{"id":385,"date":"1997-12-13T15:23:19","date_gmt":"1997-12-13T14:23:19","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=385"},"modified":"2021-04-28T19:53:52","modified_gmt":"2021-04-28T17:53:52","slug":"szwedzka-podlodowka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/1997\/12\/13\/szwedzka-podlodowka\/","title":{"rendered":"SZWEDZKA PODLOD\u00d3WKA"},"content":{"rendered":"\n

W przeciwie\u0144stwie do zachodnioeuropejskich \u201cmi\u0142o \u015bnik\u00f3w sportu w\u0119dkowego\u201d z pocz\u0105tku naszego stulecia, w\u0119dkarze z p\u00f3\u0142nocnej S\u0142owia\u0144szczyzny i Skandynawii uwielbiali w\u0119dkowanie spod lodu. \u0141\u0105czy\u0142o ich te\u017c wiele innych podobie\u0144stw i to co najmniej od \u015bredniowiecza. Pisa\u0142em ju\u017c o zami\u0142owaniu do \u201cdoro\u017cki\u201d i, by\u0107 mo\u017ce, skandynawskim pochodzeniu tego terminu. Inn\u0105 charakterystyczn\u0105 cech\u0105 tego obszaru by\u0142a du\u017ca p\u0142ynno\u015b\u0107 granicy mi\u0119dzy w\u0119dkarstwem a rybactwem zawodowym, wyst\u0119powanie zjawiska w przedwojennej Polsce nazywanego w\u0119dkarstwem zawodowym, czyli obecno\u015b\u0107 bardzo skutecznych w\u0119dkarzy, dla kt\u00f3rych w\u0119dka by\u0142a tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em dochodu. (Zjawisko to ostatnio wyra\u017anie od\u017cy\u0142o, \u201cWP\u201d wielokrotnie opisywa\u0142 na przyk\u0142ad masowe zimowo-wiosenne w\u0119dkarskie po\u0142owy p\u0142oci na zarobek). St\u0105d te\u017c wiele narz\u0119dzi i metod po\u0142owu uznanych dzi\u015b za rybackie samo\u0142\u00f3wki, by\u0142o stosowanych tak\u017ce przez amator\u00f3w, a niekt\u00f3re narz\u0119dzia \u201ctypowo w\u0119dkarskie\u201d, jak cho\u0107by b\u0142ystka, tak\u017ce przez rybak\u00f3w zawodowych (tam \u201cgdzie sie\u0107 nie dostawa\u0142a\u201d, albo dla czystej przyjemno\u015bci w okresach przymusowej przerwy w \u0142owieniu sieciowym). Do takich nale\u017ca\u0142y tak\u017ce w\u0119dki zimowe.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Najpopularniejsza by\u0142a, oczywi\u015bcie, podlod\u00f3wka z b\u0142ystk\u0105, kt\u00f3rej przedwojenni \u201canglomani\u201d w og\u00f3le odmawiali miana w\u0119dki. Pisa\u0142em te\u017c ju\u017c (\u201cWP\u201d 2\/96), \u017ce i podlodowa sp\u0142awikowa p\u0142oci\u00f3wka sprawia\u0142a wiele rado\u015bci zawodowym rybakom, mi\u0119dzy innymi z Jezior Trockich. Bardzo lubiane przez rybak\u00f3w i amator\u00f3w by\u0142y podlod\u00f3wki \u017cywcowe, w Polsce dzi\u015b wy\u0142\u0105czone z w\u0119dkarstwa jako samo\u0142\u00f3wki. Rysunek 1 przedstawia powszechn\u0105 form\u0119 takiej w\u0119dki, na Lubelszczy\u017anie, od podw\u00f3jnego haczyka, zwanej \u201ckozul\u0105\u201d. Linka na drewnianym zwijade\u0142ku, lekko tylko zaklinowana w niewielkim naci\u0119ciu, \u0142atwo si\u0119 odwija\u0142a, gdy szczupak pochwyci\u0142 przyn\u0119t\u0119. Istotn\u0105 dla amator\u00f3w wad\u0105 takiej w\u0119dki by\u0142 brak widocznych z\u00a0daleka oznak brania.
Poradzili sobie z tym znakomicie Szwedzi (mo\u017ce pomys\u0142odawc\u0105 by\u0142 kto inny, ale tylko ze Szwecji mamy t\u0119 informacj\u0119). U\u017cywali wprawdzie tak\u017ce podlod\u00f3wek tutaj opisanych, ale za du\u017co bardziej atrakcyjne uwa\u017cali \u0142owienie odmian\u0105 tej w\u0119dki zaopatrzon\u0105 w spr\u0119\u017cynowy sygnalizator bra\u0144 (rys. 2).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


P\u00f3\u0142metrowe, wrzecionowate, p\u0142askie w\u0119dzisko by\u0142o jednocze\u015bnie \u0142o\u017cyskiem dla drewnianego motowide\u0142ka z\u00a0zapasem mocnej linki, osadzonego na drucianej osi z\u00a0korbk\u0105 w pod\u0142u\u017cnym otworze w\u0119dziska. Przed\u0142u\u017cenie w\u0119dziska stanowi\u0142a 50-centymetrowa spr\u0119\u017cyna z pojedynczego stalowego drutu z nieco zgi\u0119tym ko\u0144cem i drewnianym, zwykle czerwonym, kr\u0105\u017ckiem pi\u0119ciocentymetrowej \u015brednicy przy ko\u0144cu. W\u0119dk\u0119 tak\u0105 osadzano pionowo w lodzie przy skraju wykutej pierzchni\u0105 przer\u0119bli o \u015brednicy od 30 do 50 centymetr\u00f3w. Na solidnym pojedynczym haczyku wpuszczano do wody \u017cywca i po odwini\u0119ciu odpowiedniej d\u0142ugo\u015bci linki przyginano nad przer\u0119bel spr\u0119\u017cyn\u0119, a link\u0119 przewieszano przez jej zgi\u0119ty koniec. W\u00a0momencie brania szczupak uwalnia\u0142 spr\u0119\u017cyn\u0119, ta za\u015b buja\u0142a czerwonym k\u00f3\u0142eczkiem daj\u0105c znak \u0142owi\u0105cemu.

Sklepy oferowa\u0142y takie w\u0119dki w kompletach po dwana\u015bcie sztuk, w skrzyneczkach specjalnie przystosowanych do transportu. Obie wersje zimowej \u017cywc\u00f3wki cieszy\u0142y si\u0119 w mi\u0119dzywojennej Szwecji ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105. Korzystali na tym dostawcy \u017cywych p\u0142otek, kt\u00f3rzy tworzyli wr\u0119cz monopolowe uk\u0142ady i mocno \u015brubowali ceny. Prostszej odmiany tej w\u0119dki cz\u0119\u015bciej u\u017cywali zwolennicy po\u0142ow\u00f3w bardziej masowych, kt\u00f3rzy jednorazowo \u201cobs\u0142ugiwali\u201d nawet sto przer\u0119bli.

Szwedzi wylegali t\u0142umnie ze swymi \u017cywc\u00f3wkami na l\u00f3d na przeci\u0105g kilku dni i nocy w regularnych odst\u0119pach czasu. Wierzyli bowiem, \u017ce co czterna\u015bcie dni, w\u00a0rytmie faz Ksi\u0119\u017cyca, szczupak zmienia z\u0119by i wtedy nie \u017ceruje. Przer\u0119ble kuli najch\u0119tniej przy uj\u015bciach rzek i strumieni do jeziora. Najwi\u0119cej bra\u0144 mieli rano i wieczorem. (Tak szczeg\u00f3\u0142owy opis jest mo\u017cliwy dzi\u0119ki relacji Wac\u0142awa Szab\u0142owskiego, polskiego le\u015bnika pracuj\u0105cego w tym kraju, zamieszczonej w przedwojennym \u201cPrzegl\u0105dzie Rybackim\u201d).

Zimowe \u017cywc\u00f3wki mia\u0142y swoje odpowiedniki. By\u0142y to w\u0119dki odwijaj\u0105ce si\u0119 z wide\u0142ek w kszta\u0142cie procy (na p\u00f3\u0142nocno-wschodnich polskich kresach zwane \u201c\u017cyrlic\u0105\u201d) oraz popularne \u201cp\u0119czki\u201d, znane te\u017c jako \u201cpupy\u201d. Te ostatnie mia\u0142y specjalne odmiany sportowe, zwi\u0119kszaj\u0105ce emocjonaln\u0105 stron\u0119 po\u0142owu. Robiono je na przyk\u0142ad tak, by po braniu odwraca\u0142y si\u0119 czerwonym spodem do g\u00f3ry, daj\u0105c w\u00a0ten spos\u00f3b zna\u0107 czekaj\u0105cemu z \u0142\u00f3dk\u0105 na brzegu w\u0119dkarzowi. O takim \u0142owieniu opowiadali mi w\u0119dkarze z\u00a0mi\u0119dzywojennej Grodzie\u0144szczyzny.
\u017be to wszystko barbarzy\u0144stwo, mi\u0119siarstwo itp. itd.? Malkontentom przypomn\u0119, \u017ce w XIX wieku ulubionym sportem wielu w\u0119dkarzy angielskich by\u0142o \u0142owienie takie samo, ale z p\u0142ywakami w postaci r\u00f3\u017cnie pomalowanych p\u0119cherzy popychanych przez wiatr po ca\u0142ym jeziorze. Brytyjscy mi\u0142o\u015bnicy w\u0119dkarstwa stali w tym czasie na brzegu przy swoich \u0142\u00f3dkach i robili wysokie zak\u0142ady, komu pierwszemu we\u017amie szczupak.

\u017be to instrukcja dla k\u0142usownik\u00f3w? Nie mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\u0119dkarzy, czytelnik\u00f3w \u201cWP\u201d to potencjalni \u201ck\u0142usole\u201d. Tym ostatnim zreszt\u0105 \u017cadne instrukcje nie s\u0105 potrzebne. Nie mo\u017cna te\u017c zak\u0142ada\u0107, \u017ce tylko my i teraz mamy patent na wyznaczanie tego, co \u201cetyczne\u201d, \u201csportowe\u201d itp. Zreszt\u0105 ju\u017c si\u0119 nam przysz\u0142o pogodzi\u0107 z tak do niedawna pogardzanym \u0142owiectwem podwodnym. W tym roku wraca, wywodz\u0105ca si\u0119 z tej cz\u0119\u015bci Europy i tylko tu d\u0142ugo pot\u0119piana, \u201cdoro\u017cka\u201d. Zmieniaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bciciele w\u00f3d, zmniejsza liczba ogranicze\u0144. By\u0107 mo\u017ce wkr\u00f3tce zaakceptujemy jeszcze inne metody po\u0142owu, od kt\u00f3rych niegdy\u015b si\u0119 od\u017cegnywali\u015bmy. Nawet je\u015bli nie, udawanie, \u017ce ich nie by\u0142o, by\u0142oby r\u00f3wnie g\u0142upie, co \u015bmieszne.

Wojciech Olszewski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W przeciwie\u0144stwie do zachodnioeuropejskich \u201cmi\u0142o \u015bnik\u00f3w sportu w\u0119dkowego\u201d z pocz\u0105tku naszego stulecia, w\u0119dkarze z p\u00f3\u0142nocnej S\u0142owia\u0144szczyzny i Skandynawii uwielbiali w\u0119dkowanie spod lodu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":386,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=385"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":388,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385\/revisions\/388"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}