Starzenie si\u0119 dotyczy tak\u017ce jezior. W nauce proces ten nazywa si\u0119 eutrofizacj\u0105. Jego przyczyn\u0105 jest coraz wi\u0119kszy dop\u0142yw do zbiornika substancji pokarmowych (nale\u017c\u0105 do nich m.in. sp\u0142ywaj\u0105ce z p\u00f3l nawozy). Wskutek tego staje si\u0119 ono bardzo \u017cyzne, czyli eutroficzne. Woda w takim jeziorze jest ma\u0142o przezroczysta, pojawiaj\u0105 si\u0119 w nim niekorzystne zjawiska: zakwity glon\u00f3w, brak tlenu, zanik niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w ryb. A wszystko to dzieje si\u0119 dlatego, \u017ce wod\u0119 opanowa\u0142y mikroskopijne glony planktonowe (fitoplankton). To one s\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 jej zm\u0119tnienia. Ma\u0142o jest planktonowych skorupiak\u00f3w, du\u017co za\u015b ryb planktono- i bentoso\u017cernych, g\u0142\u00f3wnie z rodziny karpiowatych (bentos \u2013 organizmy ro\u015blinne i zwierz\u0119ce \u017cyj\u0105ce na dnie).<\/p>\n\n\n\n
Niekiedy jednak nawet bardzo \u017cyzne jezioro wygl\u0105da zupe\u0142-nie inaczej. Wod\u0119 ma przejrzyst\u0105, bo ma\u0142o w niej glon\u00f3w, za to bardzo du\u017co zakorzenionych ro\u015blin wodnych (makrofit\u00f3w), kt\u00f3re tworz\u0105 rozleg\u0142e podwodne \u0142\u0105ki. Sporo jest te\u017c planktonowych skorupiak\u00f3w. Ryb planktono\u017cernych jest niewiele, bo wyjadaj\u0105 je silne stada drapie\u017cnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Upraszczaj\u0105c: jedno jezioro jest zdominowane przez glony, drugie przez ro\u015bliny zakorzenione. Nie trzeba specjalnie uzasadnia\u0107, \u017ce ten drugi stan jest dla nas korzystniejszy.<\/p>\n\n\n\n
Jak to si\u0119 dzieje, \u017ce \u017cyzne jezioro mo\u017ce przybiera\u0107 jedn\u0105 z dw\u00f3ch tak bardzo r\u00f3\u017cnych postaci? Zacznijmy od jeziora zdominowanego przez ro\u015bliny wodne. Cho\u0107 dop\u0142ywa do niego du\u017co substancji pokarmowych, ro\u015bliny szybko je z wody pobieraj\u0105 i magazynuj\u0105 w swoich tkankach. Dla glon\u00f3w ju\u017c ich nie starcza, wi\u0119c nie mog\u0105 si\u0119 rozwija\u0107. Dzi\u0119ki temu woda pozostaje przejrzysta.<\/p>\n\n\n\n
Z kolei w jeziorze obfituj\u0105cym w glony to wzrost wodnych ro\u015blin ukorzenionych jest ograniczany. Glony bowiem powoduj\u0105, \u017ce woda jest bardzo m\u0119tna, szczeg\u00f3lnie w okresie zakwitu. Z tego powodu w g\u0142\u0105b wody nie dochodzi \u015bwiat\u0142o, od kt\u00f3rego podwodne \u0142\u0105ki s\u0105 silnie uzale\u017cnione. Musi by\u0107 go wystarczaj\u0105co du\u017co, by mog\u0142a zachodzi\u0107 fotosynteza (pod wp\u0142ywem \u015bwiat\u0142a z dwutlenku w\u0119gla i wody powstaj\u0105 proste zwi\u0105zki organiczne). Je\u017celi \u015bwiat\u0142a brakuje, ro\u015bliny musz\u0105 korzysta\u0107 z wcze\u015bniej wytworzonych zapas\u00f3w. Gdy zakwity trwaj\u0105 d\u0142ugo i cz\u0119sto si\u0119 powtarzaj\u0105, ro\u015bliny marniej\u0105 i obumieraj\u0105. Najpierw gin\u0105 te, kt\u00f3re rosn\u0105 najg\u0142\u0119biej, potem kolejno pozosta\u0142e. W ko\u0144cu mog\u0105 prawie ca\u0142kiem znikn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\u0141atwiej jest przekszta\u0142ci\u0107 jezioro z wod\u0105 przejrzyst\u0105 w zbiornik opanowany przez glony (wystarczy zarybi\u0107 je amurami lub to\u0142pygami) ni\u017c odwrotnie. Ale to drugie te\u017c jest mo\u017cliwe, co naukowcy wykazali ju\u017c eksperymentalnie, stosuj\u0105c tzw. zabiegi biomanipulacyjne. Mo\u017cna tego dokona\u0107 np. poprzez intensywne zarybianie drapie\u017cnikami. One wyjadaj\u0105 ryby planktono\u017cerne, wi\u0119c uwolnione spod ich presji skorupiaki planktonowe silnie si\u0119 rozwijaj\u0105 i nie dopuszczaj\u0105 do masowego rozwoju glon\u00f3w. Niestety te dwa stany s\u0105 alternatyw\u0105 tylko dla jezior p\u0142ytkich. Jeziora g\u0142\u0119bokie prawdopodobnie zawsze i nieuchronnie zostaj\u0105 zdominowane przez glony. Wtedy o nich m\u00f3wimy, \u017ce s\u0105 zeutrofizowane.<\/p>\n\n\n\n
WB<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jedno jezioro jest zdominowane przez glony, drugie przez ro\u015bliny zakorzenione.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7485,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7484"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7484"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7486,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7484\/revisions\/7486"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}