Pod koniec epoki zwanej trzeciorz\u0119dem (ok. 3 – 0,6 mln lat temu) ryby \u0142ososiowate przystosowa\u0142y si\u0119 do \u017cycia w wodach czystych, zimnych i bardzo dobrze natlenionych. By\u0142o to w czasach, gdy na Europ\u0119 nasuwa\u0142 si\u0119 z p\u00f3\u0142-nocy lodowiec. \u0141ososiowate opanowa\u0142y w\u00f3wczas wody niemal ca\u0142ej Europy. Dotar\u0142y nawet do wysokog\u00f3rskich jezior Alp, Pirenej\u00f3w, Ba\u0142kan\u00f3w i najdalej wysuni\u0119tych na po\u0142udnie g\u00f3rskich jezior Turcji i Armenii. Dzi\u015b stanowi\u0105 tam tzw. relikty (pozosta\u0142o\u015bci) polodowcowe.<\/p>\n\n\n\n
Wraz z odej\u015bciem lodowca przysz\u0142y dla nich gorsze czasy. Liczba zajmowanych przez nie rzek i jezior zacz\u0119\u0142a si\u0119 kurczy\u0107. Proces ten wci\u0105\u017c post\u0119puje, mimo \u017ce cz\u0142owiek zacz\u0105\u0142 go powstrzymywa\u0107 sztucznymi zarybieniami.
Dzisiejszy obszar zamieszkany przez \u0142ososiowate to zaledwie resztka tego, co by\u0142o w przesz\u0142o\u015bci. Odnosi si\u0119 to zw\u0142aszcza do jezior. Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 w nich ryby siejowate (nale\u017cy je w\u0142\u0105cza\u0107 do rodziny \u0142ososiowatych), ale i inne gatunki z tej rodziny r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 formy jeziorowe. Kilka ma \u0142oso\u015b, znacznie wi\u0119cej tro\u0107 (tzw. tro\u0107 jeziorowa, kt\u00f3ra zamieszkuje jeziora w pn. Rosji, Skandynawii, Islandii, na Wyspach Brytyjskich i w Alpach). Najszerzej w g\u00f3rskich jeziorach Europy rozprzestrzeniona jest palia (golec).<\/p>\n\n\n\n
Ona te\u017c si\u0119ga najdalej na p\u00f3\u0142noc. Z kolei na po\u0142udniu Europy jest kilka gatunk\u00f3w, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 tylko w jednym lub najwy\u017cej kilku jeziorach. Przyk\u0142adem jest \u0142oso\u015b ochrydzki \u017cyj\u0105cy tylko w jez. Ochryda w Macedonii. W jeziorach Skandynawii \u017cyj\u0105 lipienie, nam kojarz\u0105ce si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z rzekami. Do niekt\u00f3rych g\u00f3rskich jezior Europy wsiedlono pstr\u0105ga \u017ar\u00f3dlanego i pali\u0119 ameryka\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce stan ryb \u0142ososiowatych (poza siejowatymi) w jeziorach jest mizerny. We Wdzydzach wyst\u0119puje zagro\u017cona tro\u0107 jeziorowa, w niekt\u00f3rych jeziorach tatrza\u0144skich pstr\u0105gi \u017ar\u00f3dlane. Ju\u017c w czasach historycznych trocie jeziorowe znikn\u0119\u0142y z jezior Suwalszczyzny (m.in. z Wigier i Ha\u0144czy). Dzi\u015b pr\u00f3buje si\u0119 je tam przywr\u00f3ci\u0107. Ten stan wynika po cz\u0119\u015bci z klimatu, cieplejszego ni\u017c w Skandynawii, po cz\u0119\u015bci za\u015b st\u0105d, \u017ce nasze jeziora zestarza\u0142y si\u0119 szybciej ni\u017c jeziora p\u00f3\u0142nocnej Europy. Wcze\u015bniej sta\u0142y si\u0119 \u017cyzne, wi\u0119c ryby \u0142ososiowate musia\u0142y z nich ust\u0105pi\u0107 najpierw na rzecz okoniowatych, p\u00f3\u017aniej karpiowatych.<\/p>\n\n\n\n
Wiele sztucznych jezior Wielkiej Brytanii lub Skandynawii zasiedlaj\u0105 pstr\u0105gi i lipienie, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w nich w spos\u00f3b naturalny (wchodzi\u0142y z rzeki) albo zosta\u0142y wpuszczone, g\u0142\u00f3wnie z my\u015bl\u0105 o w\u0119dkarzach. W Polsce mamy kilka zbiornik\u00f3w zaporowych o charakterze g\u00f3rskim, w kt\u00f3rych, przynajmniej teoretycznie, powinny si\u0119 one zadomowi\u0107. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o. T\u0142umaczy si\u0119 to brakiem konsekwencji w zarybianiu tymi gatunkami. Dzi\u015b sytuacja jest taka, \u017ce ryby (g\u0142\u00f3wnie okonie i pstr\u0105gi) migruj\u0105ce ze zbiornik\u00f3w zaporowych w g\u00f3r\u0119 rzeki na odcinku kilku do kilkunastu kilometr\u00f3w wyjadaj\u0105 m\u0142ode pstr\u0105gi i lipienie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pod koniec epoki zwanej trzeciorz\u0119dem (ok. 3 – 0,6 mln lat temu) ryby \u0142ososiowate przystosowa\u0142y si\u0119 do \u017cycia w wodach czystych, zimnych i bardzo dobrze natlenionych. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3979,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3978","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t