{"id":4317,"date":"2003-01-04T20:17:00","date_gmt":"2003-01-04T19:17:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=4317"},"modified":"2021-10-31T20:19:26","modified_gmt":"2021-10-31T19:19:26","slug":"wda-w-borach-tucholskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2003\/01\/04\/wda-w-borach-tucholskich\/","title":{"rendered":"WDA W BORACH TUCHOLSKICH"},"content":{"rendered":"\n<p>Najwi\u0119kszym walorem Wdy, zwanej r\u00f3wnie\u017c Czarn\u0105 Wod\u0105, jest niezmieniona w wielu jej partiach przyroda. Dziko\u015b\u0107 i pewn\u0105 tajemniczo\u015b\u0107 wdeckiej doliny podkre\u015bla zielona otulina Bor\u00f3w Tucholskich, bogaty \u015bwiat zwierz\u0105t, r\u00f3\u017cnorodna szata ro\u015blinna oraz niewielkie zaludnienie.<\/p>\n\n\n\n<p>Na obszarze Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego i Parku Narodowego Bory Tucholskie, przez kt\u00f3re przep\u0142ywa Wda, wyst\u0119puje blisko 150 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w i 45 gatunk\u00f3w ssak\u00f3w. Ca\u0142\u0105 zlewni\u0119 rzeki, kt\u00f3r\u0105 stanowi ponad 100 jezior po\u0142\u0105czonych dziesi\u0105tkami dop\u0142yw\u00f3w, zasiedla 25 gatunk\u00f3w ryb, w tym pstr\u0105gi potokowe, pstr\u0105gi t\u0119czowe, lipienie oraz endemiczna (wyst\u0119puj\u0105ca tylko tutaj) odmiana troci.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawniej, gdy Wda by\u0142a dro\u017cna na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci, jej nurtem sp\u0142awiano z Bor\u00f3w do Wis\u0142y, i dalej do Gda\u0144ska, pnie buk\u00f3w, d\u0119b\u00f3w i \u015bwierk\u00f3w, z kt\u00f3rych wykonywano okr\u0119towe maszty i s\u0142ynne gda\u0144skie meble. Wi\u015blane trocie i \u0142ososie dociera\u0142y tu bez przeszk\u00f3d. To zapewne z nich wywodzi si\u0119 osiad\u0142y gatunek troci jeziorowej \u017cyj\u0105cej we Wdzydzach. Zbagrowanie odcink\u00f3w tarliskowych w g\u00f3rnej Wdzie i Trzebiosze, k\u0142usownictwo oraz choroby smolt\u00f3w przetrzebi\u0142y stado wdzydzkiej troci. Zmala\u0142a jego liczebno\u015b\u0107, pogorszy\u0142a si\u0119 og\u00f3lna kondycja ryb. Do tar\u0142a przyst\u0119puj\u0105 teraz osobniki o wadze 2 &#8211; 3 kg. Po ostatniej wojnie od\u0142awiane tarlaki osi\u0105ga\u0142y wag\u0119 8 &#8211; 10 kg.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"650\" src=\"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/z-WDA-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4319\" srcset=\"https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/z-WDA-2.jpg 647w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/z-WDA-2-300x300.jpg 300w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/z-WDA-2-150x150.jpg 150w, https:\/\/wedkarz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/z-WDA-2-418x420.jpg 418w\" sizes=\"(max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wda jest rzek\u0105 jakby stworzon\u0105 do w\u0119dkowania muchowego. Atrakcyjna dla muszkarzy staje si\u0119 za wsi\u0105 Borsk, po wyj\u015bciu z jeziora Wdzydze. Cz\u0119\u015b\u0107 jej w\u00f3d zabiera kana\u0142 o d\u0142ugo\u015bci 20 km, kt\u00f3ry prowadzi je niemal r\u00f3wnolegle do rzeki, nawadniaj\u0105c rozleg\u0142e po\u0142acie \u0142\u0105k na skraju Bor\u00f3w Tucholskich. Wda p\u0142ynie urozmaiconym, \u017cwirowo-piaszczystym \u0142o\u017cyskiem w stron\u0119 Wojtala, gdzie znajduje si\u0119 najwi\u0119kszy na Pomorzu o\u015brodek przemys\u0142owego tuczu pstr\u0105ga t\u0119czowego. W okolicach Miedzna warto, zw\u0142aszcza wiosn\u0105, zapolowa\u0107 ze streamerem na pstr\u0105ga potokowego (w czerwcu skuteczniejsza b\u0119dzie imitacja j\u0119tki majowej).<br>We wsi Odry godny obejrzenia jest rezerwat Kr\u0119gi Kamienne, zesp\u00f3\u0142 kultowych g\u0142az\u00f3w z okresu neolitu (kilka tysi\u0119cy lat p.n.e.).<\/p>\n\n\n\n<p>Poni\u017cej Wojtala nad rzek\u0105 roz\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 kolejne tuczarnie t\u0119czak\u00f3w. Zepsu\u0142y nie tylko harmonijny nadrzeczny krajobraz, ale tak\u017ce sam\u0105 rzek\u0119, bo zmieni\u0142y naturaln\u0105 temperatur\u0119 wody i silnie j\u0105 eutrofizuj\u0105 (prze\u017cy\u017aniaj\u0105). Latem koryto rzeki silnie zarasta ro\u015blinno\u015bci\u0105 zanurzon\u0105, co spowalnia sp\u0142yw wody. Na odcinkach \u0142\u0105kowych, kt\u00f3re si\u0119 \u0142atwiej nagrzewaj\u0105, g\u0119ste warkocze ro\u015blinno\u015bci wype\u0142niaj\u0105 dwie trzecie koryta. Muszkarzom bardzo to utrudnia prowadzenie przyn\u0119t, a w\u0119dkowanie na spining jest wr\u0119cz niemo\u017cliwe. Ma to jednak tak\u017ce pewne dobre strony &#8211; ryby znajduj\u0105 w\u015br\u00f3d ro\u015blin schronienie i obfito\u015b\u0107 pokarmu. Gdy nie przejawiaj\u0105 aktywno\u015bci, trudno je wywabi\u0107 z ukrycia nawet sprawdzonymi imitacjami owad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Co roku wpuszcza si\u0119 do Wdy 10 &#8211; 20 tys. sztuk wyl\u0119gu i narybku pstr\u0105ga potokowego. Par\u0119 razy zarybiono j\u0105 r\u00f3wnie\u017c podro\u015bni\u0119tym lipieniem, ale materia\u0142u zarybieniowego zwykle by\u0142o zbyt ma\u0142o. W ostatnich bowiem latach w\u0119dkarze maj\u0105 coraz wi\u0119kszy apetyt na tutejsze lipienie. Nad Wd\u0105 robi si\u0119 t\u0142oczno, zw\u0142aszcza jesieni\u0105. Zawody muchowe r\u00f3\u017cnej rangi rozgrywaj\u0105 tu nie tylko w\u0119dkarze z Tr\u00f3jmiasta, Bydgoszczy, S\u0142upska, Koszalina i Olsztyna, ale nawet z Bia\u0142egostoku. Z jednej strony \u015bwiadczy to o wci\u0105\u017c utrzymuj\u0105cej si\u0119 atrakcyjno\u015bci tej rzeki, z drugiej jednak o mizernym stanie innych naszych lipieniowych \u0142owisk. Na szcz\u0119\u015bcie dla wdeckich lipieni znaczna cz\u0119\u015b\u0107 muszkarzy wypuszcza swoj\u0105 zdobycz, a zawody rozgrywane s\u0105 \u201ena \u017cywej rybie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej lipieni pojawia si\u0119 poni\u017cej Wiecka. Sk\u0105pe w ostatnich latach jesienne wyr\u00f3jki owad\u00f3w powoduj\u0105, \u017ce ryb trzeba najcz\u0119\u015bciej szuka\u0107 blisko dna, metod\u0105 dolnej nimfy. W cieplejsze jesienne lub zimowe dni, podczas odwil\u017cy i przeb\u0142ysk\u00f3w s\u0142o\u0144ca, pojedyncze lipienie podnosz\u0105 si\u0119 do roj\u0105cych si\u0119 ma\u0142ych, szarych j\u0119tek, a muszkarz, kt\u00f3ry si\u0119 wtedy znajdzie w odpowiednim miejscu, b\u0119dzie mia\u0142 swoj\u0105 godzin\u0119 lub nawet dwie. Wi\u0119ksze ryby, kardyna\u0142y, zajmuj\u0105 najg\u0142\u0119bsze rynny, zakola i zag\u0142\u0119bienia dna za przeszkodami i rzadko \u017ceruj\u0105 przy powierzchni. Ale nawet one lubi\u0105 czasem zmieni\u0107 menu. Najcz\u0119\u015bciej zdarza si\u0119 to w czerwcu, podczas r\u00f3jki j\u0119tki majowej.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie wtedy do\u015bwiadczeni muszkarze zaliczaj\u0105 najgrubsze pstr\u0105gi i lipienie. Gdy Wda minie Czarn\u0105 Wod\u0119, rozlewa si\u0119 szerzej, meandruj\u0105c w\u015br\u00f3d \u0142\u0105k i pastwisk. Brzegi ma tu twarde, miejscami silnie zadrzewione lub obramowane trzcinowiskami. Do miejscowo\u015bci Zimne Zdroje p\u0142ynie korytem urozmaiconym, przyspiesza nad kamienistymi partiami dna i zwalnia na pokrytych dywanami ro\u015blin p\u0142aniach. Za t\u0105 osad\u0105, nad pstr\u0105gowym dop\u0142ywem, znajduje si\u0119 w\u0119dkarsko- rybackie gospodarstwo nestora gda\u0144skich muszkarzy Edmunda Antropika. Dla w\u0119dkarzy drzwi jego domostwa s\u0105 zawsze otwarte. U Mundzia mo\u017cna si\u0119 zaopatrzy\u0107 w muchy, obejrze\u0107 hodowane lipienie, wypi\u0107 szklank\u0119 herbaty, a nawet przenocowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Za Bukowcem rzeka wcina si\u0119 w rozleg\u0142e obszary Bor\u00f3w Tucholskich. Po drodze tworzy wiele uroczysk ze zwa\u0142ami pni i konar\u00f3w w nurcie oraz stanowiskami bobr\u00f3w. Sporo nadrzecznych \u0142\u0105czek jest w okolicach Wdy (nazwa osady) i Smolnik. S\u0105 tam dogodne odcinki do po\u0142owu na such\u0105 i mokr\u0105 much\u0119. To wci\u0105\u017c jest kraina lipienia, kt\u00f3ry wyst\u0119puje, cho\u0107 tylko punktowo, a\u017c do miejscowo\u015bci Tle\u0144. Pstr\u0105g potokowy nie jest zbyt liczny, chocia\u017c trafiaj\u0105 si\u0119 okazy, przybywa natomiast szczupak\u00f3w, okoni i kleni.<\/p>\n\n\n\n<p>W pobli\u017cu B\u0142\u0119dna Wda wieloma meandrami mija rezerwat le\u015bny Krzywe Ko\u0142o. Dalej p\u0142ynie w stron\u0119 Starej Rzeki przez najbardziej dziki i bezludny obszar Bor\u00f3w. Ostre zakola, g\u0142\u0119bokie do\u0142y, wysokie zalesione skarpy, powalone przez wichury i bobry drzewa &#8211; wszystko to tworzy niezwyk\u0142\u0105 sceneri\u0119, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rej mo\u017cna si\u0119 ca\u0142kowicie zrelaksowa\u0107 i zapomnie\u0107 o cywilizacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Przedstawiony tu odcinek \u015brodkowej Wdy to blisko sto kilometr\u00f3w ciekawej, zmiennej i miejscami wci\u0105\u017c rybnej rzeki, zaliczanej do najcenniejszych twor\u00f3w polskiej przyrody. Jej walory od lat doceniaj\u0105 w\u0119dkarze, kajakarze i tury\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Robert Tracz<br>zdj. Tomasz Leroch<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Najwi\u0119kszym walorem Wdy, zwanej r\u00f3wnie\u017c Czarn\u0105 Wod\u0105, jest niezmieniona w wielu jej partiach przyroda. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4318,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4317"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4317"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4320,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4317\/revisions\/4320"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}