![\"\"](\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/ratunek-2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nSzacuje si\u0119, \u017ce w jeziorach \u015brodkowej Europy przeci\u0119tna biomasa drapie\u017cnik\u00f3w wynosi 17 – 50 kg\/ha, a ryb spokojnego \u017ceru 140 – 220 kg\/ha. Udzia\u0142 szczupak\u00f3w okre\u015bla si\u0119 na 5 – 12 proc. Tymczasem, aby te drapie\u017cniki mog\u0142y oddzia\u0142ywa\u0107 na liczebno\u015b\u0107 ryb, powinny stanowi\u0107 co najmniej 25 – 30 proc. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce ryby spokojnego \u017ceru wymkn\u0119\u0142y si\u0119 spod kontroli szczupak\u00f3w. Ma to nie tylko negatywny wp\u0142yw na ichtiofaun\u0119, ale – pisze prof. Opuszy\u0144ski – nawet na czysto\u015b\u0107 wody.<\/p>\n\n\n\n
Ryby nie tylko p\u0142ywaj\u0105 w jeziorze, ale r\u00f3wnie\u017c jedz\u0105, wydalaj\u0105 mocz i ka\u0142, ryj\u0105 w dnie, wzruszaj\u0105 osady, przyczyniaj\u0105c si\u0119 tym do przyspieszenia obiegu materii. Na przyk\u0142ad w Jeziorze Miko\u0142ajskim intensywne \u017cerowanie p\u0142oci i wzdr\u0119gi w ci\u0105gu 120 dni uwolni\u0142o oko\u0142o 2,7 tony materii organicznej, 133 kg azotu i 11,8 kg fosforu – ilo\u015bci wystarczaj\u0105cej do rozwoju 12 ton glon\u00f3w! Obliczono, \u017ce p\u0142ocie mi\u0119dzy majem a wrze\u015bniem potrafi\u0105 w formie odchod\u00f3w wprowadzi\u0107 do jeziora oko\u0142o 30 proc. rocznego dop\u0142ywu fosforu, pierwiastka odpowiadaj\u0105cego w g\u0142\u00f3wnym stopniu za eutrofizacj\u0119 polskich jezior. W jeszcze wi\u0119kszym stopniu czyni\u0105 to \u017ceruj\u0105ce na dnie karpie, leszcze i jazgarze, kt\u00f3re ponadto niszcz\u0105 system korzeniowy ro\u015blin oraz pogarszaj\u0105 warunki \u015bwietlne na skutek m\u0105cenia wody. Za spraw\u0105 przemieszczaj\u0105cych si\u0119 w toni ryb pelagicznych (sieja, sielawa, stynka, ukleja) biogeny dostaj\u0105 si\u0119 do powierzchniowych warstw wody. Ta tzw. eutrofizacja wewn\u0119trzna mo\u017ce wywiera\u0107 bardziej negatywny wp\u0142yw ani\u017celi dop\u0142yw biogen\u00f3w z zewn\u0105trz (\u015bcieki, nawozy itp.).<\/p>\n\n\n\n
Zim\u0105 1977\/78 w Jez. Suskim ko\u0142o Elbl\u0105ga (silnie prze\u017cy\u017anionym, o pow. 63 ha i \u015bredniej g\u0142\u0119boko\u015bci 2 m) na skutek przyduchy wygin\u0119\u0142y wszystkie ryby. Wiosn\u0105 nie odnotowano tar\u0142a ani pojawienia si\u0119 narybku. Od tego czasu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 autorekultywacja jeziora. Rozwin\u0119\u0142y si\u0119 du\u017ce dafnie, dno zaros\u0142o ro\u015blinno\u015bci\u0105 naczyniow\u0105, a woda sta\u0142a si\u0119 przejrzysta. Przyk\u0142ad\u00f3w, kiedy zag\u0142ada ryb szybko przynios\u0142a radykaln\u0105 popraw\u0119 jako\u015bci wody, w Polsce i na \u015bwiecie odnotowano wiele. W niekt\u00f3rych wypadkach nawet ca\u0142kowite odci\u0119cie dop\u0142ywu \u015bciek\u00f3w nie spowodowa\u0142o takiego \u201ccudu\u201d, co znikni\u0119cie ryb z jeziora.<\/p>\n\n\n\n
Na \u015bwiecie przeprowadzono wiele pr\u00f3b poprawy jako\u015bci w\u00f3d, wykorzystuj\u0105c do tego same ryby. W Polsce manipulowano przede wszystkim amurem i bia\u0142\u0105 to\u0142pyg\u0105. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ryby od\u017cywiaj\u0105ce si\u0119 ro\u015blinami (amur) lub fitoplanktonem (to\u0142pyga) ogranicz\u0105 najdotkliwsze przejawy eutrofizacji. Rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 zgo\u0142a odmienna. Amury niszczy\u0142y ca\u0142e zespo\u0142y najcenniejszych ro\u015blin, pozbawiaj\u0105c inne ryby tarlisk i kryj\u00f3wek dla wyl\u0119gu i narybku. Doprowadza\u0142o to, jak w jez. Dga\u0142 Wielki ko\u0142o Gi\u017cycka, do ca\u0142kowitego za\u0142amania po\u0142ow\u00f3w, albo – co spotka\u0142o zbiornik Gocza\u0142kowicki – do wzmo\u017conego zakwitu glon\u00f3w. Rola to\u0142pygi natomiast sprowadzi\u0142a si\u0119 do wychwytywania z toni obumar\u0142ej i \u017cywej materii, jej dalszego rozk\u0142adu i szybkiego transportu w postaci fekalii do strefy dennej, co spowodowa\u0142o szybszy obieg materii i znaczny wzrost eutrofizacji. Czy wi\u0119c rybackie zabiegi s\u0105 w stanie uruchomi\u0107 procesy, kt\u00f3re doprowadz\u0105 do poprawy jako\u015bci w\u00f3d?<\/p>\n\n\n\n Profesor Karol Opusza\u0144ski wyk\u0142ada na Katedrz Ekologii i Ochrony \u015arodowiska Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Rolniczo – Pedagogicznej w Siedlcach. W latach 1988-93 przebywa\u0142 w Stanach Zjednoczonych, gdzie wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Floryda i prowadzi\u0142 badania nad biologicznymi metodami przeciwdzia\u0142ania eutrofizacji oraz oczyszczania \u015bciek\u00f3w. Wyk\u0142ada\u0142 m.in. w Olsztynie, Siedlcach, Reading (W. Brytania), Szanghaju i Gainseville (USA). Wkr\u00f3tce uka\u017ce si\u0119 jego ksi\u0105\u017cka \u201cWp\u0142yw gospodarki rybackiej, szczeg\u00f3lnie ryb ro\u015blino\u017cernych, na jako\u015b\u0107 wody Jeszcze niedawno publicznie nie wypowiadano si\u0119 na ten temat, bowiem socjalistyczna Polska potrzebowa\u0142a ogromnych ilo\u015bci \u017cywno\u015bci, szkoda, \u017ce nie dla swoich obywateli.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":689,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/686"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=686"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/686\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":690,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/686\/revisions\/690"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Kolejny przyk\u0142ad z naszego podw\u00f3rka – mazurskie jez. Wirbel. W tym niewielkim jeziorze (11 ha) ju\u017c po trzech latach od czasu celowego wytrucia ryb w roku 1991 stwierdzono wzrost przejrzysto\u015bci wody o 30 proc., ponad dwukrotnie spad\u0142a ilo\u015b\u0107 zawiesin, a 2,8-krotnie zmniejszy\u0142a si\u0119 biomasa fitoplanktonu. Kogo jednak mo\u017ce cieszy\u0107 wizja czystych, ale martwych jezior?<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/ratunek-1.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
Prof. Opuszy\u0144ski wraca do eksperymentu w jez. Wirbel, przeprowadzonego przez naukowc\u00f3w z Zak\u0142adu Hydrobiologii Uniwersytetu Warszawskiego. Po wytruciu ryb okaza\u0142o si\u0119, \u017ce szczupaki stanowi\u0142y tylko 17,4 proc. og\u00f3lnej ilo\u015bci. Trucizn\u0119 zastosowano, gdy\u017c trzyletnie intensywne zarybienia wyl\u0119giem i narybkiem tego drapie\u017cnika nie przynios\u0142y spodziewanych efekt\u00f3w. Szczupaki jednak przebudowa\u0142y struktur\u0119 wiekow\u0105 ryb. Normalnie struktura ta przypomina piramid\u0119, kt\u00f3rej podstaw\u0119 stanowi\u0105 roczniki najm\u0142odsze i najliczniejsze. Tutaj ta piramida stan\u0119\u0142a na g\u0142owie. Najliczniejsze by\u0142y starsze roczniki p\u0142oci, kt\u00f3rych ma\u0142e szczupaki nie potrafi\u0142y jeszcze atakowa\u0107, za\u015b m\u0142ode zosta\u0142y wyci\u0119te prawie w pie\u0144. Gdyby kontynuowano zarybienia szczupakiem, prawdopodobnie poprawa jako\u015bci wody zosta\u0142aby osi\u0105gni\u0119ta bez wytrucia ryb. Na skuteczno\u015b\u0107 u\u017cycia szczupaka dla odrodzenia si\u0119 jezior wskazuj\u0105 rezultaty w innych krajach. Eutroficzne jezioro o pow. 15 ha w Danii zarybiono m\u0142odym szczupakiem, wpuszczaj\u0105c od 350 do 2400 sztuk na hektar. Ju\u017c w pierwszym roku stwierdzono zmniejszenie si\u0119 ilo\u015bci wyl\u0119gu p\u0142oci, wzdr\u0119gi i okonia, w nast\u0119pnym z jeziora znikn\u0105\u0142 zupe\u0142nie jazgarz. Tempo wzrostu szczupaka by\u0142o wysokie, zwi\u0119kszy\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przyrosty okoni.<\/p>\n\n\n\n
I jeszcze jeden przyk\u0142ad za prof. Opuszy\u0144skim: sytuacja, kt\u00f3rej ka\u017cdy z nas, w\u0119dkarzy, chcia\u0142by doczeka\u0107 w swoim ukochanym jeziorze. W du\u017cym (2700 ha) i p\u0142ytkim (\u015brednia g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 1,5 m) zdegradowanym jeziorze w Holandii woda stale pozostawa\u0142a m\u0119tna i prawie zupe\u0142nie pozbawiona ro\u015blin. Zim\u0105 od\u0142owiono 425 ton ryb spokojnego \u017ceru i jednocze\u015bnie wpuszczono szczupaki. W roku 1990, przed podj\u0119ciem zabieg\u00f3w rybackich, podwodne \u0142\u0105ki ramienicy zajmowa\u0142y tylko 1 ha, po trzech latach ich powierzchnia zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 a\u017c do 450 ha, a woda nad nimi pozostawa\u0142a przejrzysta przez ca\u0142e lato. Ratunek wi\u0119c w szczupaku!
Opr. Wies\u0142aw Branowski<\/p>\n\n\n\n
w jeziorach\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"