Wskutek geograficznego po\u0142o\u017cenia Norwegia nie jest rajem dla ryb karpiowatych, kt\u00f3re lepiej czuj\u0105 si\u0119 w ciep\u0142ych i bardziej prze\u015bwietlonych wodach. Mimo to, jedenastu przedstawicieli tej rodziny \u017cyje w wodach s\u0142odkich, g\u0142\u00f3wnie na po\u0142udniu kraju. Z tego cztery gatunki zosta\u0142y przywleczone przez cz\u0142owieka, w\u015br\u00f3d nich kara\u015b, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 nawet w jeziorku le\u017c\u0105cym 30 km za ko\u0142em polarnym!<\/p>\n\n\n\n
Przez prawie siedem miesi\u0119cy w roku akwen jest zamarzni\u0119ty. W\u00f3wczas przy braku \u015bwiat\u0142a (noc polarna) nast\u0119puje gnicie ro\u015blinno\u015bci i woda traci tlen. Uczeni z muzeum w Troms\u00f6 zadali sobie pytanie: dlaczego ryby te s\u0105 w stanie przetrwa\u0107 d\u0142ug\u0105 zim\u0119 bez po\u017cywienia i tlenu. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pomaga im alkohol wytwarzany przez organizmy karasi. Zim\u0105 zalegaj\u0105 one na dnie, niekt\u00f3re zakopuj\u0105 si\u0119 w mule. Przemiana materii ograniczona jest do minimum. Ryby opanowa\u0142y jednak mechanizm zapewniaj\u0105cy im do\u015b\u0107 energii.<\/p>\n\n\n\n
Gdy jest zimno, a \u015bwiat\u0142o i tlen zanikaj\u0105, ustaje wzrost i ryby zaczynaj\u0105 gromadzi\u0107 w w\u0105trobie zapasy pokarmu. Ma on posta\u0107 glikogenu, ogromnej cz\u0105steczki zbudowanej z d\u0142ugich \u0142a\u0144cuch\u00f3w po\u0142\u0105czonych cz\u0105steczek cukru gronowego (glukoza). W\u0105troba stanowi\u0105ca latem 2% wagi karasia, zim\u0105 si\u0119ga a\u017c 15%.<\/p>\n\n\n\n
Do uzyskania energii z glikogenu kara\u015b nie potrzebuje wolnego tlenu. W tym procesie powstaje jednak kwas mlekowy, kt\u00f3ry w wi\u0119kszym st\u0119\u017ceniu m\u00f3g\u0142by zabi\u0107 ryb\u0119. Kara\u015b rozwi\u0105za\u0142 ten problem przerabiaj\u0105c kwas na\u2026 alkohol wydalany p\u00f3\u017aniej przez skrzela.
Norwegowie sprawdzili to w warunkach laboratoryjnych umieszczaj\u0105c karasie w akwarium z wod\u0105 ubog\u0105 w tlen. Ryby szybko przestawi\u0142y \u201etechnologi\u0119\u201d przemiany materii i pocz\u0119\u0142y p\u0119dzi\u0107 alkohol. Po pewnym czasie w wodzie i organizmach karasi st\u0119\u017cenie wyskokowej cieczy si\u0119ga\u0142o promila! Finowie, kt\u00f3rzy za ko\u0142nierz nie zwykli wylewa\u0107, wyliczyli, \u017ce w ma\u0142ym jeziorku karasie mog\u0105 w ci\u0105gu zimy dostarczy\u0107 surowca na 30 butelek w\u00f3dki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wskutek geograficznego po\u0142o\u017cenia Norwegia nie jest rajem dla ryb karpiowatych, kt\u00f3re lepiej czuj\u0105 si\u0119 w ciep\u0142ych i bardziej prze\u015bwietlonych wodach.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1385,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-1384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biologia"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t