u0142aca si\u0119 tylko wtedy, gdy jest szansa, \u017ce go zobaczy. Jak wynika z bada\u0144 ichtiolog\u00f3w norweskich, czas potrzebny do zlokalizowania zdobyczy w dzie\u0144 jest a\u017c o po\u0142ow\u0119 kr\u00f3tszy. Istnieje te\u017c pewna graniczna ilo\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a, poni\u017cej kt\u00f3rej dorsze przestaj\u0105 p\u0142ywa\u0107. Gdy bowiem szansa natrafienia na pokarm jest ma\u0142a, staj\u0105 si\u0119 bierne, ale i wtedy mog\u0105 reagowa\u0107 na zapach.
Je\u017celi nie liczy\u0107 fok i delfin\u00f3w, dorsze znajduj\u0105 si\u0119 na szczycie morskiego \u0142a\u0144cucha pokarmowego. W Ba\u0142tyku g\u0142\u00f3wnym ich pokarmem s\u0105 \u015bledzie i szproty. Zjadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c tobiasze, dobijaki, babki, w\u0119gorzyce i p\u0142astugi. S\u0105 kanibalami, ale w\u0142asn\u0105 m\u0142odzie\u017c wyjadaj\u0105 tylko wtedy, gdy jest jej du\u017co. Poza rybami dorsze poluj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na du\u017ce skorupiaki (garnele, podwoje) i wieloszczety (nereidy, neftydy).<\/p>\n\n\n\n
W zimie dorsze jedz\u0105 niewiele i raczej trac\u0105 na wadze. W pierwszej po\u0142owie roku sztuki doros\u0142e przebywaj\u0105 w wodach g\u0142\u0119bszych, przydennych. Tworz\u0105 w\u00f3wczas ma\u0142e, ale sta\u0142e i mocno zag\u0119szczone zgrupowania przedtar\u0142owe, przy czym samce i samice grupuj\u0105 si\u0119 oddzielnie. Tar\u0142o odbywa si\u0119 pod koniec wiosny i na pocz\u0105tku lata. Po tarle, p\u00f3\u017anym latem i jesieni\u0105, dorsze, ju\u017c w rozproszeniu, uganiaj\u0105 si\u0119 w toni za m\u0142odymi \u015bledziami i szprotami. P\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 wracaj\u0105 do g\u0142\u0119bin i tam zimuj\u0105.
Gatunki
W Ba\u0142tyku \u017cyje odr\u0119bny podgatunek dorsza, kt\u00f3ry z powodu mniejszego zasolenia w\u00f3d osi\u0105ga mniejsze rozmiary. Ba\u0142tyckie dorsze dzieli si\u0119 na dwa stada: wschodnie i zachodnie. Jest z tym troch\u0119 k\u0142opotu, bo ryby z obu stad si\u0119 nie r\u00f3\u017cni\u0105, a w dodatku dorsze ze stada wschodniego w\u0119druj\u0105 na zach\u00f3d. Podzia\u0142 ten jest jednak istotny, bo osobno ocenia si\u0119 liczebno\u015b\u0107 obu stad i na tej podstawie ustala kwoty po\u0142owowe przyznawane poszczeg\u00f3lnym krajom ba\u0142tyckim. Obecnie si\u0119 uwa\u017ca, \u017ce stado zachodnie jest w lepszej kondycji.<\/p>\n\n\n\n
Z powodu niskiego zasolenia Ba\u0142tyku dorsz mo\u017ce si\u0119 rozmna\u017ca\u0107 tylko w niekt\u00f3rych miejscach. Jego ikra bowiem, by prawid\u0142owo si\u0119 rozwija\u0107, musi si\u0119 unosi\u0107 w wodzie. W naszym morzu wystarczaj\u0105co wysokie zasolenie, zapewniaj\u0105ce ikrze lepsz\u0105 p\u0142ywalno\u015b\u0107, jest w G\u0142\u0119biach – Gda\u0144skiej, Bornholmskiej i Gotlandzkiej. Tam w\u0142a\u015bnie dorsze si\u0119 wycieraj\u0105, a przed tar\u0142em gromadz\u0105. Rozw\u00f3j ikry trwa od dw\u00f3ch do czterech tygodni, a po wykluciu m\u0142ode dorszyki przez kilka miesi\u0119cy (trzy do pi\u0119ciu) \u017cyj\u0105 w otwartej wodzie. W tym czasie wyjadaj\u0105 je inne ryby, mi\u0119dzy innymi \u015bledzie i szproty, kt\u00f3re niejako przy okazji reguluj\u0105 liczebno\u015b\u0107 swojego przysz\u0142ego prze\u015bladowcy. Nast\u0119pnie ma\u0142e dorsze (3 – 6 cm) przenosz\u0105 si\u0119 w przydenne wody w pobli\u017cu brzeg\u00f3w. Dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 osi\u0105gn\u0105 w wieku 3-5 lat. B\u0119d\u0105 wtedy mia\u0142y 30-40 cm d\u0142ugo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Atak z zaskoczenia przypomina nieco to, co robi oko\u0144. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8873,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8872"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8874,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8872\/revisions\/8874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}