{"id":7777,"date":"2006-09-24T02:20:00","date_gmt":"2006-09-24T00:20:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=7777"},"modified":"2021-11-11T02:23:09","modified_gmt":"2021-11-11T01:23:09","slug":"strategie-polowania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2006\/09\/24\/strategie-polowania\/","title":{"rendered":"STRATEGIE POLOWANIA"},"content":{"rendered":"\n<p>W 1995 r., na pro\u015bb\u0119 \u201cW\u0119dkarza Polskiego\u201d, dr Jan Kusznierz z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego obserwowa\u0142 \u017ceruj\u0105ce w akwarium szczupaki, okonie i sandacze. Wyniki przedstawi\u0142 w trzech artyku\u0142ach opublikowanych u nas w numerach 9, 10 i 11\/1995. Temat ten by\u0142 dla nas wa\u017cny, poniewa\u017c podwodna rzeczywisto\u015b\u0107 cz\u0119sto daleko odbiega od naszych s\u0105d\u00f3w opartych wy\u0142\u0105cznie na w\u0119dkarskiej praktyce.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"756\" height=\"408\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7782\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-6.jpg 756w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-6-300x162.jpg 300w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-6-696x376.jpg 696w\" sizes=\"(max-width: 756px) 100vw, 756px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u017berowaniem ryb drapie\u017cnych interesuj\u0105 si\u0119 nie tylko w\u0119dkarze, lecz tak\u017ce uczeni, hodowcy, producenci przyn\u0119t i inni. Dzisiaj naukowcy maj\u0105 do dyspozycji instrumenty nowoczesnej techniki, instytuty badawcze otrzymuj\u0105 znaczne \u015brodki, wi\u0119c o rybach wiemy coraz wi\u0119cej. Pewne ich zachowania, kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107, ka\u017c\u0105 nam korygowa\u0107 wcze\u015bniejsze pogl\u0105dy.<\/p>\n\n\n\n<p>Cykl polowania ryby drapie\u017cnej ma kilka wyra\u017anie r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 faz. Zaczyna si\u0119 on od szukania, kt\u00f3re prowadzi do spotkania ze zdobycz\u0105. P\u00f3\u017aniej nast\u0119puje rozpoznanie, czyli ocena, czy zdobycz nadaje si\u0119 do po\u017carcia. Gdy wynik rozpoznania jest pozytywny, dochodzi do ataku, czasem poprzedzonego po\u015bcigiem, kt\u00f3ry ko\u0144czy si\u0119 schwytaniem ofiary i jej po\u0142kni\u0119ciem. U poszczeg\u00f3lnych drapie\u017cnik\u00f3w fazy te znacznie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105, ale \u017ceby polowanie si\u0119 uda\u0142o, \u017cadna z nich nie mo\u017ce zosta\u0107 pomini\u0119ta. Tak\u017ce wtedy, gdy celem polowania okazuje si\u0119 w\u0119dkarska przyn\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"374\" height=\"615\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7780\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-3.jpg 374w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-3-182x300.jpg 182w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-3-255x420.jpg 255w\" sizes=\"(max-width: 374px) 100vw, 374px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie ryby nie s\u0105 sztywno zaprogramowane i dostosowuj\u0105 swoje dzia\u0142ania do potrzeb chwili, czyli stosuj\u0105 r\u00f3\u017cne strategie. Jest przecie\u017c oczywiste, \u017ce polowanie na p\u0142otk\u0119 musi przebiega\u0107 inaczej ni\u017c np. na karasia. Te ryby bowiem inaczej si\u0119 zachowuj\u0105 i \u017cyj\u0105 w odmiennym \u015brodowisku.<\/p>\n\n\n\n<p>Zanim jednak zajmiemy si\u0119 strategiami, poznajmy wpierw, cho\u0107by w skr\u00f3conej wersji, sposoby polowania naszych ryb drapie\u017cnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Kto jak poluje<\/p>\n\n\n\n<p>Oko\u0144, gdy poluje, polega przede wszystkim na wzroku. Dlatego najbardziej aktywny jest w dzie\u0144, a najintensywniej \u017ceruje \u015bwitem i o zmierzchu. Latem, kiedy przemiana materii jest najszybsza, du\u017ce rybo\u017cerne okonie \u017ceruj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w \u015brodku dnia i w nocy. (W \u201cWP\u201d ukaza\u0142o si\u0119 ju\u017c kilka artyku\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych \u0142owieniu okoni w nocy. Wszystkie dotyczy\u0142y po\u0142ow\u00f3w pod lodem. Nie dotarli\u015bmy do \u017cadnego tekstu naukowego, kt\u00f3ry by to zjawisko opisywa\u0142. Pozostajemy wi\u0119c na razie w obr\u0119bie naszych nieincydentalnych do\u015bwiadcze\u0144. &#8211; red.).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"372\" height=\"650\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7785\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1.jpg 372w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-172x300.jpg 172w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-240x420.jpg 240w\" sizes=\"(max-width: 372px) 100vw, 372px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Budowa cia\u0142a okonia wskazuje, \u017ce jest on dostosowany do polowania w \u015brodowisku pe\u0142nym przeszk\u00f3d, na przyk\u0142ad w\u015br\u00f3d ro\u015blinno\u015bci. W takich warunkach \u0142owca musi by\u0107 zwrotny i szybko wykonywa\u0107 manewry, przyspieszenie jest mniej wa\u017cne. Manewrowanie u\u0142atwia okoniowi spora wysoko\u015b\u0107 cia\u0142a (dotyczy to zw\u0142aszcza du\u017cych osobnik\u00f3w), p\u0142etwy piersiowe po\u0142o\u017cone wysoko na boku i dwie du\u017ce p\u0142etwy grzbietowe. Ale okonie poluj\u0105 tak\u017ce w wodnej toni. Robi\u0105 to jednak zbiorowo, ca\u0142ym stadem. Taka wsp\u00f3\u0142praca zapewnia im wi\u0119ksze korzy\u015bci ni\u017c polowanie w pojedynk\u0119 w \u015brodowisku, do kt\u00f3rego nie s\u0105 przystosowane.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczupak jest r\u00f3wnie\u017c drapie\u017cnikiem dziennym. Najwi\u0119cej atak\u00f3w przeprowadza i najwi\u0119cej ryb zjada w przej\u015bciowych okresach doby (\u015bwit i zmierzch). Przy wykrywaniu zdobyczy kieruje si\u0119 przede wszystkim wzrokiem. W ko\u0144cowej fazie ataku g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 rozpoznawcz\u0105 przejmuje jednak linia boczna, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 na jego g\u0142owie i dok\u0142adnie informuje szczupaka o po\u0142o\u017ceniu ofiary.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"817\" height=\"460\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-7.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7783\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-7.jpg 817w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-7-300x169.jpg 300w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-7-768x432.jpg 768w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-7-696x392.jpg 696w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-7-746x420.jpg 746w\" sizes=\"(max-width: 817px) 100vw, 817px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wyd\u0142u\u017cony kszta\u0142t cia\u0142a, po\u0142o\u017cenie p\u0142etw grzbietowej i odbytowej w pobli\u017cu p\u0142etwy ogonowej pozwala szczupakowi uzyskiwa\u0107 du\u017ce przyspieszenie. Odbywa si\u0119 to jednak kosztem zdolno\u015bci manewrowania. Szczupak jest wi\u0119c specjalist\u0105 od ataku z zasadzki, co wcale nie oznacza, \u017ce musi si\u0119 za czym\u015b ukrywa\u0107. Przeciwnie, mo\u017ce sta\u0107 nieruchomo w otwartej przestrzeni, bo atakuj\u0105c zdobycz z zaskoczenia pochwyci j\u0105, zanim ona zdo\u0142a rzuci\u0107 si\u0119 do ucieczki. W okre\u015blonych sytuacjach szczupak nie tylko czatuje na zdobycz, ale r\u00f3wnie\u017c j\u0105 \u015bciga. W por\u00f3wnaniu do okonia ma jednak ubo\u017cszy repertuar zachowa\u0144 \u0142owieckich.<br><br>Sandacz to drapie\u017cnik zmierzchu i nocy. Najskuteczniej poluje przy s\u0142abym \u015bwietle. Jego nocn\u0105 aktywno\u015b\u0107 trzeba jednak traktowa\u0107 raczej jako trend, a nie \u015bci\u015ble obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 regu\u0142\u0119. Zdarza si\u0119 bowiem, \u017ce \u017ceruje w dzie\u0144 i to nawet bardzo intensywnie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"749\" height=\"650\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7778\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-1.jpg 749w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-1-300x260.jpg 300w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-1-696x604.jpg 696w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-1-484x420.jpg 484w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-1-534x462.jpg 534w\" sizes=\"(max-width: 749px) 100vw, 749px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Cia\u0142o sandacza jest jakby pr\u00f3b\u0105 kompromisu mi\u0119dzy du\u017cym okoniem i szczupakiem. Nie jest tak wysmuk\u0142y jak szczupak, ale te\u017c nie tak kr\u0119py jak oko\u0144. Poluje w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. Najcz\u0119\u015bciej p\u0142ynie wolno za zdobycz\u0105 i przyspiesza dopiero wtedy, gdy jest ona ju\u017c w zasi\u0119gu skutecznego ataku. Nieudany atak rzadko ponawia. Poluje i w grupach, i samodzielnie.<\/p>\n\n\n\n<p>W ciemno\u015bci lub przy s\u0142abym \u015bwietle sandacz, za pomoc\u0105 linii bocznej, rozpoznaje \u015blad hydrodynamiczny, kt\u00f3ry w wodzie pozostawia p\u0142yn\u0105ca ryba (podobnie w nocy poluje sum, pisali\u015bmy o tym w \u201cWP\u201d nr 6\/2006). \u015aledzona ryba jest atakowana od ty\u0142u, dlatego wi\u0119kszo\u015b\u0107 ofiar sandacz chwyta od strony ogona i tak je te\u017c po\u0142yka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"346\" height=\"650\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7779\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-2.jpg 346w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-2-160x300.jpg 160w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-2-224x420.jpg 224w\" sizes=\"(max-width: 346px) 100vw, 346px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Czas teraz zaj\u0105\u0107 si\u0119 strategi\u0105 obieran\u0105 przez ryby drapie\u017cne podczas polowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Oko\u0144 bardziej elastyczny<\/p>\n\n\n\n<p>Oko\u0144 potrafi dopasowa\u0107 spos\u00f3b polowania do r\u00f3\u017cnych sytuacji. Wykaza\u0142 to szwedzki ekolog Peter Ekl\u00f6v po przeprowadzeniu ciekawego badania. Okonie trzyma\u0142 w odgrodzonych siatk\u0105 cz\u0119\u015bciach stawu. P\u0142ywa\u0142y w nim du\u017ce okonie i ma\u0142e, kt\u00f3re dla tamtych by\u0142y pokarmem. W pierwszym eksperymencie ma\u0142e okonie nie mia\u0142y kryj\u00f3wek. Okonie tak d\u0142ugo polowa\u0142y na te mniejsze, a\u017c je co do jednego wyjad\u0142y. W drugim eksperymencie nieco utrudni\u0142 im zadanie. Sprawi\u0142 ma\u0142ym okoniom kryj\u00f3wki w postaci g\u0119stej ro\u015blinno\u015bci. Ma\u0142e okonie natychmiast to wykorzysta\u0142y i zaszy\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d zielska. Wtedy du\u017ce zmieni\u0142y strategi\u0119. Zacz\u0119\u0142y biernie czeka\u0107 na zdobycz. W parach sta\u0142y w pobli\u017cu k\u0119p ro\u015blinno\u015bci. Kiedy ma\u0142e wyp\u0142ywa\u0142y ze swoich kryj\u00f3wek, du\u017ce nie od razu rusza\u0142y do ataku. Czeka\u0142y, a\u017c podp\u0142yn\u0105 jak najbli\u017cej. Kiedy atak by\u0142 nieudany, rzuca\u0142y si\u0119 w po\u015bcig za uciekaj\u0105c\u0105 zdobycz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"361\" height=\"650\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7781\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-4.jpg 361w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-4-167x300.jpg 167w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-4-233x420.jpg 233w\" sizes=\"(max-width: 361px) 100vw, 361px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Taki sam eksperyment badacz przeprowadzi\u0142 ze szczupakami. W obu sytuacjach szczupaki polowa\u0142y w ten sam spos\u00f3b. Obiera\u0142y sobie stanowisko i nieruchomo czeka\u0142y, a\u017c jaki\u015b oko\u0144 podp\u0142ynie i znajdzie si\u0119 w zasi\u0119gu skutecznego ataku. Gdy ma\u0142e okonie mia\u0142y kryj\u00f3wk\u0119 z ro\u015blinno\u015bci, szczupaki ustawia\u0142y si\u0119 na pograniczu ro\u015blin i otwartej wody. W bezruchu czeka\u0142y, a\u017c blisko nich pojawi si\u0119 jaki\u015b okonek i b\u0142yskawicznym skokiem si\u0119 na niego rzuca\u0142y. Najwi\u0119ksze szczupaki zajmowa\u0142y miejsca najbli\u017cej kryj\u00f3wek okoni.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeden drapie\u017cnik przeciwko \u0142awicy<\/p>\n\n\n\n<p>Ryby drapie\u017cne bardzo cz\u0119sto poluj\u0105 na \u0142awice drobnych ryb, te za\u015b, jak wiemy, potrafi\u0105 si\u0119 przed nimi broni\u0107. Drapie\u017cniki musz\u0105 wi\u0119c prze\u0142ama\u0107 t\u0119 obron\u0119. Jak to robi\u0105? Tym tematem zaj\u0119li si\u0119 dwaj inni szwedzcy badacze &#8211; Hakan Turesson i Christer Br\u00f6nmark. Sprawdzali oni, jak z polowaniem na \u0142awice radz\u0105 sobie pojedyncze drapie\u017cniki. Obserwacje prowadzili w du\u017cych okr\u0105g\u0142ych zbiornikach.<\/p>\n\n\n\n<p>Najgorzej sz\u0142o okoniowi, ale tylko na kr\u00f3tk\u0105 met\u0119. Na pocz\u0105tku przeszkadza\u0142 mu tzw. efekt zamieszania. Jest to jeden z obronnych manewr\u00f3w \u0142awicy. Polega na tym, \u017ce ryby nagle i jednocze\u015bnie zmieniaj\u0105 zajmowane w niej miejsce. W ten spos\u00f3b dezorientuj\u0105 prze\u015bladowc\u0119, kt\u00f3ry nie mo\u017ce atakowa\u0107 na \u015blepo, lecz musi wybra\u0107 jedn\u0105, pojedyncz\u0105 ofiar\u0119. K\u0142opoty okonia by\u0142y tym wi\u0119ksze, z im wi\u0119ksz\u0105 \u0142awic\u0105 mia\u0142 do czynienia.<br><br>Pierwsze uderzenie niemal zawsze by\u0142o nieskuteczne. Jednak te chybione ataki nie by\u0142y daremne, powodowa\u0142y bowiem rozpad \u0142awicy. Nast\u0119pnie oko\u0144 ponawia\u0142 ataki, staraj\u0105c si\u0119 odgoni\u0107 od \u0142awicy pojedyncz\u0105 rybk\u0119 i robi\u0142 to coraz skuteczniej. Tak\u0105 ryb\u0119 \u015bciga\u0142 dot\u0105d, a\u017c j\u0105 dopad\u0142 i po\u017car\u0142. Wi\u0119c na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 oko\u0144 by\u0142 skuteczny.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"827\" height=\"488\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7784\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-8.jpg 827w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-8-300x177.jpg 300w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-8-768x453.jpg 768w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-8-696x411.jpg 696w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-strategia-1-8-712x420.jpg 712w\" sizes=\"(max-width: 827px) 100vw, 827px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Takim samym eksperymentom poddano sandacze i szczupaki. Wielko\u015b\u0107 \u0142awicy nie odgrywa\u0142a tu \u017cadnej roli, nie wp\u0142ywa\u0142a na skuteczno\u015b\u0107 atak\u00f3w. Efekt zamieszania nie stanowi\u0142 dla nich \u017cadnej przeszkody.<\/p>\n\n\n\n<p>Grupa drapie\u017cnik\u00f3w przeciwko \u0142awicy<\/p>\n\n\n\n<p>Nie tylko drobnica \u017cyje w grupach. Bywa, \u017ce drapie\u017cniki te\u017c \u017ceruj\u0105 wsp\u00f3lnie. Wspomniana dw\u00f3jka badaczy w kolejnych badaniach chcia\u0142a si\u0119 przekona\u0107, czy ryby drapie\u017cne poluj\u0105ce w grupie pomagaj\u0105 sobie, czy mo\u017ce wzajemnie przeszkadzaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi w zbiorniku r\u00f3wnocze\u015bnie przebywa\u0142o kilka szczupak\u00f3w, to poszczeg\u00f3lne osobniki zjada\u0142y mniej ryb ni\u017c szczupaki trzymane samotnie. Naukowcy przypuszczaj\u0105, \u017ce powodem rzadszych atak\u00f3w by\u0142a obawa przed kanibalizmem lub podkradaniem zdobyczy (pisali\u015bmy o tym w \u201cWP\u201d nr 6\/2006).<br>Wygl\u0105da wi\u0119c na to, \u017ce szczupaki sobie przeszkadzaj\u0105. Tu jednak wypada wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce badania prowadzono w warunkach sztucznych i \u017ce w naturze mo\u017ce by\u0107 inaczej. Pewne rosyjskie obserwacje wskazuj\u0105, \u017ce szczupaki mog\u0105 polowa\u0107 wsp\u00f3lnie. Opisali\u015bmy te\u017c pewne jednostkowe zdarzenia, kt\u00f3rych \u015bwiadkami byli nurkowie i w\u0119dkarze. Widzieli oni, jak szczupaki ustawi\u0142y si\u0119 w jednej linii, tworz\u0105c dla drobnicy rodzaj zapory. W pewnym momencie zacie\u015bni\u0142y tyralier\u0119 i razem przyst\u0105pi\u0142y do ataku. Przypadek to, wynikaj\u0105cy z nagromadzenia zdobyczy, czy planowe dzia\u0142anie? Trudno powiedzie\u0107, ale tak by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Sandacz, kiedy by\u0142 w towarzystwie, zjada\u0142 przeliczeniowo wi\u0119cej ryb, ni\u017c gdy polowa\u0142 w pojedynk\u0119. Badacze nie potrafi\u0105 tego wyja\u015bni\u0107, bo jakiegokolwiek wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania mi\u0119dzy nimi nie zauwa\u017cyli.<\/p>\n\n\n\n<p>Okonie s\u0105 zupe\u0142nie inne. Gdy s\u0105 w grupie, po\u017ceraj\u0105 znacznie wi\u0119cej ryb, bo potrafi\u0105 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107. Owo wsp\u00f3\u0142-dzia\u0142anie polega na tym, \u017ce jednocze\u015bnie zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do \u0142awicy i r\u00f3wnocze\u015bnie atakuj\u0105, by j\u0105 rozdzieli\u0107. Potem ka\u017cdy \u015bciga upatrzon\u0105 przez siebie rybk\u0119.<br>W tych badaniach obserwowano grup\u0119 okoni sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 tylko z trzech sztuk. Wi\u0119ksza liczba uniemo\u017cliwi\u0142aby statystyczn\u0105 analiz\u0119. W naturze stada okoni, kt\u00f3re atakuj\u0105 drobnic\u0119, licz\u0105 cz\u0119sto kilkadziesi\u0105t, a nawet kilkaset osobnik\u00f3w. W dodatku s\u0105 one r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci, a podczas ataku zajmuj\u0105 r\u00f3\u017cne pozycje i prawdopodobnie pe\u0142ni\u0105 wtedy rozmaite funkcje. By\u0107 mo\u017ce wi\u0119c ich zachowanie jest jeszcze bardziej wyrafinowane, ni\u017c by to wynika\u0142o z przytoczonych tu bada\u0144. Tak czy siak, znale\u017a\u0107 si\u0119 z w\u0119dk\u0105 w pobli\u017cu stadnie poluj\u0105cych okoni to wielkie prze\u017cycie i szansa na wy\u015bmienite brania. Widok takich atak\u00f3w na d\u0142ugo pozostaje w pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzucanie przyn\u0119ty w sam \u015brodek stada \u017ceruj\u0105cych okoni na og\u00f3\u0142 przynosi marne wyniki. Mo\u017ce si\u0119 to sko\u0144czy\u0107 \u0142upem w postaci jakiego\u015b pojedynczego niedorostka. Dobry, a nawet bardzo dobry po\u0142\u00f3w b\u0119dzie natomiast wtedy, gdy przyn\u0119ta znajdzie si\u0119 poza obszarem kipieli urz\u0105dzanej na powierzchni przez poluj\u0105ce stado. \u0141awic\u0119 bowiem atakuj\u0105 i rozpraszaj\u0105 ma\u0142e okonie. Naj\u0142atwiejszym \u0142upem s\u0105 rybki odgonione od niej daleko. Korzystaj\u0105 z tego okonie najwi\u0119ksze, kt\u00f3re w rozganianiu \u0142awicy nie racz\u0105 uczestniczy\u0107, a na pewn\u0105 zdobycz czekaj\u0105 na jej odleg\u0142ym obrze\u017cu.<\/p>\n\n\n\n<p>Pobudliwo\u015b\u0107 drapie\u017cnik\u00f3w<\/p>\n\n\n\n<p>Szybko\u015b\u0107, z jak\u0105 drapie\u017cnik reaguje na zdobycz (i oczywi\u015bcie przyn\u0119t\u0119), zale\u017cy przede wszystkim od tego, jak bardzo jest wyg\u0142odzony. R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy gatunkami s\u0105 jednak bardzo du\u017ce. Szwedzcy ekolodzy wk\u0142adali zdobycz do zbiornika i sprawdzali, ile czasu up\u0142ywa, zanim drapie\u017cnik wykona pierwszy ruch w jej kierunku. Najbardziej pobudliwy by\u0142 oko\u0144. Rusza\u0142 ku rybie zaledwie po dziesi\u0119ciu sekundach, a czasem ju\u017c po sekundzie. Sandacz reagowa\u0142 wolniej, \u015brednio po 270 sekundach. Najd\u0142u\u017cszy czas reakcji mia\u0142 szczupak. Nim zacz\u0105\u0142 si\u0119 do ofiary zbli\u017ca\u0107, up\u0142ywa\u0142o blisko pi\u0119\u0107set sekund.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla w\u0119dkarzy wniosek z tych zaskakuj\u0105co du\u017cych r\u00f3\u017cnic jest oczywisty. Gdy w jakim\u015b \u0142owisku w kr\u00f3tkim czasie nie mieli\u015bmy brania, to najpewniej okoni tam nie ma. Wcale to jednak nie znaczy, \u017ce nie ma r\u00f3wnie\u017c sandaczy i szczupak\u00f3w. Warto wi\u0119c rzuca\u0107 przyn\u0119t\u0119 kilka razy w jedno miejsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Szybko\u015b\u0107 reakcji drapie\u017cnik\u00f3w sprawdza\u0142 te\u017c dr Kusznierz. Obserwowa\u0142 jednak zupe\u0142nie co\u015b innego. Wyg\u0142odnia\u0142y szczupak natychmiast i jako pierwszy atakowa\u0142 wk\u0142adane do akwarium ryby, a okonie, kt\u00f3re by\u0142y razem z nim w zbiorniku, w tym czasie czeka\u0142y, a\u017c si\u0119 szczupak nasyci i uspokoi. Dopiero potem bra\u0142y si\u0119 do jedzenia. Ta r\u00f3\u017cnica wynika oczywi\u015bcie z mniejszej przestrzeni, w jakiej ryby by\u0142y badane. Otrzymujemy w ten spos\u00f3b dow\u00f3d, \u017ce wielko\u015b\u0107 zbiornika wp\u0142ywa na zachowania drapie\u017cnik\u00f3w. Zarazem jednak takie obserwacje pokazuj\u0105, jak bardzo te ryby s\u0105 plastyczne i jak skutecznie dostosowuj\u0105 si\u0119 do warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych przychodzi im \u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Z zasadzki i z po\u015bcigu<br>Do niedawna s\u0105dzono, \u017ce szczupaki atakuj\u0105 tylko z zasadzki i nigdy zdobyczy nie \u015bcigaj\u0105. K\u0142\u00f3ci\u0142o si\u0119 to z obserwacjami w\u0119dkarzy, kt\u00f3rzy przecie\u017c bardzo cz\u0119sto widz\u0105, jak szczupaki odprowadzaj\u0105 przyn\u0119ty. B\u0142\u0119dny pogl\u0105d zrodzi\u0142 si\u0119 z tego, \u017ce najcz\u0119\u015bciej ryby te obserwowano w ma\u0142ych zbiornikach, w kt\u00f3rych nie mia\u0142y gdzie si\u0119 rozp\u0119dzi\u0107. Szwedzkie obserwacje wskazuj\u0105 natomiast, \u017ce szczupaki atakuj\u0105 zar\u00f3wno z zasadzki, jak r\u00f3wnie\u017c po po\u015bcigu. Gdy jednak por\u00f3wnano obie metody polowania, to si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce ataki z zasadzki s\u0105 trzy razy skuteczniejsze.<\/p>\n\n\n\n<p>Schemat dzia\u0142ania szczupaka by\u0142 najcz\u0119\u015bciej taki: pierwszy atak z zasadzki, drugi (po niepowodzeniu pierwszego) z po\u015bcigu. Czasem szczupak decydowa\u0142 si\u0119 nawet na kilka kolejnych atak\u00f3w z po\u015bcigiem. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce \u0142owieckie zwyczaje szczupak\u00f3w s\u0105 bardziej urozmaicone ni\u017c to wcze\u015bniej s\u0105dzono.<\/p>\n\n\n\n<p>Sandacze natomiast atakuj\u0105 zdobycz najcz\u0119\u015bciej po kr\u00f3tszym lub d\u0142u\u017cszym po\u015bcigu, jednak w przypadku niepowodzenia ma\u0142o kiedy ponawiaj\u0105 po\u015bcig. I nie wiadomo, dlaczego tak post\u0119puj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Waldemar Borys<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 1995 r., na pro\u015bb\u0119 \u201cW\u0119dkarza Polskiego\u201d, dr Jan Kusznierz z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego obserwowa\u0142 \u017ceruj\u0105ce w akwarium szczupaki, okonie i sandacze. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7781,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7777"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7786,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7777\/revisions\/7786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}