W rzekach, w kt\u00f3rych wiosenny przyb\u00f3r utrzymuje si\u0119 d\u0142u\u017cej, jazie sk\u0142adaj\u0105 ikr\u0119 na zalanych \u0142\u0105kach. Wp\u0142ywaj\u0105 na p\u0142ycizny…<\/p>\n\n\n\n
Wiosn\u0105 jazie zachowuj\u0105 si\u0119 inaczej ni\u017c zwykle. \u0141atwiej je z\u0142owi\u0107, bo intensywnie \u017ceruj\u0105, a przy tym s\u0105 mniej p\u0142ochliwe. Jedno i drugie ma zwi\u0105zek z odbywanym najcz\u0119\u015bciej w kwietniu tar\u0142em<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Jazie \u017ceruj\u0105 ju\u017c wtedy, gdy woda ma zaledwie kilka stopni C. W takich warunkach mniejsza jest ilo\u015b\u0107 pokarmu i jego r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Mimo to ja\u017a, jak i w pozosta\u0142ych porach roku, pozostaje ryb\u0105 wszystko\u017cern\u0105. Zjada bowiem zar\u00f3wno ro\u015bliny (glony i ro\u015bliny wy\u017csze), jak i zwierz\u0119ta bezkr\u0119gowe (g\u0142\u00f3wnie zwi\u0105zane z dnem). W\u015br\u00f3d nich przewa\u017caj\u0105 \u015blimaki i drobne ma\u0142\u017ce (groszk\u00f3wki, kulk\u00f3wki i ma\u0142e szcze\u017cuje). Nast\u0119pne miejsce zajmuj\u0105 sk\u0105poszczety (d\u017cd\u017cownice i pijawki), p\u00f3\u017aniej larwy i formy doros\u0142e owad\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie ochotki, chru\u015bciki, j\u0119tki i chrz\u0105szcze). Od\u017cywia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c martw\u0105 materi\u0105 organiczn\u0105 (detrytus) oraz ikr\u0105 i narybkiem innych gatunk\u00f3w ryb, gdy si\u0119 pojawi\u0105. Jazie \u017ceruj\u0105 w dzie\u0144, ale te\u017c w nocy. W czasie samego tar\u0142a jazie prawie nie pobieraj\u0105 pokarmu. Sk\u0142ada si\u0119 on wtedy prawie wy\u0142\u0105cznie z ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n Tar\u0142o zaczynaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej z pocz\u0105tkiem kwietnia, gdy temperatura wody osi\u0105gnie oko\u0142o 6 st. C. Ikr\u0119 sk\u0142adaj\u0105 na r\u00f3\u017cnym pod\u0142o\u017cu. Mog\u0105 to by\u0107 ro\u015bliny (tak\u017ce zesz\u0142oroczne), ga\u0142\u0119zie, kamienie, \u017cwir, piasek, a nawet mu\u0142. Os\u0142onki jaj s\u0105 kleiste, oblepia je wi\u0119c wodna zawiesina, odcinaj\u0105c dop\u0142yw tlenu. Tymczasem ikra jazi jest na niedotlenienie szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwa. Dlatego tak wa\u017cny jest dla nich wyb\u00f3r miejsca na tar\u0142o.<\/p>\n\n\n\n W rzekach, w kt\u00f3rych wiosenny przyb\u00f3r utrzymuje si\u0119 d\u0142u\u017cej, jazie sk\u0142adaj\u0105 ikr\u0119 na zalanych \u0142\u0105kach. Wp\u0142ywaj\u0105 na p\u0142ycizny, czasami nawet bardzo daleko od g\u0142\u00f3wnego koryta. Gdy jednak woda opadnie, ikra mo\u017ce zosta\u0107 ods\u0142oni\u0119ta. Z tego powodu miejsca na tar\u0142o cz\u0119\u015bciej szukaj\u0105 w ma\u0142ych dop\u0142ywach, gdzie poziom wody zmienia si\u0119 niewiele, a woda oczyszcza si\u0119 szybciej ni\u017c w rzece g\u0142\u00f3wnej. Mog\u0105 w\u0119drowa\u0107 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 dochodz\u0105c\u0105 do 10 km na dob\u0119 i pokonywa\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 si\u0119gaj\u0105c\u0105 80 km. Na og\u00f3\u0142 jednak nie p\u0142yn\u0105 ani tak szybko, ani tak daleko. Zasi\u0119g w\u0119dr\u00f3wki zale\u017cy od wielko\u015bci dop\u0142ywu. W ma\u0142ych strumieniach o szeroko\u015bci do 5 metr\u00f3w jazie poprzestaj\u0105 na pokonaniu pierwszych kilkuset metr\u00f3w od uj\u015bcia. W wi\u0119kszych rzekach p\u0142yn\u0105 dalej, przy czym po drodze cz\u0119\u015b\u0107 z nich si\u0119 zatrzymuje. Najwi\u0119ksza liczba jazi trze si\u0119 nie dalej ni\u017c kilka kilometr\u00f3w od uj\u015bcia. Co ciekawe, najprawdopodobniej p\u0142yn\u0105 w te same miejsca, w kt\u00f3rych tar\u0142y si\u0119 wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n Tarliska znajduj\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej na g\u0142\u0119boko\u015bci od p\u00f3\u0142 do dw\u00f3ch metr\u00f3w. Jako pierwsze pojawiaj\u0105 si\u0119 osobniki najwi\u0119ksze. Jazie mog\u0105 tworzy\u0107 du\u017ce grupy, ale cz\u0119\u015bciej przyst\u0119puj\u0105 do tar\u0142a w stadkach licz\u0105cych 20 – 30 ryb. Obie p\u0142cie s\u0105 w\u00f3wczas troch\u0119 jaskrawiej ubarwione, zw\u0142aszcza p\u0142etwy staj\u0105 si\u0119 bardziej czerwone. Samce od samic odr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna po bia\u0142awej wysypce per\u0142owej, kt\u00f3r\u0105 maj\u0105 na g\u00f3rnej stronie g\u0142owy i bokach cia\u0142a. Sk\u0142adanie ikry odbywa si\u0119 wieczorem i wczesnym rankiem i ma burzliwy charakter. Rozpozna\u0107 tar\u0142o mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c po tym, \u017ce sp\u0142oszone ryby odp\u0142ywaj\u0105 na chwil\u0119 na g\u0142\u0119bsz\u0105 wod\u0119 i zaraz wracaj\u0105. Czas trwania tar\u0142a zale\u017cy od temperatury. Podczas ch\u0142odnej wiosny mo\u017ce si\u0119 przeci\u0105gn\u0105\u0107 nawet do 3 – 4 tygodni. Gdy jest ciep\u0142o, trwa kr\u00f3tko i ma charakter masowy. Wszystkie ryby tr\u0105 si\u0119 w ci\u0105gu tygodnia. W sezonie jest tylko jedno tar\u0142o. Samica sk\u0142ada od 40 do 100 tys. ziaren \u017c\u00f3\u0142tawoszarej ikry. Jest ona na pod\u0142o\u017cu rzadko i r\u00f3wnomiernie rozsypywana. Dzi\u0119ki temu mniej zagra\u017caj\u0105 jej drapie\u017cniki. Mimo to prze\u017cywalno\u015b\u0107 ikry jest ma\u0142a i wynosi jedynie od 1 do 15%. Po tarle doros\u0142e ryby przebywaj\u0105 na tarliskach jeszcze przez tydzie\u0144 lub dwa, potem sp\u0142ywaj\u0105 do swoich sta\u0142ych stanowisk w rzekach. Du\u017ce grupy rozpadaj\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas na ma\u0142e stadka, a osobniki najstarsze i najwi\u0119ksze zaczynaj\u0105 prowadzi\u0107 samotny tryb \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Rozw\u00f3j ikry trwa z powodu niskich temperatur d\u0142ugo (20 – 30 dni) i dlatego wyl\u0119g jest ju\u017c zaawansowany w rozwoju. Ma on przeci\u0119tnie d\u0142ugo\u015b\u0107 7 mm. Nie boi si\u0119 \u015bwiat\u0142a i po poch\u0142oni\u0119ciu cz\u0119\u015bci woreczka \u017c\u00f3\u0142tkowego zaczyna p\u0142ywa\u0107 i poszukiwa\u0107 pokarmu. Zjada g\u0142\u00f3wnie detrytus i ma\u0142e larwy ochotkowatych. Ro\u015bnie bardzo szybko. Po pierwszym sezonie ma d\u0142ugo\u015b\u0107 6 – 10 cm. P\u00f3\u017aniej szybko\u015b\u0107 wzrostu maleje, ale w dalszym ci\u0105gu jest du\u017ca. Maj\u0105c 5 lat wa\u017cy oko\u0142o 300 g i ma przeci\u0119tnie 22 cm d\u0142ugo\u015bci. Wag\u0119 kilograma osi\u0105ga w wieku 9 – 11 lat. Samce rosn\u0105 szybciej, co jest raczej zjawiskiem rzadkim w\u015br\u00f3d rodzimych ryb. Jazie \u017cyj\u0105 do 16 – 18 lat, ale tak wiekowych ryb prawie si\u0119 nie spotyka. Najcz\u0119\u015bciej \u0142owione du\u017ce jazie maj\u0105 13 – 15 lat i wa\u017c\u0105 1,5 – 2 kg. W du\u017cym stadzie nie jest to mo\u017cliwe. Gdyby st\u0142oczone jazie reagowa\u0142y na niepok\u00f3j ka\u017cdej ryby, to w og\u00f3le nie mog\u0142yby \u017cerowa\u0107. Dlatego w t\u0142oku jazie nie zwracaj\u0105 uwagi na s\u0105siad\u00f3w. Reaguj\u0105 tylko na niebezpiecze\u0144stwo, kt\u00f3re same dostrzeg\u0105. Szans\u0119 na wykrycie siedz\u0105cego przy brzegu w\u0119dkarza ma tylko kilka ryb ze stada, pozosta\u0142e spokojnie \u017ceruj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Podczas oczekiwania na odpowiednie do tar\u0142a warunki jazie bardzo dobrze \u017ceruj\u0105. Stado jazi w ci\u0105gu kilku dni ogo\u0142aca rzek\u0119 z pokarmu i ryby zaczynaj\u0105 g\u0142odowa\u0107. Instynkt zdobywania pokarmu przewa\u017ca wtedy nad strachem. To kolejna przyczyna mniejszej p\u0142ochliwo\u015bci. Dlatego nawet g\u0142o\u015bno zachowuj\u0105cy si\u0119 w\u0119dkarz sp\u0142oszy jazie najwy\u017cej na kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119.<\/p>\n\n\n\n W rzekach, w kt\u00f3rych wiosenny przyb\u00f3r utrzymuje si\u0119 d\u0142u\u017cej, jazie sk\u0142adaj\u0105 ikr\u0119 na zalanych \u0142\u0105kach. Wp\u0142ywaj\u0105 na p\u0142ycizny…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1159,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1157\/revisions\/1159"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Jazie, kt\u00f3re wesz\u0142y do ma\u0142ych rzek, s\u0105 mniej p\u0142ochliwe, bo przed tar\u0142em i po nim musz\u0105 intensywnie szuka\u0107 pokarmu. Najwa\u017cniejsz\u0105 jednak przyczyn\u0105 jest to, \u017ce jazie w niewielkich rzekach s\u0105 nienaturalnie \u201ezag\u0119szczone\u201d. Normalnie, czyli w okresie przebywania w du\u017cej rzece, jazie tworz\u0105 grupki licz\u0105ce od kilku do kilkunastu osobnik\u00f3w. W takiej grupce ka\u017cda ryba bacznie obserwuje i otoczenie, i s\u0105siada. Ja\u017a ucieka nie tylko wtedy, kiedy sam odkryje co\u015b podejrzanego, ale tak\u017ce wtedy, kiedy zobaczy, \u017ce wystraszy\u0142 si\u0119 jego s\u0105siad. W ten spos\u00f3b ryby w stadzie s\u0105 podw\u00f3jnie zabezpieczone – uciekn\u0105 przed niebezpiecze\u0144stwem nawet wtedy, kiedy same go nie wypatrz\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Waldemar Borys<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"