Czytelnicy chcieli wiedzie\u0107, czy po zjedzeniu ryby, kt\u00f3ra mia\u0142a tasiemca, cz\u0142owiek mo\u017ce si\u0119 zarazi\u0107 i jakie mog\u0105 by\u0107 tego konsekwencje. Skoro paru ludzi zada\u0142o sobie trud napisania list\u00f3w, to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zainteresowanych jest o wiele wi\u0119cej i warto ten temat podj\u0105\u0107. Niestety, na te pytania nie mo\u017cna udzieli\u0107 odpowiedzi jednoznacznych. Postaramy si\u0119 jednak problem ten rozja\u015bni\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Dwa s\u0105 stadia rozwojowe tasiemca: larwa i posta\u0107 doros\u0142a (u niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w larwa przekszta\u0142ca si\u0119 kilka razy, nim osi\u0105gnie posta\u0107 doros\u0142\u0105). Ka\u017cde stadium ma swojego \u017cywiciela. Larwy \u017cyj\u0105 w tzw. \u017cywicielach po\u015brednich. Pierwszym z nich jest zawsze jakie\u015b zwierz\u0119 bezkr\u0119gowe. Wraz z nim larwa zostaje zjedzona albo przez kolejnego \u017cywiciela po\u015bredniego, albo przez \u017cywiciela ostatecznego, kt\u00f3rym zwykle jest kr\u0119gowiec (ryba, ptak, czworon\u00f3g, cz\u0142owiek). Paso\u017cyt dojrzewa w nim p\u0142ciowo i sk\u0142ada jaja. Ich rozw\u00f3j, ju\u017c poza organizmem \u017cywiciela, rozpoczyna nowy cykl.<\/p>\n\n\n\n
Ryby s\u0105 dla tasiemc\u00f3w zar\u00f3wno \u017cywicielami po\u015brednimi, jak i ostatecznymi. Z drugim przypadkiem w\u0119dkarze spotykaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto nawet o tym nie wiedz\u0105c. \u017beby si\u0119 bowiem przekona\u0107, \u017ce w rybie s\u0105 doros\u0142e tasiemce, trzeba by dok\u0142adnie przejrze\u0107 jej jelita. Je\u015bli w jelicie ryby znajdziemy tasiemca, to jej mi\u0119so mo\u017cemy je\u015b\u0107 bez obaw.<\/p>\n\n\n\n
Co si\u0119 natomiast dzieje, gdy ryba jest \u017cywicielem po\u015brednim. We\u017amy za przyk\u0142ad ligul\u0119 – tak nazywa si\u0119 najcz\u0119\u015bciej spotykany w naszym kraju tasiemiec u ryb. Jej pierwsza larwa \u017cyje w drobnych skorupiakach. Gdy takiego wid\u0142onoga po\u0142knie ryba – najcz\u0119\u015bciej jest to p\u0142o\u0107, leszcz lub ukleja – paso\u017cyt przebija \u015bcian\u0119 jelita i dostaje si\u0119 do brzucha. Tutaj ro\u015bnie i \u017cyj\u0105c w rybie przez par\u0119 lat mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 nawet metr d\u0142ugo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Ostatecznymi \u017cywicielami liguli s\u0105 rybo\u017cerne ptaki, im jednak nie czyni wielkiej krzywdy. Wprawdzie znaleziono j\u0105 w ssakach rybo\u017cernych, nie mo\u017cna wi\u0119c wykluczy\u0107, \u017ce i w przewodzie pokarmowym cz\u0142owieka mog\u0142aby doko\u0144czy\u0107 sw\u00f3j rozw\u00f3j. Cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142by si\u0119 ni\u0105 zarazi\u0107, gdyby zjad\u0142 zara\u017con\u0105, surow\u0105 ryb\u0105, a to jest dosy\u0107 ma\u0142o prawdopodobne. Ale jak to bywa, \u017cycie czasem przerasta teori\u0119. Przekonuje o tym historyjka, kt\u00f3r\u0105 opowiedzia\u0142 nam dyrektor zak\u0142adu rybackiego w I\u0142awie, Andrzej Borkowski: – Obecnie tasiemce w rybach spotyka si\u0119 rzadko, ale jeszcze kilkana\u015bcie lat temu w wielu naszych jeziorach ligul\u0119 mia\u0142 co drugi leszcz i p\u0142otka. Wtedy czasem przychodzi\u0142 do nas starszy ju\u017c, emerytowany rybak, by pom\u00f3c w po\u0142owach. Cz\u0142owiek ten wybiera\u0142 z ryb tasiemce i jad\u0142 je przyrz\u0105dzone a la m\u00f3\u017cd\u017cek. Widz\u0105c po raz pierwszy to paskudztwo czu\u0142em obrzydzenie, ale starsi koledzy tajemniczo si\u0119 u\u015bmiechali i robili zak\u0142ady, po ilu to dniach \u00f3w rybak zostanie sam w cha\u0142upie. I rzeczywi\u015bcie – ju\u017c na trzeci dzie\u0144 zobaczyli\u015bmy, jak jego \u017cona z tobo\u0142kiem na plecach przenosi si\u0119 do c\u00f3rki. Wtedy si\u0119 dowiedzia\u0142em, \u017ce na pewn\u0105 m\u0119sk\u0105 dolegliwo\u015b\u0107 nie ma nic skuteczniejszego od rybich tasiemc\u00f3w. Viagry jeszcze nie by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Niestety s\u0105 w rybach tak\u017ce tasiemce znacznie mniej atrakcyjne. Najgro\u017aniejszy dla nas jest bruzdog\u0142owiec szeroki. Ma cykl \u017cyciowy jak ligula, ale jest jeszcze trzeci \u017cywiciel po\u015bredni – ryba drapie\u017cna. W jej mi\u0119\u015bniach, w\u0105trobie, \u015bledzionie, tkwi\u0105 niewielkie, ale daj\u0105ce si\u0119 rozpozna\u0107 go\u0142ym okiem larwy, kt\u00f3re czekaj\u0105, a\u017c ryba zostanie zjedzona przez rybo\u017cernego ssaka. Cz\u0142owiek zara\u017ca si\u0119 zjadaj\u0105c tak\u0105 ryb\u0119 na surowo (tatar), w\u0119dzon\u0105 na zimno oraz gdy jest ona niedosma\u017cona lub niedogotowana. W jelicie rozwija si\u0119 wtedy posta\u0107 doros\u0142a. Wywo\u0142uje zaburzenia jelitowe i og\u00f3lne, mo\u017ce te\u017c doprowadzi\u0107 do anemii, ale s\u0105 leki pozwalaj\u0105ce si\u0119 go pozby\u0107. Bruzdog\u0142owiec jest bardzo rzadki i wyst\u0119puje jedynie gdzieniegdzie na p\u00f3\u0142nocy kraju. W niekt\u00f3rych krajach jest znacznie cz\u0119stszy, na przyk\u0142ad w dalekiej Karelii (p\u00f3\u0142nocne obszary Finlandii i Rosji) zara\u017cone s\u0105 nim wszystkie szczupaki.<\/p>\n\n\n\n
Czy z powodu tasiemc\u00f3w, a tak\u017ce innych paso\u017cyt\u00f3w, powinni\u015bmy rezygnowa\u0107 z jedzenia ryb? Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie. Zagro\u017cenie, jakie stwarzaj\u0105 paso\u017cyty w rybach, jest u nas bardzo ma\u0142e. W dodatku sami mo\u017cemy je zredukowa\u0107 do zera. Wystarczy ryby dok\u0142adnie sma\u017cy\u0107 lub gotowa\u0107. Wysoka temperatura zabija paso\u017cyty. Powinni\u015bmy jednak o nich pami\u0119ta\u0107, gdy surowymi rybami lub ich wn\u0119trzno\u015bciami karmimy psy, koty i ptaki. One te\u017c mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 \u017cywicielami.
Waldemar Borys<\/p>\n\n\n\n
Tasiemc\u00f3w jest a\u017c 1600 gatunk\u00f3w, nale\u017c\u0105 do zwierz\u0105t wy\u0142\u0105cznie paso\u017cytniczych. Nielicznymi z nich mo\u017ce zarazi\u0107 si\u0119 cz\u0142owiek. Najcz\u0119\u015bciej \u017ar\u00f3d\u0142em zara\u017cenia jest mi\u0119so: dziczyzna, rzadziej wieprzowina lub wo\u0142owina. Ryby znacznie rzadziej nas zara\u017caj\u0105, bo nie byli\u015bmy przez natur\u0119 dla nich przeznaczone. Na przyk\u0142ad dla tasiemc\u00f3w z ryb morskich \u017cywicielami ostatecznymi s\u0105 foki i delfiny. Do naszego organizmu mog\u0105 one trafi\u0107, gdy zjemy surow\u0105 ryb\u0119. W Japonii, gdzie tradycja spo\u017cywania surowych ryb jest du\u017ca, do zara\u017ce\u0144 tasiemcami dochodzi znacznie cz\u0119\u015bciej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czytelnicy chcieli wiedzie\u0107, czy po zjedzeniu ryby, kt\u00f3ra mia\u0142a tasiemca, cz\u0142owiek mo\u017ce si\u0119 zarazi\u0107 i jakie mog\u0105 by\u0107 tego konsekwencje.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1611,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-1610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biologia"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t