{"id":1216,"date":"1999-05-06T10:04:00","date_gmt":"1999-05-06T08:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=1216"},"modified":"2021-05-06T10:06:21","modified_gmt":"2021-05-06T08:06:21","slug":"jak-ryby-widza-sztuczne-przynety","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/1999\/05\/06\/jak-ryby-widza-sztuczne-przynety\/","title":{"rendered":"JAK RYBY WIDZ\u0104 SZTUCZNE PRZYN\u0118TY"},"content":{"rendered":"\n<p>Ryby, kt\u00f3re pierwszy raz stykaj\u0105 si\u0119 z przyn\u0119t\u0105 spiningow\u0105 lub inn\u0105, maj\u0105 wyb\u00f3r: albo uznaj\u0105 j\u0105 za co\u015b nieznanego, albo za naturalny pokarm, kt\u00f3ry ju\u017c dobrze znaj\u0105. Najcz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 to drugie.<\/p>\n\n\n\n<p>Ryba, cho\u0107 to stworzenie do\u015b\u0107 prymitywne, sw\u00f3j rozum ma i potrafi si\u0119 nauczy\u0107 wielu po\u017cytecznych dla siebie rzeczy. Podczas rozmaitych do\u015bwiadcze\u0144 biolodzy zaobserwowali, \u017ce m\u0142ode ryby atakuj\u0105 li\u015bcie, ga\u0142\u0105zki lub inne poruszaj\u0105ce si\u0119 przedmioty, s\u0105dz\u0105c, \u017ce to dobry dla nich pokarm. Kiedy si\u0119 jednak przekonaj\u0105 &#8211; a wystarcza na to kilka lekcji &#8211; \u017ce tego zje\u015b\u0107 si\u0119 nie da, o wiele rzadziej nabieraj\u0105 si\u0119 na podobne imitacje pokarmu, nawet je\u015bli si\u0119 one kusz\u0105co ruszaj\u0105. Nam, spiningistom, powinno to dawa\u0107 wiele do my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Inne wnioski, do jakich doszli naukowcy przy badaniu ryb drapie\u017cnych, s\u0105 dla nas jeszcze bardziej interesuj\u0105ce, bo t\u0142umacz\u0105 wiele naszych niepowodze\u0144 na \u0142owisku. Ot\u00f3\u017c stwierdzono, \u017ce m\u0142ode drapie\u017cniki z czasem ucz\u0105 si\u0119 rozpoznawa\u0107 poszczeg\u00f3lne gatunki ryb i wybiera\u0107 jako obiekt ataku te, kt\u00f3re s\u0105 w danym czasie najbardziej bezbronne. Nie chodzi tutaj o poszczeg\u00f3lne osobniki w stadzie, tylko o konkretny gatunek, kt\u00f3ry na przyk\u0142ad odbywa w\u0142a\u015bnie tar\u0142o lub kierowany tym samym zegarem biologicznym przebywa na okresowym, bogatym \u017cerowisku. Tak jest na przyk\u0142ad podczas r\u00f3jki owad\u00f3w, kiedy ryby uganiaj\u0105 si\u0119 za pokarmem po ca\u0142ej toni nie zwracaj\u0105c uwagi na gro\u017c\u0105ce im niebezpiecze\u0144stwo. Tak wi\u0119c rojenie owad\u00f3w, kt\u00f3re odbywa si\u0119 w konkretnych miejscach jeziora i rzeki, przyci\u0105ga ryby spokojnego \u017ceru, za kt\u00f3rymi, licz\u0105c na wielkie ob\u017carstwo, ci\u0105gn\u0105 drapie\u017cniki.<\/p>\n\n\n\n<p>Uczeni badali r\u00f3wnie\u017c zjawisko zwane selekcj\u0105 pokarmu (wybi\u00f3rczo\u015bci\u0105). Rzecz polega na tym, \u017ce w pewnych sytuacjach ryby drapie\u017cne chwytaj\u0105 tylko jeden rodzaj pokarmu, ignoruj\u0105c w tym czasie wszystkie inne. Sprowadzaj\u0105c to na nasze w\u0119dkarskie podw\u00f3rko &#8211; s\u0105 dni, \u017ce drapie\u017cniki da si\u0119 z\u0142owi\u0107 tylko na jeden rodzaj przyn\u0119ty, inne ich wtedy zupe\u0142nie nie obchodz\u0105. Je\u015bli wi\u0119c, dla przyk\u0142adu, bior\u0105 tylko na \u017cywca, to nie ma co ich kusi\u0107 przyn\u0119t\u0105 sztuczn\u0105, je\u015bli na blachy, to gum nie warto nawet wyci\u0105ga\u0107 z pude\u0142ka. Zaobserwowali to r\u00f3wnie\u017c nasi w\u0119dkarze, m.in. na zbiorniku w G\u0142\u0119binowie (wspominamy o tym w artykule o kopycie na str. 18). Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Sk\u0105d te upodobania jednego dnia takie, a drugiego inne? Tego, szczerze m\u00f3wi\u0105c, ani uczeni, ani w\u0119dkarze jeszcze nie wiedz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Znamy natomiast odpowied\u017a na inne intryguj\u0105ce w\u0119dkarzy pytanie. Ot\u00f3\u017c ryba chwyta sztuczn\u0105 przyn\u0119t\u0119, bo s\u0105dzi, \u017ce to si\u0119 nadaje do zjedzenia. Jak to jednak mo\u017cliwe, \u017ce przedmiot nawet niezbyt podobny do czegokolwiek, co ryba zwyk\u0142a zjada\u0107, wydaje si\u0119 jej atrakcyjnym pokarmem? By zrozumie\u0107, jak dochodzi do pomy\u0142ki tak niefortunnej dla ryby, a szcz\u0119\u015bliwej dla w\u0119dkarzy, rozwa\u017cmy najpierw, jak widz\u0105 ludzie. Nasze oczy przesy\u0142aj\u0105 do m\u00f3zgu nie tyle gotowy obraz, co raczej pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 wymagaj\u0105cych dalszej obr\u00f3bki danych. Na przyk\u0142ad niekt\u00f3re elementy oka rejestruj\u0105 wy\u0142\u0105cznie ruch, inne s\u0105 wra\u017cliwe na nat\u0119\u017cenie \u015bwiat\u0142a, jeszcze inne rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 kolory. Wszystkie te informacje z osobna docieraj\u0105 do m\u00f3zgu, kt\u00f3ry stara si\u0119 je zrozumie\u0107. Pomija przy tym jedne detale, a dodaje inne, tak by w efekcie powsta\u0142 obraz odpowiadaj\u0105cy wyuczonym b\u0105d\u017a instynktownym wzorcom.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>My zapami\u0119tujemy i potrafimy sobie w ka\u017cdej chwili przypomnie\u0107 obrazy tak szczeg\u00f3\u0142owo, \u017ce bez trudu odr\u00f3\u017cniamy nie tylko rybki od przyn\u0119t, ale i poszczeg\u00f3lne gatunki rybek oraz rozmaite rodzaje przyn\u0119t. Obrazy przechowywane w m\u00f3zgach ryb s\u0105 du\u017co bardziej og\u00f3lne i pozbawione wielu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Nie ich oczy s\u0105 gorsze, lecz ich m\u00f3zgi ucz\u0105 si\u0119 wolniej i pami\u0119taj\u0105 mniej detali.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dowodz\u0105 tego z\u0142udzenia wzrokowe. Ilekro\u0107 widzimy linie, kt\u00f3rych nie ma, albo spostrzegamy tr\u00f3jwymiarow\u0105 przestrze\u0144 na p\u0142askim rysunku, nasz m\u00f3zg dodaje do obrazu co\u015b, czego nie by\u0142o w\u015br\u00f3d danych dostarczonych mu przez oczy. Ilekro\u0107 iluzjoni\u015bcie udaje si\u0119 jaka\u015b sztuczka, znaczy to, \u017ce na co\u015b nie zwr\u00f3cili\u015bmy uwagi, czyli, \u017ce nasz m\u00f3zg pomin\u0105\u0142 pewne przekazane przez narz\u0105dy wzroku dane. Gdyby nie ta nieu\u015bwiadomiona praca m\u00f3zgu, widzieliby\u015bmy jedynie bez\u0142adn\u0105 gmatwanin\u0119 linii i barwnych plam.<br>Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce oczy i m\u00f3zg ryby dzia\u0142aj\u0105 podobnie, z pewno\u015bci\u0105 jednak obrazy, kt\u00f3re widzi ryba, s\u0105 znacznie prostsze od tych, kt\u00f3re dostrzega cz\u0142owiek. Niewielkie bowiem m\u00f3zgi ryb mog\u0105, interpretuj\u0105c dostarczane przez wzrok informacje, korzysta\u0107 z du\u017co mniejszej ilo\u015bci zgromadzonych w pami\u0119ci wcze\u015bniejszych do\u015bwiadcze\u0144. Spiningista pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 sztucznymi przyn\u0119tami jest wi\u0119c swego rodzaju iluzjonist\u0105, kt\u00f3rego sztuczki polegaj\u0105 na tym, \u017ceby poda\u0107 rybom w apetyczny spos\u00f3b co\u015b, co jest dla nich ca\u0142kowicie niestrawne i niezdrowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Ryby, kt\u00f3re pierwszy raz stykaj\u0105 si\u0119 z przyn\u0119t\u0105 spiningow\u0105 lub inn\u0105, maj\u0105 wyb\u00f3r: albo uznaj\u0105 j\u0105 za co\u015b nieznanego, albo za naturalny pokarm, kt\u00f3ry ju\u017c dobrze znaj\u0105. Najcz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 to drugie. Na ten wyb\u00f3r bowiem ma r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw konkurencja o pokarm w stadzie. Drapie\u017cniki kojarz\u0105 to, co widz\u0105, ze znanymi z do\u015bwiadczenia rybkami (dlatego przyn\u0119ta musi by\u0107 do nich cho\u0107 troch\u0119 podobna pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci, kszta\u0142tu, koloru albo ruchu). Jednocze\u015bnie instynkt im podpowiada, \u017ce aby prze\u017cy\u0107, musz\u0105 by\u0107 szybsze od swoich pobratymc\u00f3w. Je\u017celi bowiem kt\u00f3ra\u015b ryba po\u015bwi\u0119ci zbyt du\u017co czasu na dok\u0142adniejsze rozpoznanie przedmiotu, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 ewentualnym pokarmem, to inne j\u0105 uprzedz\u0105. W taki spos\u00f3b drapie\u017cnik uznaje za pokarm przyn\u0119t\u0119, kt\u00f3ra z naszego punktu widzenia tylko w niewielkim stopniu przypomina prawdziwy \u017cer.<\/p>\n\n\n\n<p>My zapami\u0119tujemy i potrafimy sobie w ka\u017cdej chwili przypomnie\u0107 obrazy tak szczeg\u00f3\u0142owo, \u017ce bez trudu odr\u00f3\u017cniamy nie tylko rybki od przyn\u0119t, ale i poszczeg\u00f3lne gatunki rybek oraz rozmaite rodzaje przyn\u0119t. Obrazy przechowywane w m\u00f3zgach ryb s\u0105 du\u017co bardziej og\u00f3lne i pozbawione wielu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Nie ich oczy s\u0105 gorsze, lecz ich m\u00f3zgi ucz\u0105 si\u0119 wolniej i pami\u0119taj\u0105 mniej detali. W\u0142a\u015bnie dlatego drapie\u017cniki atakuj\u0105 sztuczne przyn\u0119ty o nierealistycznych kolorach, je\u015bli innymi cechami upodabniaj\u0105 si\u0119 one do ma\u0142ych rybek, lub te\u017c \u017cywe przyn\u0119ty z wystaj\u0105cym, wyra\u017anie dla nas widocznym, haczykiem. Haczyk ten nie ma dla nich znaczenia, przynajmniej je\u015bli nie zosta\u0142y ju\u017c kiedy\u015b z\u0142apane.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasem w\u0119dkarze u\u017cywaj\u0105 przyn\u0119t \u0142\u0105czonych, mo\u017ce to by\u0107 na przyk\u0142ad spinner bait lub spinner minnow. B\u0142ystka w tych przyn\u0119tach jest postrzegana przez drapie\u017cnika jako osobna, druga rybka i staje si\u0119 celem ataku. W wodzie o ma\u0142ej przejrzysto\u015bci, gdzie widoczno\u015b\u0107 ogranicza si\u0119 do kilkunastu centymetr\u00f3w. Drapie\u017cniki chwytaj\u0105 raczej migocz\u0105c\u0105 b\u0142ystk\u0119 ni\u017c s\u0142abiej w\u00f3wczas widoczny korpus przyn\u0119ty. W bardziej przejrzystej wodzie widz\u0105 b\u0142ystk\u0119 jako cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a ryby i atakuj\u0105 przyn\u0119t\u0119 tak, jakby stanowi\u0142a jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ryby, kt\u00f3re pierwszy raz stykaj\u0105 si\u0119 z przyn\u0119t\u0105 spiningow\u0105 lub inn\u0105, maj\u0105 wyb\u00f3r: albo uznaj\u0105 j\u0105 za co\u015b nieznanego, albo za naturalny pokarm, kt\u00f3ry ju\u017c dobrze znaj\u0105. Najcz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 to drugie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1217,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1216"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1216"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1218,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1216\/revisions\/1218"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}