{"id":2844,"date":"2001-05-16T23:17:00","date_gmt":"2001-05-16T21:17:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=2844"},"modified":"2021-09-13T23:19:30","modified_gmt":"2021-09-13T21:19:30","slug":"gorski-wel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2001\/05\/16\/gorski-wel\/","title":{"rendered":"G\u00d3RSKI WEL"},"content":{"rendered":"\n

Pstr\u0105gami i lipieniami Wel powinien by\u0107 wybrukowany, w minionych latach trafi\u0142o do niego naprawd\u0119 du\u017co narybku. Rzek\u0119 zarybia\u0142 okr\u0119g ciechanowski i toru\u0144ski, przez jaki\u015b czas tak\u017ce pewien klub w\u0119dkarski z Warszawy. Niestety, rzek\u0119 dotkn\u0119\u0142a plaga k\u0142usownictwa.<\/p>\n\n\n\n

Wel jest d\u0142ugi na 95 km. Prze p\u0142ywa a\u017c przez dziesi\u0119\u0107 jezior: D\u0105brow\u0119 Ma\u0142\u0105 i Wielk\u0105, Pancer, Rumian, Zarybinek, Tarczy\u0144skie, Gr\u0105dy, Zakrocz i Lidzbarskie, a jego odnoga zwana Ba\u0142wank\u0105 jeszcze przez Tylickie. Od \u017ar\u00f3de\u0142 na Wzg\u00f3rzach Dylewskich do Ciborza ko\u0142o Lidzbarka Welskiego p\u0142ynie w kierunku po\u0142udniowo-zachodnim, po czym gwa\u0142townie skr\u0119ca na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d. Krain\u0105 pstr\u0105ga i lipienia jest od miejsca, gdzie \u0142\u0105czy si\u0119 z nim rzeczka wyp\u0142ywaj\u0105ca z zarastaj\u0105cego jeziora Linowiec ko\u0142o Lidzbarka. Odt\u0105d Wel z leniwie p\u0142yn\u0105cej rzeki przeistacza si\u0119 co pewien czas w wartki potok meandruj\u0105cy w g\u0142\u0119bokim jarze. I taki w zasadzie pozostaje a\u017c do ko\u0144ca. Uchodzi do Drw\u0119cy w miejscowo\u015bci Bratian.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wel ma najwy\u017csze stany od lutego do kwietnia, najni\u017csze w czerwcu i lipcu. Jego \u015bredni spadek wynosi 1,24\u2030, ale na kilku odcinkach dochodzi do 4\u2030. Z tego wzgl\u0119du pracuje ju\u017c na nim kilka ma\u0142ych elektrowni wodnych, kt\u00f3re powsta\u0142y w miejscu dawnych m\u0142yn\u00f3w (Lesiak, Kurojady, Lorki, Trzcin, Kaczek, Bratian). Maj\u0105 powsta\u0107 dalsze, m. in. w Che\u0142stach i Straszewie. Do sprawy tych elektrowni jeszcze wr\u00f3cimy.<\/p>\n\n\n\n

Dla \u0142owc\u00f3w pstr\u0105ga Wel liczy si\u0119 w\u0142a\u015bciwie od Kurojad (czasem \u0142owi si\u0119 te ryby tak\u017ce pomi\u0119dzy W\u0105dzyniem a Szczuplinami oraz w okolicach Lidzbarka). Rzeka p\u0142ynie tu \u015brodkiem malowniczego jaru. Koryto jest nieco zbagrowane, ale w nurcie le\u017cy du\u017co zwalonych drzew, w kt\u00f3rych ryby znajduj\u0105 schronienie. Ten odcinek jest jednak\u017ce kr\u00f3lestwem nie pstr\u0105g\u00f3w, ale jelc\u00f3w. Z rzadka docieraj\u0105 tu tak\u017ce trocie w\u0119drowne. Za zniszczonym m\u0142ynem w Che\u0142stach rzeka raptownie przyspiesza. P\u00f3\u0142kilometrowe bystrze zwiastuje obecno\u015b\u0107 lipieni. Pocz\u0105wszy od tego miejsca spotyka si\u0119 je prawie do samego uj\u015bcia. Kamieniste bystrze jest tak\u017ce matecznikiem pstr\u0105g\u00f3w i troci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Za wsi\u0105 nurt si\u0119 uspokaja (w korycie s\u0105 do\u0142y o g\u0142\u0119boko\u015bci dw\u00f3ch metr\u00f3w) i rzeka wije si\u0119 leniwie podmok\u0142\u0105 dolin\u0105. Nie d\u0142ugo, bo niespodziewanie wp\u0142ywa pomi\u0119dzy strome, piaszczyste zbocza poro\u015bni\u0119te lasem
i gwa\u0142townie przyspiesza. To dwukilometrowe uroczysko o nazwie Piek\u0142o przypomina rw\u0105cy g\u00f3rski potok. Woda z hukiem toczy si\u0119 po kamieniach i g\u0142azach. Na stromych i wysokich zboczach poro\u015bni\u0119tych grabami, lipami i klonami bij\u0105 liczne \u017ar\u00f3d\u0142a. Ten dobrze natleniony i wartki odcinek jest tarliskiemi wyl\u0119garni\u0105 ryb \u0142ososiowatych.<\/p>\n\n\n\n

Na wysoko\u015bci nie istniej\u0105cej wsi Straszewo Wel ponownie si\u0119 uspokaja i meandruje w\u015br\u00f3d p\u00f3l. Jest tu do\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko, niekt\u00f3re do\u0142y maj\u0105 po 5 – 6 metr\u00f3w. S\u0105 liczne zakola z podmytymi brzegami. W Trzcinie rzeka, podpi\u0119trzona przez kolejn\u0105 elektrowni\u0119, jeszcze bardziej zwalnia i p\u0142ynie g\u0142\u0119bok\u0105 rynn\u0105 z licznymi do\u0142kami i zwaliskami drzew.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W Lorkach Wel si\u0119 rozwidla. Odnoga zachodnia (Ba\u0142wanka) nap\u0119dza m\u0142yn i przep\u0142ywa przez p\u0142ytkie, mocno zaro\u015bni\u0119te jezioro Tylickie (80 ha, w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna). Najciekawszy odcinek jest zaraz za jeziorem, mn\u00f3stwo tam powalonych drzew. Po 15 kilometrach Ba\u0142wanka \u0142\u0105czy si\u0119 z praw\u0105, bardziej dzik\u0105 odnog\u0105. Przed miejscowo\u015bci\u0105 Kaczek, gdzie znajduje si\u0119 kolejna elektrownia, Wel nagle przyspiesza i odbija na zach\u00f3d, a w Bratianie zn\u00f3w si\u0119 rozwidla. Jedna odnoga nap\u0119dza m\u0142yn, drug\u0105 spi\u0119trza wysoki na 3 metry jaz. Za jazem w\u0119dkowa\u0107 nie wolno, bo s\u0105 tam tarliska troci. Rzeka ko\u0144czy si\u0119 rozlewiskiem, zaraz za nim uchodzi do Drw\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n

Wel jest rzek\u0105 trudn\u0105. Raz p\u0142ynie wolno, raz szybko. W wolnych, \u0142\u0105kowych odcinkach s\u0105 klenie, jazie i jelce. Cofki elektrowni opanowa\u0142y szczupaki i okonie. W okolicach Lidzbarka, gdzie przewa\u017ca dno kamieniste, jest du\u017co drobnych pstr\u0105g\u00f3w, ale w\u0119dkarzy te\u017c niema\u0142o, bo \u0142atwo tu dojecha\u0107. Du\u017cych sztuk nale\u017cy szuka\u0107 w d\u00f3\u0142 od Piek\u0142a. Pstr\u0105gi s\u0105 te\u017c w okolicach Straszewa, Trzcina, Lorek oraz w dolnej Ba\u0142wance, w okolicach Zaj\u0105czkowa i Kaczka. Welskie pstr\u0105gi stoj\u0105 najcz\u0119\u015bciej w przew\u0119\u017ceniach, pod podmytymi burtami i przed zwaliskami drzew i ga\u0142\u0119zi.<\/p>\n\n\n\n

Wiosn\u0105 i wczesnym latem \u0142owi\u0119 je na woblery robione w\u0142asnor\u0119cznie z g\u0119stego styropianu utwardzonego \u017cywic\u0105. S\u0105 to przyn\u0119ty p\u0142ywaj\u0105ce, maj\u0105 5 – 7 centymetr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci i kszta\u0142t banana. Chodz\u0105 w\u0119gorzowato, bij\u0105c mocno na boki. Przy podwy\u017cszonej wodzie ch\u0119tnie si\u0119gam po 3-centymetrow\u0105 karlink\u0119 wyt\u0142oczon\u0105 z milimetrowej blachy miedzianej. Latem najcz\u0119\u015bciej pracuj\u0119 przeci\u0105\u017con\u0105 obrot\u00f3wk\u0105, te\u017c zrobion\u0105 w\u0142asnor\u0119cznie na wz\u00f3r szwedzkiego droppena. Korpus wykonany jest z naboju, skrzyde\u0142ko z miedzi, maluj\u0119 je na bia\u0142o i nanosz\u0119 kilka niebieskich pask\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze na pocz\u0105tku lat 90. w Welu \u017cy\u0142o wiele okaza\u0142ych pstr\u0105g\u00f3w. Podczas jednego wypadu z much\u00f3wk\u0105 w czerwcu 91 r. z\u0142owi\u0142em trzy potokowce, z kt\u00f3rych ka\u017cdy wa\u017cy\u0142 wi\u0119cej ni\u017c dwa kilogramy. Kilka nast\u0119pnych wyjazd\u00f3w przynios\u0142o mi par\u0119 sztuk powy\u017cej 1,5 kg. Taki sezon nigdy ju\u017c si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142. W tamtych czasach ogromne pstr\u0105gi nagminnie zrywa\u0142y nam \u017cy\u0142ki lub odgina\u0142y kotwice. Nadawali\u015bmy im imiona w\u0119dkarzy, kt\u00f3rzy si\u0119 z nimi pierwsi spotkali. Pami\u0119tam \u201eBartka\u201d i \u201eMirka\u201d. Wy\u0142owili je k\u0142usownicy. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce wa\u017cy\u0142y po 4 kilogramy.<\/p>\n\n\n\n

Podobny los spotka\u0142 lipienie. 10 lat temu by\u0142o du\u017co \u0142adnych kardyna\u0142\u00f3w. Dzisiaj rzadko spotka si\u0119 40-centymetrowego lipienia. Zosta\u0142y wyt\u0142uczone pr\u0105dem na tarliskach. Z much\u00f3wk\u0105 od czasu do czasu wybieram si\u0119 jeszcze na odcinek Kurojady – Che\u0142sty, gdzie nie jest zbyt g\u0142\u0119boko, wi\u0119c mo\u017cna brodzi\u0107. W pozosta\u0142ych rejonach rzeka jest bardzo trudna, zakrzaczona, trudno wej\u015b\u0107 do wody i w gr\u0119 wchodz\u0105 tylko rzuty rolowane. Najlepsze wyniki mam na doci\u0105\u017cone nimfy imituj\u0105ce chru\u015bcika, z much\u0105 black zulu jako skoczkiem. W pa\u017adzierniku i listopadzie du\u017cego kardyna\u0142a udaje si\u0119 czasem z\u0142owi\u0107 na obrot\u00f3wk\u0119 black fury lub z\u0142ot\u0105 w niebieskie kropki, w rodzaju aglii, o numerze 2 – 3, a wi\u0119c do\u015b\u0107 spor\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Od tamtych lat obserwuj\u0119 powolny upadek rzeki. Z roku na rok przyje\u017cd\u017ca coraz mniej w\u0119dkarzy z wi\u0119kszych miast. Swego czasu nad rzek\u0105 spotyka\u0142em ich wielu, g\u0142\u00f3wnie z Warszawy, kt\u00f3rzy tak pokochali Wel, \u017ce za\u0142o\u017cyli klub mi\u0142o\u015bnik\u00f3w naszej rzeki. M\u00f3wi\u0105, \u017ce teraz bardziej im si\u0119 op\u0142aca pojecha\u0107 na S\u0142owacj\u0119, gdzie dziennie \u0142owi\u0105 po 20 – 40 lipieni i pstr\u0105g\u00f3w, a licencje s\u0105 ta\u0144sze, bo p\u0142aci si\u0119 przeci\u0119tnie 7 z\u0142 za dzie\u0144. Dobowa licencja na Wel kosztuje 20 z\u0142. W miejsce w\u0119dkarzy pojawili si\u0119 k\u0142usownicy. S\u0105 to przewa\u017cnie mieszka\u0144cy okolicznych, ubogich wsi. Najwi\u0119ksze pstr\u0105gi wyci\u0105gaj\u0105 nocami na o\u015bcienie przy\u015bwiecaj\u0105c sobie latarkami. Pl\u0105druj\u0105 rzek\u0119 r\u00f3wnie\u017c agregatami. Na w\u0119dki – dla niepoznaki maluj\u0105 je na zielono – \u0142owi\u0105 lipienie (przyn\u0119t\u0105 s\u0105 robaki), kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 tu wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki wieloletnim zarybieniom, bo jeszcze kilkana\u015bcie lat temu tych ryb w Welu nie by\u0142o. Na k\u0142usownik\u00f3w nie ma teraz si\u0142y, bo u nas panuje przekonanie, \u017ce to czyn o \u201ema\u0142ej szkodliwo\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wel jest szlakiem kajakowym, pi\u0119knym, cudownym, ale po co ka\u017cdego roku usuwa si\u0119 z rzeki le\u017c\u0105ce w niej drzewa i pozostawia brzegi zryte przez traktory? Wystarczy\u0142oby odci\u0105\u0107 2 – 3 metry. Kajak si\u0119 zmie\u015bci. Drzewo w wodzie to przecie\u017c potencjalna kryj\u00f3wka pstr\u0105ga i naturalny pr\u00f3g, kt\u00f3ry natlenia i oczyszcza wod\u0119. No i te elektrownie wodne!<\/p>\n\n\n\n

Wiem, \u017ce to \u017ar\u00f3d\u0142o odnawialnej i czystej energii, ale na rzece pstr\u0105gowej s\u0105 nieszcz\u0119\u015bciem. Cofki elektrowni si\u0119gaj\u0105 do 3 kilometr\u00f3w i zamieniaj\u0105 te odcinki rzeki w zamulone bajora z podgrzan\u0105 wod\u0105, w kt\u00f3rych kumkaj\u0105 tylko \u017caby. Spuszczany szlam niszczy tarliska, zabija ryby. Elektrownie utrudniaj\u0105 im w\u0119dr\u00f3wk\u0119. Niemo\u017cliw\u0105 do sforsowania zapor\u0105 dla troci jest jaz w Bratianie. Ich bezowocne wysi\u0142ki obserwuj\u0119 ka\u017cdego roku. Trocie tr\u0105 si\u0119 wi\u0119c poni\u017cej jazu lub wracaj\u0105 do Drw\u0119cy, gdzie staj\u0105 si\u0119 \u0142atwym \u0142upem miejscowych k\u0142usownik\u00f3w. Przep\u0142awki nie ma m\u0142yn na Ba\u0142wance, a w Kaczku i Trzcinie znajduj\u0105 si\u0119 one na terenach prywatnych.<\/p>\n\n\n\n

Andrzej Liszewski
Lidzbark Welski
(notowa\u0142 wb)<\/p>\n\n\n\n

Wel, pocz\u0105wszy od jeziora D\u0105browa Wielka, jest bardzo atrakcyjnym szlakiem kajakowym. Ma wiele odcink\u00f3w o charakterze g\u00f3rskim, o du\u017cych spadkach i licznych bystrzach. W nurcie le\u017c\u0105 zwalone pnie drzew, co od kajakarza wymaga du\u017cej wprawy. Ca\u0142y szlak podzielony jest na trzy odcinki r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 stopniem trudno\u015bci: \u0142atwy i bezpieczny od D\u0105br\u00f3wna do Podciborza, trudny do Kurojad i bardzo trudny do uj\u015bcia. Dla kajakarzy Wel mie\u015bci si\u0119 w tej samej skali trudno\u015bci co Dunajec, Poprad i San.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pstr\u0105gami i lipieniami Wel powinien by\u0107 wybrukowany, w minionych latach trafi\u0142o do niego naprawd\u0119 du\u017co narybku.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2849,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2844"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2844"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2844\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2850,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2844\/revisions\/2850"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}