{"id":5001,"date":"2003-09-30T02:41:00","date_gmt":"2003-09-30T00:41:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=5001"},"modified":"2021-11-01T02:42:53","modified_gmt":"2021-11-01T01:42:53","slug":"galaretowaty-skorupiak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2003\/09\/30\/galaretowaty-skorupiak\/","title":{"rendered":"GALARETOWATY SKORUPIAK"},"content":{"rendered":"\n<p>Poni\u017cszy tekst jest skr\u00f3tem pracy wykonanej na Olimpiad\u0119 Biologiczn\u0105 w 2002 r. Praca otrzyma\u0142a 45 punkt\u00f3w na 50 mo\u017cliwych. Jej autorem jest Maksymilian Czerepko, osiemnastoletni ucze\u0144 I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego w Elbl\u0105gu. Autor pracy ma bogate zainteresowania biologiczne. M\u00f3wi, \u017ce kiedy\u015b u\u0142atwi\u0105 mu dostanie si\u0119 na medycyn\u0119. Skorupiakiem si\u0119 zainteresowa\u0142 po rozmowach z ojcem, kt\u00f3ry pracuje w Kapitanacie portu elbl\u0105skiego oraz z jego znajomym inspektorem znad Zalewu Wi\u015blanego.<\/p>\n\n\n\n<p>Sze\u015b\u0107 lat temu w Zalewie Wi\u015blanym, w okolicach Piask\u00f3w, rybacy zauwa\u017cyli na wyci\u0105gni\u0119tych z wody sieciach galaretowat\u0105 ma\u017a. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce s\u0105 to ma\u0142e skorupiaki (wio\u015blarki) o nazwie Cercopagis pengoi. Od tego czasu opanowa\u0142y one ca\u0142y Zalew Wi\u015blany powoduj\u0105c du\u017ce straty w rybo\u0142\u00f3wstwie.<br><br>Cercopagis ma jedynie 14 mm d\u0142ugo\u015bci, z czego a\u017c 12 mm (80%) przypada na chitynowy ogonek. Jest drapie\u017cnikiem (\u017cywi si\u0119 innymi skorupiakami planktonowymi), pochodzi z Morza Kaspijskiego. Opr\u00f3cz Zalewu skorupiaki te pojawi\u0142y si\u0119 w Zatoce Gda\u0144skiej i w p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skim jeziorze Ontario. Nie wiadomo, jak si\u0119 tam przedosta\u0142y. Mog\u0142y by\u0107 przeniesione przez ptaki lub dotar\u0142y w wodach balastowych statk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"465\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-skorupa-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5003\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-skorupa-2.jpg 360w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-skorupa-2-232x300.jpg 232w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/z-skorupa-2-325x420.jpg 325w\" sizes=\"(max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Zdolno\u015b\u0107 do szybkiej ekspansji skorupiaka Cercopagis wynika z jego cyklu rozwojowego. Z jaja przetrwalnikowego p\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 wykluwaj\u0105 si\u0119 m\u0142ode. Wszystkie s\u0105 samicami. W ich komorze l\u0119gowej rozwija si\u0119 do 13 m\u0142odych osobnik\u00f3w. Po 4 &#8211; 5 dniach opuszczaj\u0105 one cia\u0142o matki, kt\u00f3ra po tym ginie. Wszystkie nowe osobniki te\u017c s\u0105 samicami i powtarzaj\u0105 taki sam cykl co 4 &#8211; 5 dni. Powoduje to lawinowy przyrost populacji. Szczyt ich liczebno\u015bci przypada na lipiec i sierpie\u0144. Jesieni\u0105 pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c samce. W\u00f3wczas samica sk\u0142ada jedno lub dwa tzw. jaja przetrwalnikowe, kt\u00f3re opadaj\u0105 na dno. Jaja te s\u0105 odporne na skoki temperatury i zmiany zasolenia. W nast\u0119pnym roku, gdy woda osi\u0105gnie temperatur\u0119 15 &#8211; 17 st. C, zn\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 masowo.<\/p>\n\n\n\n<p>Skorupiaki Cercopagis pengoi w dzie\u0144 przebywaj\u0105 w wodach g\u0142\u0119bszych ni\u017c metr, o s\u0142abej przejrzysto\u015bci, bo \u015bwiat\u0142a si\u0119 boj\u0105. Noc\u0105 unosz\u0105 si\u0119 z dna ku powierzchni i \u017ceruj\u0105 na g\u0142\u0119boko\u015bci od 0,5 m do 1 m. \u0141\u0105cz\u0105c si\u0119 ogonkami tworz\u0105 kule, kt\u00f3re spychane przez pr\u0105d wody zaczepiaj\u0105 o \u017caki i sieci stawne. Niekiedy gromadzi ich si\u0119 tam bardzo du\u017co. Wtedy pod naporem wody \u0142ami\u0105 si\u0119 drewniane tyczki, na kt\u00f3rych \u017caki s\u0105 rozpi\u0119te. To oczywi\u015bcie uniemo\u017cliwia po\u0142\u00f3w ryb. Podobnie jest z sieciami stawnymi, kt\u00f3re p\u0142ywaj\u0105 w toni.<\/p>\n\n\n\n<p>Skorupiaki zatykaj\u0105 oka sieci. Tak\u0105 sie\u0107 ryby uznaj\u0105 za przeszkod\u0119 i omijaj\u0105. Straty rybak\u00f3w wynikaj\u0105 tak\u017ce z tego, \u017ce martwe skorupiaki trzeba z sieci usun\u0105\u0107, \u017ceby nadawa\u0142y si\u0119 do u\u017cytku. Mo\u017cna to robi\u0107 na kilka sposob\u00f3w, ka\u017cdy jednak ma wady. P\u0142ukanie silnym strumieniem wody wymaga czasu i du\u017cej ilo\u015bci energii, u\u017cywanie za\u015b sody kaustycznej, kt\u00f3ra rozpuszcza chityn\u0119 pancerzyk\u00f3w, zmniejsza \u017cywotno\u015b\u0107 sieci. Mo\u017cna te\u017c z\u0142o\u017cy\u0107 wszystkie sieci w porcie i czeka\u0107, a\u017c skorupiaki zgnij\u0105. Wtedy jednak buntuj\u0105 si\u0119 okoliczni mieszka\u0144cy, kt\u00f3rym dokucza straszny fetor. Zreszt\u0105 za stosowanie tej metody gro\u017c\u0105 kary pieni\u0119\u017cne. Mo\u017cna by oczywi\u015bcie w okresie, gdy skorupiak wyst\u0119puje masowo, zaprzesta\u0107 po\u0142ow\u00f3w, ale to zmniejszy\u0142oby dochody rybak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Dobrego rozwi\u0105zania tego problemu dot\u0105d nie znaleziono. Badania naukowe wykaza\u0142y, \u017ce Cercopagis, jako gatunek w Zalewie nowy, nie ma tu naturalnych wrog\u00f3w opr\u00f3cz stynki. Jednak w przewodach pokarmowych tych ryb znaleziono jedynie \u015bladowe ilo\u015bci skorupiak\u00f3w. Na razie wi\u0119c ekosystem Zalewu Wi\u015blanego jest wobec ekspansji Cercopagis pengoi bezsilny.<\/p>\n\n\n\n<p>Maksymilian Czerepko<br>Elbl\u0105g<\/p>\n\n\n\n<p>Boczny trok. Po jednym, niedalekim, zarzuceniu zestawu osadza si\u0119 na z\u0142\u0105czeniu \u017cy\u0142ek galaretka, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci jest skorupiakiem. Nawet po silnym \u015bci\u015bni\u0119ciu palcami nie mo\u017cna go ca\u0142kowicie usun\u0105\u0107 z \u017cy\u0142ki. \u0141atwo wi\u0119c sobie wyobrazi\u0107, co si\u0119 dzieje z sieciami, kt\u00f3re maj\u0105 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy wi\u0105za\u0144 oczkowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sze\u015b\u0107 lat temu w Zalewie Wi\u015blanym, w okolicach Piask\u00f3w, rybacy zauwa\u017cyli na wyci\u0105gni\u0119tych z wody sieciach galaretowat\u0105 ma\u017a. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce s\u0105 to ma\u0142e skorupiaki (wio\u015blarki) o nazwie Cercopagis pengoi. Od tego czasu opanowa\u0142y one ca\u0142y Zalew Wi\u015blany powoduj\u0105c du\u017ce straty w rybo\u0142\u00f3wstwie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5002,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5001"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5001"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5004,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5001\/revisions\/5004"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}