Zdarzy\u0142o si\u0119 to w londy\u0144skim ogrodzie zoologicznym. W ogromnym akwarium sta\u0142 wielki szczupak, wa\u017cy\u0142 chyba z 10 kilogram\u00f3w. W\u0142a\u015bciwie nie by\u0142o to klasyczne akwarium, ale ma\u0142y basen z jedn\u0105 \u015bcian\u0105 ze szk\u0142a, przez kt\u00f3r\u0105 patrzy\u0142em na szczupaka, a on na mnie. Wtem wok\u00f3\u0142 niego zawirowa\u0142o stado wpuszczonych do wody p\u0142oci. Patrz\u0119, p\u0142ocie nerwowo badaj\u0105 ca\u0142y zbiornik, kr\u0119c\u0105 si\u0119 te\u017c wok\u00f3\u0142 szczupaka i wygl\u0105da na to, \u017ce w og\u00f3le nie zwracaj\u0105 na niego uwagi. Czekam – nic si\u0119 nie dzieje. Po kwadransie znudzi\u0142em si\u0119 i przeszed\u0142em do innego pawilonu.<\/p>\n\n\n\n
Po pewnym czasie wr\u00f3ci\u0142em. P\u0142ocie nadal spokojnie p\u0142ywa\u0142y wok\u00f3\u0142 szczupaka, prawie si\u0119 o niego ociera\u0142y, on za\u015b zdawa\u0142 si\u0119 drzema\u0107. Dopiero po chwili dostrzeg\u0142em, \u017ce z pyska co\u015b mu wystaje. Szybko to co\u015b rozpozna\u0142em. To by\u0142 ogon p\u0142oci. I tu nasuwa si\u0119 pytanie: Czy ryby wiedz\u0105, \u017ce szczupak to dla nich \u015bmiertelne zagro\u017cenie? Kiedy uciekaj\u0105, a kiedy ignoruj\u0105 niebezpiecze\u0144stwo?<\/p>\n\n\n\n
Od lat \u0142owi\u0119 szczupaki na \u017cywca. Przewa\u017cnie na haczyk zak\u0142adam kie\u0142bika. Zwykle bywa tak, \u017ce na kilka sekund przed pobiciem sp\u0142awik drga, podskakuje na wodzie, odchodzi w bok i gwa\u0142townie nurkuje. Mo\u017cna si\u0119 domy\u015ble\u0107, \u017ce to kie\u0142bik spostrzeg\u0142 szczupaka i pr\u00f3buje ucieczki. Ale r\u00f3wnie cz\u0119sto branie jest nag\u0142e, jakby kie\u0142bik nie zauwa\u017cy\u0142, co si\u0119 \u015bwi\u0119ci. A mo\u017ce w takich przypadkach nie ba\u0142 si\u0119 szczupaka, bo chocia\u017c widzia\u0142 go doskonale, to nie przeczu\u0142 ataku?<\/p>\n\n\n\n
Wiele podr\u0119cznik\u00f3w w\u0119dkarskich utrzymuje, \u017ce szczupak atakuje tylko z zasadzki i gdy chybi, to ju\u017c nie \u015bciga niedosz\u0142ej ofiary. Jest to obserwacja trafna, ale zarazem ona niepotrzebnie sugeruje, \u017ce zachowaniem szczupaka rz\u0105dzi automatyzm. A przecie\u017c jest inaczej. Po pierwsze, drapie\u017cnik ten potrafi p\u0142yn\u0105\u0107 za ryb\u0105 nawet kilkana\u015bcie metr\u00f3w, zanim zaatakuje. Na pewno widzia\u0142 to ka\u017cdy spiningista. Po drugie, szczupak cz\u0119sto podkrada si\u0119 do swej ofiary, zbli\u017ca si\u0119 do niej bardzo powoli i obserwatorowi mo\u017ce si\u0119 zdawa\u0107, \u017ce tylko przypadkowo dryfuje w kierunku beztroskiego stada p\u0142oci. Chocia\u017cby z tych dw\u00f3ch wzgl\u0119d\u00f3w powinni\u015bmy uzna\u0107, \u017ce zachowanie szczupaka bywa z\u0142o\u017cone i \u017ce atakuje on zdobycz na rozmaite sposoby.<\/p>\n\n\n\n
Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce szczupak jest ryb\u0105 osiad\u0142\u0105, czyli z uporem trzyma si\u0119 wybranego miejsca przynajmniej przez jedn\u0105 por\u0119 roku, np. jesie\u0144. Tak chyba dzieje si\u0119 naprawd\u0119, ale tylko wtedy, kiedy szczupak znajdzie bardzo dobre stanowisko. Natomiast wiele z nich kr\u0119ci si\u0119 – jak s\u0105dz\u0119 – po jeziorze lub rzece i stale szuka miejsc dogodnych do \u017cerowania. Niegdy\u015b regularnie, bo raz w tygodniu, odwiedza\u0142em odcinek pewnej rzeki i zawsze przywozi\u0142em z takiej wyprawy szczupaka wa\u017c\u0105cego ok. kilograma. Wszystkie te ryby – a by\u0142o ich w sumie kilkana\u015bcie – \u0142owi\u0142em w tym samym zamy\u0142ku, za zwalonym do rzeki drzewkiem. By\u0142o tam wzgl\u0119dnie g\u0142\u0119boko, po pas, a wok\u00f3\u0142 ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 pe\u0142ne kie\u0142bi p\u0142ycizny. Mechanizm mojego sukcesu widz\u0119 tak: na miejsce z\u0142owionego szczupaka przyp\u0142ywa\u0142 – przez p\u0142ycizny, gdzie wody by\u0142o po kostki, a wi\u0119c pewnie noc\u0105 – nast\u0119pny lokator i zajmowa\u0142 zwolnione stanowisko.<\/p>\n\n\n\n
Wok\u00f3\u0142 szczupak\u00f3w naros\u0142o sporo kontrowersji i nieporozumie\u0144. Wielu w\u0119dkarzy s\u0105dzi, \u017ce szczupak jest bezmy\u015blny, atakuje \u017cywca lub b\u0142ystk\u0119 zawsze, kiedy poczuje g\u0142\u00f3d. Mo\u017ce\u2026 Trafi\u0142em kiedy\u015b nad p\u0142ytki i rozleg\u0142y staw \u015br\u00f3dpolny, pe\u0142en moczarki i d\u0142ugich, nitkowatych glon\u00f3w. Doj\u015bcie tam by\u0142o fatalne. Najpierw brn\u0105\u0142em przez si\u0119gaj\u0105ce wy\u017cej kolan b\u0142ocko, a potem przedziera\u0142em si\u0119 przez las trzcin. Kiedy wreszcie dociera\u0142em do wody, to si\u0119 okazywa\u0142o, \u017ce nie bardzo jest gdzie zarzuci\u0107 w\u0119dk\u0119, tak staw by\u0142 zaro\u015bni\u0119ty. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce \u017caden w\u0119dkarz tutaj nie zagl\u0105da\u0142, a ryby – karasie, liny, szczupaki – \u017cy\u0142y sobie spokojnie od przyduchy do przyduchy. Wybra\u0142em si\u0119 nad ten staw z w\u0119dk\u0105 i sadzykiem pe\u0142nym karasi. Z wielkim trudem i nadziej\u0105 dobrn\u0105\u0142em do wody tylko po to, \u017ceby si\u0119 przekona\u0107, \u017ce wolne od moczarki oczka s\u0105 za daleko, wi\u0119c zestawem do nich nie dorzuc\u0119. Mieli racj\u0119 miejscowi ch\u0142opi, \u0142owi\u0107 tu nie da rady. Ale\u2026 tu\u017c pod nogami zal\u015bni\u0142 mi kawa\u0142ek wolnej od zaro\u015bli wody, nie wi\u0119kszy ni\u017c metr na metr. Zaczepi\u0142em na haczyk karasia i opu\u015bci\u0142em tam zestaw. W sekund\u0119 mia\u0142em pi\u0119kne branie. Wyci\u0105gn\u0105\u0142em przesz\u0142okilogramowego szczupaka. Jeszcze raz postawi\u0142em tam \u017cywca i zaraz mia\u0142em nast\u0119pnego drapie\u017cnika na haczyku\u2026<\/p>\n\n\n\n
Inne zdarzenie. Siedz\u0119 na wysokim brzegu starorzecza Warty. Jest wrzesie\u0144, woda p\u0142ytka i przezroczysta, s\u0142o\u0144ce ostre. Widz\u0119, jak m\u00f3j kie\u0142bik kr\u0119ci si\u0119 nad dnem i ci\u0105gnie sp\u0142awik to w lewo, to w prawo. Powinienem zmieni\u0107 \u0142owisko, ale intryguje mnie ten niepok\u00f3j \u017cywca. Wpatruj\u0119 si\u0119 w wod\u0119 i wreszcie dostrzegam pod\u0142u\u017cny cie\u0144 szczupaka! W pewnej chwili rusza on wolno do przodu, podp\u0142ywa do rozpaczliwie miotaj\u0105cego si\u0119 kie\u0142bika – chwytam za w\u0119dzisko i zwalniam kab\u0142\u0105k ko\u0142owrotka – lecz nagle si\u0119 zatrzymuje, potem odsuwa w bok i niknie mi z oczu. Wyci\u0105gam zestaw z wody, zak\u0142adam mniejszy sp\u0142awik, przypon z dwudziestki, pojedynczy haczyk i zarzucam ponownie. Po chwili szczupak zn\u00f3w si\u0119 pojawia, podp\u0142ywa do kie\u0142bia i zatrzymuje si\u0119 niespe\u0142na metr od niego. Nic wi\u0119c si\u0119 nie dzieje. Kie\u0142bik z uporem pr\u00f3buje dotrze\u0107 do dna, ale nie pozwala mu na to korkowy sp\u0142awik, a szczupak tkwi w bezruchu. Mijaj\u0105 minuty. Nagle b\u0142yski w wodzie i \u017cy\u0142ka zsuwa si\u0119 ze szpuli. Wzi\u0105\u0142!<\/p>\n\n\n\n
Opinia o bezmy\u015blno\u015bci szczupak\u00f3w bierze si\u0119 by\u0107 mo\u017ce st\u0105d, \u017ce faktycznie zdarzaj\u0105 im si\u0119 napady niebywa\u0142ej \u017car\u0142oczno\u015bci. Chwytaj\u0105 wtedy wszystko co si\u0119 rusza i co mog\u0105 po\u0142kn\u0105\u0107. Przytrafia\u0142o mi si\u0119 wiele razy, \u017ce zerwany przy brzegu szczupak atakowa\u0142 przyn\u0119t\u0119 zaraz po nast\u0119pnym rzucie. Tak zachowuj\u0105 si\u0119 szczupaki bardzo g\u0142odne. \u0141owi\u0142em kiedy\u015b z koleg\u0105 szczupaki w torfowisku. Atakowa\u0142y \u017cywca zaraz po ka\u017cdym zarzuceniu, rzuca\u0142y si\u0119 nawet na nasze sp\u0142awiki! Oczywi\u015bcie by\u0142y to szczupaki wielko\u015bci o\u0142\u00f3wka, tyle \u017ce z nieproporcjonalnie du\u017cymi g\u0142owami. W\u0119dkowali\u015bmy wtedy tak d\u0142ugo, dop\u00f3ki starczy\u0142o nam \u017cywc\u00f3w, a wyci\u0105gni\u0119te g\u0142odomory przenosili\u015bmy do innego potorfowego stawu. Ale zdarza\u0142o mi si\u0119, \u017ce w przyn\u0119t\u0119 bi\u0142 bez opami\u0119tania szczupak otoczony – widzia\u0142em to – gromadk\u0105 ma\u0142ych rybek.<\/p>\n\n\n\n
Trudno to sobie wyt\u0142umaczy\u0107. Zaryzykuj\u0119 i podziel\u0119 si\u0119 jeszcze jednym spostrze\u017ceniem, chocia\u017c nie chc\u0119 by\u0107 pos\u0105dzony o to, \u017ce przypisuj\u0119 rybom mo\u017cliwo\u015bci wi\u0119ksze od tych, jakimi rzeczywi\u015bcie dysponuj\u0105. Ot\u00f3\u017c zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce teraz szczupaki znacznie rzadziej ni\u017c przed laty atakuj\u0105 rybi drobiazg z impetem zmuszaj\u0105cym rybki do gromadnego wyskoku ponad wod\u0119. Mo\u017ce jest mniej szczupak\u00f3w i mniej drobnicy? Z pewno\u015bci\u0105 tak, ale przecie\u017c bywam czasami nad rzekami i stawami jeszcze rybnymi, a mimo to ca\u0142ymi dniami nie widz\u0119 jak\u017ce charakterystycznego niegdy\u015b wachlarza rozpryskuj\u0105cej si\u0119 drobnicy. Czy\u017cby szczupaki zm\u0105drza\u0142y i zacz\u0119\u0142y przechodzi\u0107 do konspiracji?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wiele podr\u0119cznik\u00f3w w\u0119dkarskich utrzymuje, \u017ce szczupak atakuje tylko z zasadzki i gdy chybi, to ju\u017c nie \u015bciga niedosz\u0142ej ofiary.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6753,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6752"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6752"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6754,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6752\/revisions\/6754"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}