{"id":4708,"date":"2003-05-28T00:03:00","date_gmt":"2003-05-27T22:03:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=4708"},"modified":"2021-11-01T00:04:39","modified_gmt":"2021-10-31T23:04:39","slug":"dlaczego-szczupakow-jest-tak-malo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2003\/05\/28\/dlaczego-szczupakow-jest-tak-malo\/","title":{"rendered":"DLACZEGO SZCZUPAK\u00d3W JEST TAK MA\u0141O"},"content":{"rendered":"\n

Na pytanie: dlaczego szczupak\u00f3w jest tak ma\u0142o? – chce zna\u0107 odpowied\u017a ka\u017cdy w\u0119karz. Kr\u00f3tkie pytanie, ale niestety, r\u00f3wnie kr\u00f3tko nie da si\u0119 na nie odpowiedzie\u0107. No bo przede wszystkim musimy sobie ustali\u0107, co w tym przypadku znaczy s\u0142owo \u201ema\u0142o\u201d. Mniej od innych ryb, np. p\u0142oci? Tu o odpowied\u017a by\u0142oby do\u015b\u0107 \u0142atwo. Szczupak\u00f3w jest ma\u0142o, mniej ni\u017c p\u0142oci, bo to s\u0105 drapie\u017cniki ze szczytu tak zwanej drabiny pokarmowej, a drapie\u017cnik\u00f3w jest zawsze mniej ni\u017c niedrapie\u017cnik\u00f3w. Lw\u00f3w te\u017c jest mniej ni\u017c antylop. Wyja\u015bnienie tego zjawiska zostawmy sobie na inn\u0105 okazj\u0119, a dzi\u015b uznajmy tylko, \u017ce tak jest naprawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna jednak przypuszcza\u0107, \u017ce zadane nam pytanie mia\u0142o mie\u0107 nieco inny sens. Dlaczego czasem albo gdzieniegdzie szczupak\u00f3w jest mniej ni\u017c zwykle? O, to ju\u017c jest kwestia godna om\u00f3wienia. Zacznijmy od tego, jak to jest, gdy jest zwykle.<\/p>\n\n\n\n

Gdyby\u015bmy mogli z jakiego\u015b zbiornika wy\u0142owi\u0107 wszystkie szczupaki, np. spuszczaj\u0105c z niego wod\u0119, uzyskaliby\u015bmy dwie bardzo wa\u017cne informacje. Mogliby\u015bmy je wszystkie policzy\u0107 oraz zwa\u017cy\u0107. Poznaliby\u015bmy zatem – u\u017cywaj\u0105c j\u0119zyka specjalist\u00f3w – ich liczebno\u015b\u0107 i biomas\u0119. Bardzo rzadko taki eksperyment jest mo\u017cliwy, dlatego zwykle stosuje si\u0119 inne metody. Na przyk\u0142ad najpierw wy\u0142awia si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 ryb, nast\u0119pnie je liczy, znakuje i wpuszcza z powrotem do wody. Po pewnym czasie zn\u00f3w przeprowadza si\u0119 od\u0142\u00f3w. Przypu\u015b\u0107my, \u017ce w tym drugim od\u0142owie w ka\u017cdej setce ryb by\u0142y trzy oznakowane. Poniewa\u017c wiemy, ile ryb oznakowanych zosta\u0142o do zbiornika wpuszczonych, to wystarcz\u0105 proste dzia\u0142ania arytmetyczne, \u017ceby si\u0119 dowiedzie\u0107, ile ryb jest w zbiorniku. Taka jest zasada tego rachunku, w rzeczywisto\u015bci jest on o wiele bardziej skomplikowany, bo przecie\u017c nie mo\u017cemy np. przyjmowa\u0107, \u017ce wszystkie ryby oznakowane rozp\u0142yn\u0119\u0142y si\u0119 po jeziorze r\u00f3wnomiernie.<\/p>\n\n\n\n

Wynik tego rachunku podaje si\u0119 przewa\u017cnie nie dla ca\u0142ego zbiornika, lecz w przeliczeniu na hektar jego powierzchni, wtedy taka liczba nazywana jest zag\u0119szczeniem. W jeziorach na jednym hektarze mo\u017ce \u017cy\u0107 od kilku do kilkuset szczupak\u00f3w, a ich biomasa mo\u017ce wynosi\u0107 od 3 do 50 kg\/ha. Te dane odnosz\u0105 si\u0119 do wszystkich obszar\u00f3w, na kt\u00f3rych szczupaki wyst\u0119puj\u0105. Najcz\u0119\u015bciej mamy do czynienia z liczbami z tej dolnej strefy.<\/p>\n\n\n\n

Co do Polski, to szczeg\u00f3\u0142owe dane mamy m.in. dla jeziora Warniak, zbiornika niewielkiego (38 ha) i \u017cyznego. W tym jeziorze w roku w 1969 (wtedy przeprowadzono badania) \u017cy\u0142o 1267 szczupak\u00f3w, czyli z grubsza 33 na hektar. Najwi\u0119cej by\u0142o takich, kt\u00f3re mia\u0142y od lat dw\u00f3ch do czterech. Siedmioletnich by\u0142o zaledwie pi\u0119\u0107 (\u015brednio wa\u017cy\u0142y 4,4 kg), a 9 lat mia\u0142 tylko jeden. Biomasa wynosi\u0142a 22 kg\/ha. Jezioro to jest raczej wyj\u0105tkowe w naszym kraju, szczupak\u00f3w jest w nim wi\u0119cej ni\u017c w innych. Przewa\u017cnie na hektarze \u017cyje od 5 – 20 sztuk.<\/p>\n\n\n\n

W zbiorniku liczba szczupak\u00f3w mo\u017ce si\u0119 zwi\u0119ksza\u0107 lub zmniejsza\u0107. Jak zwykle zale\u017cy to g\u0142\u00f3wnie od tego, czego jest wi\u0119cej: urodzin czy \u015bmierci. Bardzo wiele szczupak\u00f3w (innych ryb te\u017c) ginie w okresie, kt\u00f3ry zaczyna si\u0119 od urodzin, czyli z\u0142o\u017cenia ikry, a ko\u0144czy osi\u0105gni\u0119ciem dojrza\u0142o\u015bci p\u0142ciowej. Dlatego w przypadku ryb zamiast m\u00f3wi\u0107 o urodzinach, znacznie lepiej jest stosowa\u0107 poj\u0119cie rekrutacji. Oznacza ona liczb\u0119 m\u0142odych osobnik\u00f3w wst\u0119puj\u0105cych do stada podstawowego, czyli do grona ryb doros\u0142ych. Prze\u015bled\u017amy, jak to wygl\u0105da u szczupak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Samica szczupaka, w przeliczeniu na kilogram wagi jej cia\u0142a, sk\u0142ada od 10 do 50 tys. sztuk ikry. Je\u017celi wi\u0119c biomasa stada doros\u0142ego jest wysoka, to i z\u0142o\u017conych jaj b\u0119dzie du\u017co. Zwykle jednak nie ma zwi\u0105zku mi\u0119dzy p\u0142odno\u015bci\u0105 (\u0142\u0105czn\u0105 ilo\u015bci\u0105 z\u0142o\u017conych jaj) a rekrutacj\u0105, czyli liczebno\u015bci\u0105 powsta\u0142ego z tej ikry rocznika.<\/p>\n\n\n\n

Na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119 to dziwne. Przecie\u017c du\u017ce stado tarlak\u00f3w sk\u0142ada du\u017co ikry, z kt\u00f3rej powinno si\u0119 wyklu\u0107 du\u017co ma\u0142ych szczupak\u00f3w, a te powinny da\u0107 du\u017ce stado ryb doros\u0142ych. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce w niekt\u00f3rych latach ikra ginie niemal masowo. Przyczyn\u0105 mo\u017ce by\u0107 np. gwa\u0142towna zmiana temperatury, brak tlenu, zamulenie. Ikrze zagra\u017caj\u0105 te\u017c drapie\u017cniki, paso\u017cyty, choroby. Inkubacja trwa 10 – 12 dni, a bywa, \u017ce ka\u017cdego z tych dni ginie a\u017c 10% ikry. Gdyby\u015bmy za 100 przyj\u0119li liczb\u0119 wszystkich z\u0142o\u017conych jajeczek, to ma\u0142ych szczupaczk\u00f3w, kt\u00f3re do\u017cyj\u0105 jednego roku, b\u0119dzie od 0,037 do 0,4%. Rozpi\u0119to\u015b\u0107, jak wida\u0107 ogromna. Mo\u017ce si\u0119 wi\u0119c zdarzy\u0107 tak, \u017ce cho\u0107 po jakim\u015b tarle ikry by\u0142o du\u017co, to rocznik ten b\u0119dzie ilo\u015bciowo skromny. Ale mo\u017ce te\u017c by\u0107 odwrotnie: ma\u0142o ikry, a stosunkowo du\u017co szczupak\u00f3w. P\u00f3\u017aniej, gdy szczupaki s\u0105 ju\u017c doros\u0142e, ich \u015bmiertelno\u015b\u0107 te\u017c jest wysoka. W ci\u0105gu roku ubywa od 30 do 80% (!) ka\u017cdego rocznika.<\/p>\n\n\n\n

Badacze zauwa\u017cyli, \u017ce je\u017celi du\u017cych szczupak\u00f3w jest gdzie\u015b du\u017co, to ma\u0142ych, do 40 cm, jest ma\u0142o. Sk\u0105d si\u0119 to bierze? Ot\u00f3\u017c m\u0142ode, \u017ceby prze\u017cy\u0107, musz\u0105 w\u015br\u00f3d ro\u015blinno\u015bci znale\u017a\u0107 dla siebie kryj\u00f3wki. To staje si\u0119 trudne, a nawet niemo\u017cliwe, je\u017celi wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych kryj\u00f3wek jest ju\u017c pozajmowana przez liczn\u0105 gromad\u0119 szczupak\u00f3w doros\u0142ych. M\u0142odzie\u017c nie znajduj\u0105c\u0105 schronienia pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej czeka zag\u0142ada. Wtedy dochodzi do czego\u015b, co w\u015br\u00f3d ludzi wywo\u0142uje moralny wstrz\u0105s, a w rybim \u015bwiecie jest czym\u015b ca\u0142kiem zwyczajnym. Tym czym\u015b jest kanibalizm. Du\u017ce szczupaki nie czekaj\u0105, a\u017c z m\u0142odzie\u017c\u0105 rozprawi\u0105 si\u0119 jakie\u015b inne drapie\u017cniki. Same po\u017ceraj\u0105 swych m\u0142odszych krewniak\u00f3w, w trosce o to, aby nie by\u0142o ich wi\u0119cej ni\u017c mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 \u015brodowisko. Za par\u0119 lat, gdy te niedobitki dorosn\u0105, szczupak\u00f3w b\u0119dzie ma\u0142o i w\u0119dkarze zn\u00f3w b\u0119d\u0105 si\u0119 dziwi\u0107 i narzeka\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na liczb\u0119 szczupak\u00f3w wp\u0142ywa nie tylko przyroda. Tak\u017ce ludzie, zw\u0142aszcza rybacy i w\u0119dkarze. Nie mo\u017cna dopuszcza\u0107 do tego, \u017ceby z ich powodu szczupak\u00f3w ubywa\u0142o zbyt wiele. S\u0142u\u017cy temu wspieranie samych szczupak\u00f3w, na przyk\u0142ad poprzez zarybianie lub ochron\u0119 tarlisk, oraz ograniczanie wielko\u015bci po\u0142ow\u00f3w. W\u0119dkarzy powstrzymuje potr\u00f3jna bariera: wymiar ochronny, okres ochronny i limit dziennych po\u0142ow\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W Stanach Zjednoczonych te trzy podstawowe ograniczenia stosuje si\u0119 w r\u00f3\u017cnych kombinacjach. Zauwa\u017cono jednak, \u017ce nie zawsze s\u0105 one skuteczne. Wymiar ochronny minimalny sprawdza si\u0119 tylko tam, gdzie szczupaki rosn\u0105 szybko. W jeziorach bagiennych, ma\u0142o \u017cyznych, nie poprawia on sytuacji, tzn. du\u017cych szczupak\u00f3w wcale tam nie przybywa, bo gdy tylko przekrocz\u0105 wymiar ochronny, zaraz zostaj\u0105 wy\u0142owione. Czasem stosuje si\u0119 wymiar maksymalny. Oznacza on, \u017ce ryb, kt\u00f3re go przekroczy\u0142y, nie wolno zabiera\u0107. To te\u017c ma sens tylko w jeziorach du\u017cych i do tego \u017cyznych, gdzie ryby rzeczywi\u015bcie mog\u0105 osi\u0105ga\u0107 spore rozmiary. Wymiar maksymalny ma natomiast bardzo istotn\u0105 wad\u0119. Chroni tylko ryby du\u017ce, a przecie\u017c ju\u017c wiemy, co si\u0119 dzieje w wodzie, w kt\u00f3rej \u017cyje du\u017co du\u017cych szczupak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Rzadko te\u017c stosowany jest w Stanach nakaz wypuszczania ryb po z\u0142owieniu. Istot\u0105 zasady \u201ez\u0142\u00f3w i wypu\u015b\u0107\u201d nie jest bowiem etyka, jak si\u0119 u nas powszechnie s\u0105dzi. Cel jest ca\u0142kiem przyziemny: gospodarowanie zasobami ryb. Chodzi przede wszystkim o to, \u017ceby ryby uros\u0142y du\u017ce, bo w\u0119dkarze lubi\u0105 \u0142owi\u0107 okazy. Cz\u0119sto do g\u0142osu dochodzi te\u017c drugi pow\u00f3d, mianowicie kontrolowanie liczebno\u015bci ryb, kt\u00f3rymi szczupak si\u0119 od\u017cywia. Mo\u017ce si\u0119 np. okaza\u0107, \u017ce w jakim\u015b zbiorniku ryby planktonowe rozmno\u017cy\u0142y si\u0119 nadmiernie, ze szkod\u0105 dla biznesu lub \u015brodowiska. Wtedy jest korzystne, \u017ceby zjadaj\u0105cych je szczupak\u00f3w nie ubywa\u0142o. Lubisz w\u0119dkowa\u0107? Prosz\u0119 bardzo, ale jak z\u0142owisz szczupaka, nawet wymiarowego, to go sobie obejrzyj, a potem wypu\u015b\u0107. Niech sobie jeszcze troch\u0119 tych rybek poje.<\/p>\n\n\n\n

W Stanach Zjednoczonych d\u0105\u017cy si\u0119 do tego, \u017ceby poszczeg\u00f3lne wody traktowa\u0107 indywidualnie i regulacje w\u0119dkarskie dostosowywa\u0107 do ich aktualnego stanu i zasobno\u015bci. W naszym kraju wody nie s\u0105 tak zr\u00f3\u017cnicowane jak w USA, ale warto pomy\u015ble\u0107, czy takie podej\u015bcie do problemu nie jest w og\u00f3le s\u0142uszniejsze. Mo\u017ce wtedy w\u0119dkarze rzadziej by si\u0119 skar\u017cyli, \u017ce szczupak\u00f3w jest tak ma\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

WBo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na pytanie: dlaczego szczupak\u00f3w jest tak ma\u0142o? <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4710,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4708"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4708"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4711,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4708\/revisions\/4711"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}