Do Polski barszcz sprowadzono w latach siedemdziesi\u0105tych. Na poletkach do\u015bwiadczalnych w okolicach Krakowa, Zakopanego i Niedzicy osi\u0105gano plony dochodz\u0105ce do 400 ton z hektara.<\/p>\n\n\n\n
Nad rzekami (cho\u0107 nie tylko tam) w\u0119dkarze mog\u0105 si\u0119 natkn\u0105\u0107 na dwie niebezpieczne ro\u015bliny: barszcz Mantegazziego i barszcz Sosnowskiego. Oba barszcze pochodz\u0105 z Kaukazu i maj\u0105 nieprzyjemn\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107: kontakt z nimi grozi poparzeniem.
Barszcz Mantegazziego, zwany te\u017c kaukaskim, sprowadzono do Europy w ko\u0144cu XIX wieku. W Polsce jest od kilkudziesi\u0119ciu lat uprawiany jako ro\u015blina ozdobna i miododajna. Na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych zacz\u0105\u0142 si\u0119 rozsiewa\u0107 w spos\u00f3b niekontrolowany. Zarasta g\u0142\u00f3wnie tereny nadrzeczne.<\/p>\n\n\n\n
Barszcz Sosnowskiego zosta\u0142 opisany dopiero w latach czterdziestych. W ZSRR uprawiano go jako ro\u015blin\u0119 paszow\u0105. Do Polski barszcz sprowadzono w latach siedemdziesi\u0105tych. Na poletkach do\u015bwiadczalnych w okolicach Krakowa, Zakopanego i Niedzicy osi\u0105gano plony dochodz\u0105ce do 400 ton z hektara. Zacz\u0119to wi\u0119c barszcz masowo uprawia\u0107 na kiszonki. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce krowy niech\u0119tnie go jedz\u0105, mleko ma z\u0142y smak, a ludzie pracuj\u0105cy przy jego uprawie doznaj\u0105 poparze\u0144. Uprawy zaniechano oko\u0142o roku 1980, ale barszcz Sosnowskiego zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 dziko rozpleni\u0107 wzd\u0142u\u017c Dunajca od Zakopanego po Jezioro Ro\u017cnowskie. Opanowa\u0142 okolice Ar\u0142amowa w Bieszczadach. Trafia si\u0119 ko\u0142o Krakowa, Bochni, Niepo\u0142omic, S\u0119dziszowa Kieleckiego, J\u0119drzejowa, a nawet Wroc\u0142awia. Ci\u0105gle zajmuje nowe tereny. Nasiona barszczu sp\u0142ywaj\u0105 z wod\u0105 i s\u0105 roznoszone na ko\u0142ach pojazd\u00f3w, dlatego pleni si\u0119 on g\u0142\u00f3wnie wzd\u0142u\u017c rzek i potok\u00f3w oraz na poboczach dr\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n
Barszcz Mantegazziego i barszcz Sosnowskiego s\u0105 tak do siebie podobne, \u017ce myl\u0105 je nawet botanicy, dlatego w praktyce nie ma potrzeby rozr\u00f3\u017cniania tych gatunk\u00f3w. Barszcz ma pierzasto podzielone li\u015bcie u\u0142o\u017cone w rozet\u0119, pust\u0105 \u017ceberkowan\u0105 \u0142odyg\u0119 i kwiaty uformowane w charakterystyczne baldachy. Na Kaukazie osi\u0105ga wysoko\u015b\u0107 do 1,5 m, w Polsce przeci\u0119tnie 3,5 m (czasem 5 m). \u0141odyga mo\u017ce mie\u0107 u podstawy do 12 cm \u015brednicy, a rozpi\u0119to\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnego baldachu kwiatowego dochodzi do 60 cm.<\/p>\n\n\n\n
Dla ludzi barszcz jest najbardziej niebezpieczny w okresie kwitnienia, czyli w czerwcu i w lipcu. Dotkni\u0119cie barszczu, a nawet przebywanie w jego pobli\u017cu, mo\u017ce wtedy doprowadzi\u0107 do powa\u017cnych poparze\u0144. Ich przyczyn\u0105 s\u0105 pewne substancje (fachowa nazwa: furanokumaryny) zawarte w soku tej ro\u015bliny, we w\u0142oskach pokrywaj\u0105cych jej li\u015bcie i \u0142odygi, a nawet w olejkach eterycznych. Wydzielanie szkodliwych substancji wzmaga si\u0119 w czasie upa\u0142\u00f3w. Nie parz\u0105 one sk\u00f3ry bezpo\u015brednio, tak jak na przyk\u0142ad pokrzywa, ale uwra\u017cliwiaj\u0105 j\u0105 na dzia\u0142anie promieni ultrafioletowych, co prowadzi do poparze\u0144 s\u0142onecznych. Kontakt z barszczem jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczny dla os\u00f3b o wra\u017cliwej sk\u00f3rze (m.in. dzieci) oraz dla albinos\u00f3w i piegowatych (!). U os\u00f3b uczulonych poparzenia powstaj\u0105 tak\u017ce na zakrytych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze objawy poparzenia – zaczerwienienie i sw\u0119dzenie sk\u00f3ry – wyst\u0119puj\u0105 po up\u0142ywie od 8 do 24 godzin. P\u00f3\u017aniej mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 p\u0119cherze. D\u0142ugi kontakt sk\u00f3ry z sokiem barszczu mo\u017ce doprowadzi\u0107 do powstania ran i owrzodze\u0144.
Te miejsca na ciele, kt\u00f3re zetkn\u0119\u0142y si\u0119 z barszczem, nale\u017cy jak najszybciej umy\u0107 wod\u0105 i myd\u0142em, a przez nast\u0119pne dwa dni chroni\u0107 je przed s\u0142o\u0144cem. Przy lekkich poparzeniach post\u0119puje si\u0119 tak samo jak przy poparzeniach s\u0142onecznych. W ci\u0119\u017cszych przypadkach niezb\u0119dna jest pomoc lekarza.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw Kurek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Do Polski barszcz sprowadzono w latach siedemdziesi\u0105tych. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2325,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2324"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2324"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2324\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2326,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2324\/revisions\/2326"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}