{"id":5475,"date":"2004-03-29T01:44:00","date_gmt":"2004-03-28T23:44:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=5475"},"modified":"2021-11-02T01:46:14","modified_gmt":"2021-11-02T00:46:14","slug":"gdy-brakuje-wody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2004\/03\/29\/gdy-brakuje-wody\/","title":{"rendered":"GDY BRAKUJE WODY"},"content":{"rendered":"\n

Coraz cz\u0119\u015bciej mamy bardzo suche lata. W rzekach i zbiornikach zaporowych poziom wody katastrofalnie si\u0119 obni\u017ca. Co gorsze, meteorolodzy zapowiadaj\u0105, \u017ce w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie podobnie.<\/p>\n\n\n\n

Susze s\u0105 zjawiskiem naturalnym, cho\u0107 cz\u0142owiek je spot\u0119gowa\u0142 wycinaj\u0105c lasy i osuszaj\u0105c tereny podmok\u0142e. Niekt\u00f3re organizmy wodne s\u0105 na tak\u0105 ewentualno\u015b\u0107 przygotowane. Na przyk\u0142ad skorupiaki planktonowe prze\u017cywaj\u0105 w postaci letnich jaj zamkni\u0119tych w twardych os\u0142onkach. Te organizmy, kt\u00f3re takich mo\u017cliwo\u015bci nie maj\u0105, w\u015br\u00f3d nich ryby, gin\u0105 lub st\u0142oczone chroni\u0105 si\u0119 w miejscach, gdzie jeszcze uchowa\u0142o si\u0119 troch\u0119 wody. P\u00f3\u017aniej pozostaje im tylko ponowna kolonizacja w\u00f3d, z kt\u00f3rych musia\u0142y ust\u0105pi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Na brak wody z opad\u00f3w w najmniejszym stopniu cierpi\u0105 jeziora. Nawet w okresach suszy poziom wody waha si\u0119 w nich tylko nieznacznie. O wiele bardziej skutki suszy widoczne s\u0105 w rzekach i zale\u017cnych od nich zbiornikach zaporowych. I tu, i tam na skutek suszy zmniejsza si\u0119 powierzchnia lustra wody i jej obj\u0119to\u015b\u0107. Zmieniaj\u0105 si\u0119 te\u017c fizyczne i chemiczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci wody, jak temperatura, nasycenie tlenem itd. W rzekach p\u0142ynie mniej wody, cz\u0119\u015b\u0107 dna zostaje ods\u0142oni\u0119ta, a starorzecza i odnogi odci\u0119te od g\u0142\u00f3wnego nurtu. W warunkach normalnych w rzece g\u00f3rskiej lub \u015bredniego biegu istnieje naprzemienny uk\u0142ad odcink\u00f3w p\u0142ytszych (bystrza) i g\u0142\u0119bszych (plosa).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Podczas suszy bystrza staj\u0105 si\u0119 zbyt p\u0142ytkie i ryby nie tylko nie mog\u0105 w nich przebywa\u0107, ale nawet ich pokona\u0107. Chroni\u0105 si\u0119 wi\u0119c w g\u0142\u0119bszych plosach, bardzo w tym czasie zat\u0142oczonych. W rzekach uregulowanych takimi ostojami ryb staj\u0105 zag\u0142\u0119bienia za progami. Mo\u017cna si\u0119 w\u00f3wczas przekona\u0107, jak w rzeczywisto\u015bci du\u017co ryb \u017cyje w rzece.<\/p>\n\n\n\n

Podobne zmiany zachodz\u0105 w zbiornikach zaporowych. Zmienia si\u0119 ich g\u0142\u0119boko\u015b\u0107, powierzchnia i ukszta\u0142towanie. Zmiany te s\u0105 szczeg\u00f3lnie widoczne w zbiornikach p\u0142ytkich, bo tam niekt\u00f3re partie dna zostaj\u0105 ods\u0142oni\u0119te. W czasie suszy do zbiornik\u00f3w dociera mniej soli pokarmowych (zawieraj\u0105cych m.in. fosfor i azot), bo mniej wody sp\u0142ywa do nich z pobliskich grunt\u00f3w, z obszaru zlewni. Gdy susza trwa kr\u00f3tko, nie ma to wielkiego znaczenia, bo ka\u017cdy zbiornik ma wewn\u0119trzny zapas substancji pokarmowych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 w\u00f3wczas wykorzystane. Gdy jednak susza si\u0119 przed\u0142u\u017ca na wiele lat, zbiornik staje si\u0119 mniej \u017cyzny. Do w\u00f3d trafia te\u017c mniej drobnych cz\u0105stek gleby, tworz\u0105cych w niej zawiesin\u0119. Dlatego woda w rzekach, a w mniejszym stopniu tak\u017ce w jeziorach zaporowych, staje si\u0119 bardziej przejrzysta.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142y przep\u0142yw wody i niski jej poziom u\u0142atwiaj\u0105 nagrzewanie si\u0119 wody. Tym bardziej \u017ce w latach suchych temperatura powietrza jest przewa\u017cnie wy\u017csza ni\u017c normalnie. Przyspiesza to biochemiczne przemiany w organizmach (metabolizm). Przy wy\u017cszych temperaturach i zwi\u0119kszonej przejrzysto\u015bci wody plankton ro\u015blinny (glony) silniej si\u0119 rozwija. Zakwity trwaj\u0105 jednak kr\u00f3cej, bo ze zlewni dop\u0142ywa do zbiornika mniej substancji pokarmowych. Poniewa\u017c w czasie suszy temperatura jest wy\u017csza, bakterie zu\u017cywaj\u0105 do rozk\u0142adu materii organicznej wi\u0119cej tlenu. Dlatego cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 przyduchy.
W okresach suchych wzmaga si\u0119 konkurencja pokarmowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jest to prosty skutek kurczenia si\u0119 zbiornika, a tak\u017ce mniejszej ilo\u015bci dost\u0119pnego pokarmu. Zjawisko to wyst\u0119puje na wszystkich poziomach \u0142a\u0144cucha pokarmowego, od planktonu po ryby. Mo\u017ce to by\u0107 korzystne dla w\u0119dkarzy. Ryby s\u0105 w\u00f3wczas bardziej agresywne, tak\u017ce dlatego, \u017ce wy\u017csze temperatury zwi\u0119kszaj\u0105 zapotrzebowanie na pokarm. \u017beruj\u0105 wi\u0119c d\u0142u\u017cej, cz\u0119sto w miejscach i porach dnia nietypowych dla danego gatunku. \u0141atwiej te\u017c je znale\u017a\u0107, bo skupiaj\u0105 si\u0119 na mniejszym obszarze. Wycofuj\u0105 si\u0119 do w\u00f3d g\u0142\u0119bszych, maj\u0105 mniej kryj\u00f3wek, ch\u0119tniej przebywaj\u0105 w pobli\u017cu uj\u015b\u0107 mniejszych ciek\u00f3w i szukaj\u0105 miejsc z szybkim przep\u0142ywem wody.<\/p>\n\n\n\n

Na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 niedostatek wody jest jednak niekorzystny, tak\u017ce dla w\u0119dkarzy, bo \u017ale odbija si\u0119 na liczebno\u015bci ryb. Przede wszystkim zmniejsza si\u0119 tzw. rekrutacja, czyli liczba ryb m\u0142odocianych, kt\u00f3re maj\u0105 szans\u0119 dorosn\u0105\u0107 i sta\u0107 si\u0119 w\u0119dkarsk\u0105 zdobycz\u0105. Zaburzenia nast\u0119puj\u0105 ju\u017c na etapie tar\u0142a, bo jest lepiej, gdy si\u0119 ono odbywa w czasie wysokiej wody. Po tarle powinna si\u0119 ona jeszcze utrzyma\u0107 przynajmniej do czasu, gdy m\u0142ode rybki stan\u0105 si\u0119 ju\u017c na tyle ruchliwe, \u017ce same potrafi\u0105 opu\u015bci\u0107 tarliska. Na przyk\u0142ad u pstr\u0105g\u00f3w potokowych im wi\u0119kszy przep\u0142yw w potoku lub rzece w okresie tar\u0142a i p\u00f3\u017aniej (oczywi\u015bcie nie licz\u0105c katastrofalnych wezbra\u0144, kt\u00f3re te\u017c s\u0105 niekorzystne), tym wi\u0119cej m\u0142odych ryb do\u017cywa do nast\u0119pnej zimy. Na dalszych etapach \u017cycia m\u0142ode ryby podczas suszy maj\u0105 mniej pokarmu i kryj\u00f3wek, a wi\u0119ksze jest zagro\u017cenie ze strony drapie\u017cnik\u00f3w. Cz\u0119\u015bciej te\u017c dochodzi do kanibalizmu. W sumie – suche lata prze\u017cywa niewiele ryb z danego rocznika, a to negatywnie rzutuje na przysz\u0142e po\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n

Waldemar Borys
fot. Miros\u0142aw Kuzak<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Coraz cz\u0119\u015bciej mamy bardzo suche lata. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5478,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5475"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5475"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5479,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5475\/revisions\/5479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}