{"id":3669,"date":"2002-05-10T17:47:00","date_gmt":"2002-05-10T15:47:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=3669"},"modified":"2021-09-14T17:49:03","modified_gmt":"2021-09-14T15:49:03","slug":"klejonki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2002\/05\/10\/klejonki\/","title":{"rendered":"KLEJONKI"},"content":{"rendered":"\n

Niewielu w\u0119dkarzy na \u015bwiecie \u0142owi klejonkami. Jeszcze mniej jest takich, kt\u00f3rzy je wykonuj\u0105. R\u00f3\u017cne motywy ich do tego sk\u0142aniaj\u0105. Jednych zainteresowa\u0142y dawne sposoby \u0142owienia, drugim sprzykrzy\u0142y si\u0119 sztywne i szybkie kije w\u0119glowe, jeszcze inni robi\u0105 to po prostu dla pieni\u0119dzy. \u0141\u0105cz\u0105 ich dwie wsp\u00f3lne cechy: du\u017ca cierpliwo\u015b\u0107 i z\u0142ote r\u0119ce. Trzeba bowiem wiele czasu, by zrobi\u0107 klejony kij, w dodatku wcale nie jest pewne, \u017ce po wszystkim b\u0119dzie si\u0119 on do czegokolwiek nadawa\u0142. Niech o trudno\u015bci zrobienia takiego w\u0119dziska \u015bwiadczy, \u017ce nawet do\u015bwiadczony tw\u00f3rca, zanim w szczeg\u00f3\u0142ach dopracuje nowy model, musi wykona\u0107 pi\u0119\u0107, sze\u015b\u0107, a nawet siedem prototyp\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Naj\u0142atwiej o podr\u00f3bk\u0119. Do\u015bwiadczony w robieniu klejonek rzemie\u015blnik bez wi\u0119kszego trudu mo\u017ce sporz\u0105dzi\u0107 wiern\u0105 kopi\u0119 \u015bwietnego orygina\u0142u, ta wierno\u015b\u0107 b\u0119dzie jednak dotyczy\u0142a g\u0142\u00f3wnie wymiar\u00f3w w\u0119dziska. Znacznie trudniej odtworzy\u0107 jego akcj\u0119, zale\u017cy ona bowiem od bardzo wielu czynnik\u00f3w. Wa\u017cny jest przede wszystkim gatunek tonkinowego surowca, tak\u017ce jako\u015b\u0107 i grubo\u015b\u0107 nici u\u017cytych na omotki, si\u0142a, z jak\u0105 te omotki zosta\u0142y zaci\u0105gni\u0119te. A jeszcze kleje i lakiery\u2026 Liczy si\u0119 te\u017c sama technologia. Ka\u017cdy taki szczeg\u00f3\u0142 odbija indywidualno\u015b\u0107 konstruktora i trzeba mie\u0107 du\u017co wiedzy i do\u015bwiadczenia, \u017ceby j\u0105 rozszyfrowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Narz\u0119dzia i przyrz\u0105dy, jakich si\u0119 u\u017cywa do produkcji klejonek, s\u0105 proste, ale precyzyjne. Najwa\u017cniejsze z nich to dwa, po\u0142\u0105czone w kilkunastu miejscach \u015brubami, solidne metalowe sztaby. Ich wewn\u0119trzne kraw\u0119dzie s\u0105 \u015bci\u0119te w taki spos\u00f3b, \u017ce po po\u0142\u0105czeniu tworz\u0105 k\u0105t 60 stopni (jedn\u0105 sz\u00f3st\u0105 ko\u0142a). Potrzebny jest te\u017c strug o nieskazitelnym ostrzu. To w\u0142a\u015bnie tym narz\u0119dziem trzeba z bambusowej szczapy wystruga\u0107 sze\u015b\u0107 tr\u00f3jk\u0105tnych, idealnie do siebie pasuj\u0105cych listewek. Im dok\u0142adniej ta czynno\u015b\u0107 zostanie wykonana, tym mniej si\u0119 potem zu\u017cyje kleju. Dzi\u0119ki temu w\u0119dka b\u0119dzie l\u017cejsza, lepiej te\u017c zostan\u0105 wykorzystane naturalne zalety drewna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tutaj ma\u0142a dygresja. Po\u0142\u0105czone \u015brubami sztaby mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do metalowego trzpienia, jakiego u\u017cywa si\u0119 przy sporz\u0105dzaniu nowoczesnego w\u0119dziska. Nawija si\u0119 na nim w\u0119glow\u0105 mat\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a uprzednio nas\u0105czona \u017cywic\u0105. Dalsze procesy to podgrzewanie, wyciskanie, studzenie itd., ale najwa\u017cniejszy w tej technologii jest w\u0142a\u015bnie \u00f3w trzpie\u0144. Dzisiaj znani w \u015bwiecie wytw\u00f3rcy, w tym tak\u017ce du\u017ce firmy w\u0119dkarskie, maj\u0105 u siebie tylko trzpienie (ich cena waha si\u0119 od 30 do 50 tys. dol.), samo sporz\u0105dzanie w\u0119dzisk zleca si\u0119 innym wykonawcom. R\u0119kodzielnik od klejonek do ka\u017cdej w\u0119dki wymy\u015bla jak gdyby 1\/6 trzpienia. Rozstaw szczeliny i jej g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 ustawia dokr\u0119caj\u0105c odpowiednio \u015bruby. Pos\u0142uguje si\u0119 przy tym precyzyjnymi przyrz\u0105dami pomiarowymi. Te subtelne ruchy \u015brub prze\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 p\u00f3\u017aniej na akcj\u0119 kija.<\/p>\n\n\n\n

Tonkinowe listwy do klejonek robi si\u0119 z \u0142upek (szczapek, s\u0105 w handlu) powsta\u0142ych w wyniku zgniatania bambusowej rury. Dzi\u0119ki temu ka\u017cda \u0142upka, a potem tr\u00f3jk\u0105tna listewka, zachowuje swoj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 struktur\u0119, jest zbudowana z pod\u0142u\u017cnych w\u0142\u00f3kien, kt\u00f3re nie s\u0105 poprzerywane dzi\u0119ki temu, \u017ce bambusowa rura by\u0142a gnieciona, a nie rozcinana. Kij powstaje z sze\u015bciu listewek, starannie sklejonych wodoodpornym klejem. Listwy na dolniki struga si\u0119 tak, \u017ceby tworzy\u0142y konstrukcj\u0119 w \u015brodku pust\u0105. Ale przy okazji trzeba powiedzie\u0107, \u017ce na tak\u0105 sztuczk\u0119 techniczn\u0105 sta\u0107 tylko najlepszych producent\u00f3w klejonek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Elementy cienkie, szczytowe, maj\u0105 konstrukcj\u0119 pe\u0142n\u0105 (patrz rysunek). Omotki s\u0105 wykonywane z jedwabnej nici. Do ka\u017cdego w\u0119dziska robi si\u0119 specjalne uchwyty i skuwki. Przelotki s\u0105 sporz\u0105dzane z drutu o najwy\u017cszej jako\u015bci, a r\u0119koje\u015bci z najtwardszego korka. Klejonki nie wymagaj\u0105 konserwacji, bo do ich klejenia
i malowania u\u017cywa si\u0119 substancji, kt\u00f3re do tonkinu nie przepuszcz\u0105 nawet \u015bladu wody.<\/p>\n\n\n\n

Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce ceny takich w\u0119dzisk nie s\u0105 ma\u0142e. W Polsce praca r\u0119czna jest jeszcze dosy\u0107 tania i now\u0105 klejonk\u0119 mo\u017cna kupi\u0107 ju\u017c za 1500 z\u0142. W Stanach, gdzie ch\u0119tnych na takie w\u0119dziska jest najwi\u0119cej, ceny s\u0105 wielokrotnie wy\u017csze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tonkinowe listwy do klejonek robi si\u0119 z \u0142upek (szczapek, s\u0105 w handlu) powsta\u0142ych w wyniku zgniatania bambusowej rury. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3673,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3669"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3669"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3669\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3674,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3669\/revisions\/3674"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}