{"id":10200,"date":"2010-09-22T15:13:00","date_gmt":"2010-09-22T13:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/wedkarz.dkonto.pl\/?p=10200"},"modified":"2021-11-14T15:14:32","modified_gmt":"2021-11-14T14:14:32","slug":"o-wisle-rybakach-o-obowiazujacym-prawie-i-zwyczajach-do-xvii-w","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/2010\/09\/22\/o-wisle-rybakach-o-obowiazujacym-prawie-i-zwyczajach-do-xvii-w\/","title":{"rendered":"O Wi\u015ble, rybakach, o obowi\u0105zuj\u0105cym prawie i zwyczajach do  XVII w."},"content":{"rendered":"\n<p>To ju\u017c trzeci odcinek z ksi\u0105\u017cki Boles\u0142awa \u015alaskiego \u201cRybo\u0142\u00f3wstwo i Rybo\u0142\u00f3wcy na Wi\u015ble dawniej i dzi\u015b\u201d.<br>Nie przez przypadek zabrak\u0142o notki biograficznej o autorze, kt\u00f3r\u0105 przy podobnych okazjach zawsze zamieszczamy. Po prostu nie ma o nim ani s\u0142owa w \u017cadnej krajowej bibliotece uniwersyteckiej, a wydawnicwa, w kt\u00f3rych wydawane by\u0142y publikacje jego autorstwa, ju\u017c nie istniej\u0105.<br>By\u0107 mo\u017ce przy pomocy Czytelnik\u00f3w uda si\u0119 nam trafi\u0107 na informacje o Boles\u0142awie \u015alaskim b\u0105d\u017a jego najbli\u017cszych.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomimo przywilej\u00f3w, jakimi otoczeni byli rybo\u0142\u00f3wcy warszawscy, zgromadzenie ich nigdy nie osi\u0105gn\u0119\u0142o osobliwego rozkwitu; ju\u017c ustawa z r. 1635 ubolewa nad pewnym upadkiem korporacji, zaznaczaj\u0105c, i\u017c \u201ewiele lu\u017anych alias partacz\u00f3w mi\u0119dzy rybitwami si\u0119 najduje, przez co cech ich niszczeje\u201d. Ale dotkliwszy bodaj uszczerbek, ani\u017celi od partacz\u00f3w, zgromadzenie ponosi\u0142o wskutek wsp\u00f3lzawodnictwa zamiejscowego, zw\u0142aszcza rybak\u00f3w z nad poblizkich jezior, p\u00f3\u017aniej za\u015b szlacheckich gospodarstw stawowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Cechowi zamieszkiwali nadbrze\u017cn\u0105, wystawion\u0105 na zalewy dzielnic\u0119 Warszawy, zwan\u0105 pocz\u0105tkowo \u201eRybitwi\u0105\u201d, a nast\u0119pnie \u201eRybakami\u201d, wszak\u017ce ci nawet z po\u015br\u00f3d nich, kt\u00f3rzy posiadali tam schludniejsze dworki, nale\u017celi do szarego t\u0142umu mieszcza\u0144skiego. \u015aci\u0105ganie na zasadzie ustaw op\u0142aty i winy sz\u0142y ca\u0142kowicie na op\u0119dzenie bie\u017c\u0105cych potrzeb zgromadzenia, jako to: utrzymanie o\u0142tarza \u015bw. Barbary w kaplicy u Panny Marji, wydatki administracyjne oraz wsparcia dla podupad\u0142ych lub chorych braci, a niekiedy zapewne i koszta ich poch\u00f3wku. W przeciwie\u0144stwie do innych bractw rzemie\u015blniczych, jak np. szewc\u00f3w lub rze\u017anik\u00f3w, kt\u00f3re dosz\u0142y do posiadania w\u0142asnych kamienic i znaczniejszych zasob\u00f3w pieni\u0119\u017cnych, cech rybak\u00f3w nigdy sna\u0107 nie rozporz\u0105dza\u0142 wi\u0119kszemi sumami. Jedynie w r. 1747 przej\u0105\u0142 on opiek\u0119 nad do\u015b\u0107 znacznym zapisem; zapis ten, wynosz\u0105cy 1,000 z\u0142p., uczyni\u0142a na rzecz \u201ebractwa \u015bw. Barbary\u201d obywatelka miejska Gertruda Rudawska \u201e dla och\u0142ody dusz\u201d (in refrigerium animarum) zar\u00f3wno w\u0142asnej, jak i pierwszego swego ma\u0142\u017conka, kupca Micha\u0142a Merzy Kierkurowicza, w\u0142a\u015bciciela dworku, \u201eprzy drodze, wiod\u0105cej do ko\u015bcio\u0142a Panny Marji z jednej, a kamienicy Stanis\u0142awa Kublewskiego rze\u017abiarza z drugiej strony le\u017c\u0105cego\u201d. Z odsetk\u00f3w od owego kapita\u0142u pokrywano koszta uroczystych nabo\u017ce\u0144stw, odprawianych w kaplicy cechowej \u201e za dusze ton\u0105cych\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgromadzenia rybackie lub r\u00f3wnoznaczne niemal z niemi bractwa \u015bw. Barbary, skupiaj\u0105ce wszystkich w og\u00f3le ludzi wodnych, zawi\u0105zywa\u0142y si\u0119 i w innych miastach nad Wis\u0142\u0105, tudzie\u017c jej dop\u0142ywami: Sandomierzu, np., jedna z bram warownych miasta, oddana zapewne pod opiek\u0119 temu cechowi, nosi\u0142a nazw\u0119 \u201erybackiej\u201d (porta piscatorum), w P\u0142ocku znowu cech rybacki posiada\u0142 w bardzo odleg\u0142ej epoce na r\u00f3wni z innymi cechami w\u0142asny o\u0142tarz u fary; dalej, w roku 1577 uzyskali przywilej rybacy W\u0142oc\u0142awscy, a w r. 1582 rybacy Zakroczymscy, wreszcie podobne zgromadzenia istnia\u0142y i niew\u0105tliwie rozwija\u0142y si\u0119 zar\u00f3wno w Jaros\u0142awiu i Ulanowie nad Sanem, jak w \u0141om\u017cy i Pu\u0142tusku nad Narwi\u0105. Do wcze\u015bniejszych organizacyj tego rodzaju nale\u017ca\u0142y utworzone w miastach pruskich Rzeczypospolitej, np. w Tczewie, gdzie w XVI-em stuleciu istnieje przy ko\u015bciele parafjalnym \u201ekaplica rybacka\u201d, nad kt\u00f3r\u0105 sprawuj\u0105 opiek\u0119 \u201estarsi\u201d: Idzi Kudelnik i Urban G\u0119bala, albo w \u015awieciu, gdzie w tym samym czasie bractwo rybackie sk\u0142ada plebanowi na \u201e\u017ca\u0142omsze\u201d kwartalne za zmar\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w 40 groszy rocznie, a w\u015br\u00f3d parametr\u00f3w ko\u015bcielnych wymieniony jest krzy\u017c z wizerunkiem \u015bw. Barbary, fundowany zapewne przez ludzi wodnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawet przy wylocie Wis\u0142y do morza, w D\u0142ugiej \u2013 wsi (Langgarten) pod murami Gda\u0144ska, istnia\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Barbary, kt\u00f3ry atoli zagarni\u0119ty zosta\u0142 w XVI-em stuleciu przez zwolennik\u00f3w Lutra; rybakom i morszczakom polskim pozosta\u0142 od owego czasu jedynie ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem \u015bw. Miko\u0142aja, opiekuna \u017ceglarzy, fundowany w XI-em stuleciu, a w XIII-em oddany w zawiadywanie ksi\u0119\u017com dominikanom. Z p\u00f3\u017aniejszej ju\u017c daty, bo z 1705 roku pochodzi ustawa cechu rybacko-sp\u0142awniczego Nowskiego, opublikowana przez Konstantego Ko\u015bci\u0144skiego w broszurce p. n. \u201eS\u0142awetne bractwo \u015bw. Barbary w Nowem, pow. \u015awieckim, Pr. Zach.\u201d ( Grudzi\u0105dz, 1897). Przytaczamy poni\u017cej par\u0119 ciekawszych artyku\u0142\u00f3w owej ustawy, zatwierdzonej przez starost\u0119 Nowskiego i zarazem kasztelana Che\u0142mi\u0144skiego Stanis\u0142awa Aleksandra na Konopatach Konopackiego \u201etak dla pomno\u017cenia chwa\u0142y Boskiej, jako i dla zachowania porz\u0105dku w uczciwem bractwie rybackim\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 10 pomienionego statutu Nowskiego opiewa, i\u017c: \u201eKt\u00f3ryby brat drugiego brata b\u0105d\u017a \u0142odzi, b\u0105d\u017a wierszy okrom wiadomo\u015bci jego poruszy\u0142, ten przepada 10 funt\u00f3w wosku, a cztery do brackich kierc\u00f3w (t. j. \u015bwiec) i p\u00f3\u0142 k\u0142ody piwa bractwu\u201d; nast\u0119pny za\u015b \u00a7 11, i\u017c: \u201ekt\u00f3ryby si\u0119 wa\u017cy\u0142 albo \u017cakami albo inszemi sieciami robi\u0107, a nie chcia\u0142by bractwa trzyma\u0107, przepada 4 funty wosku do ko\u015bcio\u0142a\u201d. Wed\u0142ug \u00a7 15-tego \u201esyn szypr\u00f3w, gdy si\u0119 do bractwa chce wkupi\u0107, ma da\u0107 do karbony gr. 3.5, za\u015b \u00a7\u00a7 13 i 14 tak stanowi\u0105 co do op\u0142at od tych, kt\u00f3rzy z Nowego w d\u00f3\u0142 lub w g\u00f3r\u0119 rzeki odp\u0142ywaj\u0105: \u201eKt\u00f3ryby si\u0119 wa\u017cy\u0142 bez wiadomo\u015bci braterskiej do Gda\u0144ska \u0142odziami je\u017adzi\u0107, nie bywszy bratem, ma odda\u0107 za ka\u017cdym razem 12 groszy, jednak po zamkowej albo miejskiej potrzebie wolno ka\u017cdemu jecha\u0107, na Zamkowym gruncie mieszkaj\u0105cemu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ktokolwiek jednak czy to po zamkowej, czy po miejskiej potrzebie \u0142odziami albo z drzewem odk\u0142ada\u0107 b\u0119dzie, powinien do karbony brackiej na ozdob\u0119 o\u0142tarza brackiego ka\u017cdy, czy sternik, czy rotman, od osoby swojej od\u0142o\u017cy\u0107 gr. 6, od ch\u0142opa gr. 1\u201d. Wedle p\u00f3\u017aniejszej uchwa\u0142y, mianowicie z r. 1791, ka\u017cdy sternik, puszczaj\u0105c si\u0119 do Gniewa, Grudzie\u0144ca lub \u015awiecia, powinien by\u0142 wnosi\u0107 do skrzynki brackiej 3 grosze, p\u0142yn\u0105c za\u015b do Gda\u0144ska, Elbl\u0105ga lub Tczewa \u2013 6 groszy od siebie i po 3 grosze od ka\u017cdego z za\u0142ogi statkowej. Oczywista, \u017ce wszystkie powy\u017csze przepisy utraci\u0142y ju\u017c XIX-em stuleciu moc obowi\u0105zuj\u0105c\u0105, ale samo bractwo o uszczuplonym zakresie dzia\u0142ania istnieje w owem miasteczku Nowem albo, jak je ongi z niemiecka zwano, Nojborku do dnia dzisiejszego i w\u0142a\u015bnie skromne archiwum brackie dostarczy\u0142o Ko\u015bci\u0144skiemu materja\u0142u do skre\u015blenia wzmiankowanej broszurki.<\/p>\n\n\n\n<p>W zako\u0144czeniu tego rozdzia\u0142u wspomnie\u0107 wypada, i\u017c nad t\u0105 sam\u0105 doln\u0105 Wis\u0142\u0105, we wsi Bystrzcu pod Kwidzyniem, pisa\u0142 swego wierszowanego \u201eMy\u015bliwca\u201d w r. 1595 Tomasz Bielawski, jedyny bodaj autor, u kt\u00f3rego znajdujemy wzmianki o wsp\u00f3\u0142czesnym mu rybo\u0142\u00f3wstwie rzecznym. Mianowicie w \u201eobrocie\u201d XV, po\u015bwi\u0119conym tej w\u0142a\u015bnie ga\u0142\u0119zi, \u201emy\u015bliwstwa\u201d, m\u00f3wi on o \u0142ososiach i jesiotrach te s\u0142owa:<br>\u201e\u0141oso\u015b uskoczny wpad\u0142 na rzece w skrzyni\u0119,<br>Jesiotra w ros\u00f3\u0142 natychmiast przyczyni\u0119,<br>Bom go sieciami przy brzegu oskoczy\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaznacza jednak, i\u017c innym razem \u0142ososie \u201esieciami dostawa\u201d, nawet w znacznej ilo\u015bci, poczem dodaje:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJesiotra r\u00f3wno, gdy go wody \u015bcisn\u0105,<br>Dostan\u0119, p\u0142ynie mimo nasz dom Wis\u0142\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>A dalej wspomina o \u0142owie na motow\u0119\u017ce:<br>\u201e\u2026 na sznurach wiecz\u00f3r ciskam w\u0119dy,<br>A rybk\u0119 ma\u0142\u0105 pozawdziewam wsz\u0119dy.<br>Ni\u017c si\u0119 zapali po \u015bwitanie zorza,<br>To zbieram z w\u0119dy kr\u0119tego w\u0119gorza\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Uwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c za korzystne stawianie wiersz, bowiem z ryb, z\u0142owi\u0107 si\u0119 maj\u0105cych:<br>\u201eAcz jedna, p\u0142yn\u0105c, takie sid\u0142o minie,<br>Druga w\u017cdy trafi do cz\u0142eka, nie zginie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest tam nawet wskaz\u00f3wka dla amator\u00f3w raczej, ani\u017celi zawodowych rybak\u00f3w, jak\u0105 nale\u017cy szykowa\u0107 w\u0119dk\u0119 na szczupaka:<br>\u201e Na szczuk\u0119 trzeba na \u0142a\u0144cuszku w\u0119dy,<br>W\u0142osie\u0144 i konop, z\u0119bem utnie wsz\u0119dy\u201d.<br>Wprawdzie pozbawione artyzmu i do\u015b\u0107 zawi\u0142e s\u0105 przywiedzione wy\u017cej rymy, ale zas\u0142uguj\u0105 one na uwag\u0119, gdy\u017c obejmuj\u0105 i pami\u0105tk\u0119 j\u0119zyka, i wierne, cho\u0107 tylko z lekka nakre\u015blone obrazki rybitwy wi\u015blanej.<\/p>\n\n\n\n<p>III. Czasy nowsze i obecne.<br>Od zarania niemal XIX stulecia losy rybo\u0142\u00f3wc\u00f3w wi\u015blanych w Kongres\u00f3wce potoczy\u0142y si\u0119 niepomy\u015bln\u0105 dla nich kolej\u0105. W r. 1816 Ksi\u0105\u017c\u0119 Namiestnik wyda\u0142 now\u0105 ustaw\u0119 dla zgromadze\u0144 rzemie\u015blniczych, znosz\u0105c\u0105 wszystkie ich dawne prerogatywy, jako niezgodne z duchem czasu; z mocy tej ustawy, kt\u00f3ra zosta\u0142a rozci\u0105gni\u0119ta i na rybak\u00f3w, cech warszawski utraci\u0142 wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 zarobkowania i mo\u017cno\u015b\u0107 ograniczania wsp\u00f3\u0142zawodnictwa: miejscowi partacze oraz rybiarze z dalszych stron nie byli ju\u017c w zasadzie gorszymi od braci, kt\u00f3rzy mogli jedynie szczyci\u0107 si\u0119 tradycjami cechowemi i cieszy\u0107 pewn\u0105 powag\u0105 moraln\u0105. A poniewa\u017c ci\u0119\u017car\u00f3w, zwi\u0105zanych z nale\u017ceniem do korporacji, nie r\u00f3wnowa\u017cy\u0142y korzy\u015bci materjalne, przeto zgromadzenie wiod\u0142o coraz bardziej nik\u0142y \u017cywot, wreszcie oko\u0142o po\u0142owy XIX-go stulecia istnie\u0107 przesta\u0142o. Do upadku cechu przyczyni\u0142a si\u0119 niew\u0105tpliwie i ta okoliczno\u015b\u0107, i\u017c sprzeda\u017c ryb pocz\u0105\u0142 zagarnia\u0107 w swe r\u0119ce ruchliwy \u017cywio\u0142 semicki, bieg\u0142ym bowiem w \u201ewoj\u017cbie\u201d i r\u00f3\u017cnych obch\u00f3dkach z sieciami majstrom rybackim zbywa\u0142o na kapitale obrotowym oraz przedsi\u0119biorczo\u015bci kupieckiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatnim starszym zgromadzenia rybak\u00f3w warszawskich by\u0142 Tomasz Zawarski; za jego to urz\u0119dowania nast\u0105pi\u0142o rozwi\u0105zanie korporacji, kt\u00f3ra nie liczy\u0142a ju\u017c w\u00f3wczas przepisanej ustaw\u0105 minimalnej normy 10-u cz\u0142onk\u00f3w, przyczem protok\u00f3\u0142 urz\u0119dowy, spisany w tym przedmiocie roku 1846, a zachowany w aktach Magistratu m. st. Warszawy, wykazuje nast\u0119puj\u0105cy maj\u0105tek cechowy: 1) dwie ksi\u0119gi \u201eodwiecznych przywilej\u00f3w\u201d, 2) ksi\u0119gi z protok\u00f3\u0142ami posiedze\u0144, 3) wi\u0107 cechow\u0105 mosi\u0119\u017cn\u0105 \u201edo obsy\u0142ania majstr\u00f3w na sesj\u0119\u201d, 4) wielki obraz olejno malowany w ramach z wizerunkiem patronki cechu \u015bw. Barbary, 5) biesiadny dzban gliniany i kru\u017c cynowy i 6) r\u00f3\u017cne monety pami\u0105tkowe, a mi\u0119dzy niemi tynf z r. 1664; poza tem, wymienione s\u0105 jeszcze w protok\u00f3le, jako w\u0142asno\u015b\u0107 zgromadzenia: o\u0142tarz \u015bw. Barbary i chor\u0105giew bractewna materjalna, znajduj\u0105ce si\u0119 w ko\u015bciele Panny Marji w Nowem \u2013 Mie\u015bcie. W ten spos\u00f3b zako\u0144czy\u0142a swe kilkowiekowe istnienie organizacja rybacka, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie zdo\u0142ali zapisa\u0107 si\u0119 wdzi\u0119cznie w pami\u0119ci og\u00f3\u0142u; biegli wio\u015blarze, nad wod\u0105 uchowani i z \u017cywio\u0142em tym obyci, \u015bpieszyli zawsze na swych szkutkach z pomoc\u0105 ludno\u015bci pobrze\u017cnej podczas wylew\u00f3w kapry\u015bnej Wis\u0142y. Dodam jeszcze, \u017ce z pami\u0105tek cechowych ocala\u0142y jedynie przywileje pargaminowe kr\u00f3l\u00f3w polskich, zachowane obecnie w G\u0142\u00f3wnem Archiwum Krajowem.<\/p>\n\n\n\n<p>Po tych wspominkach o dawnych rybakach warszawskich i ich zgromadzeniu, pragn\u0119liby\u015bmy odtworzy\u0107 obraz rybo\u0142\u00f3wstwa na Wi\u015ble z ostatnich czas\u00f3w, jakote\u017c scharakteryzowa\u0107 rybak\u00f3w nowszej daty. Za podstaw\u0119 pos\u0142u\u017c\u0105 nam materja\u0142y, znajduj\u0105ce si\u0119 w aktach Magistratu m. Warszawy, okruchy literackie, wreszcie \u017cyj\u0105ce jeszcze tradycje oraz d\u0142u\u017csze studja bezpo\u015brednie \u201enad Wis\u0142\u0105\u201d albo raczej \u201ena Wi\u015ble\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Granice w\u00f3d miejskich pod Warszaw\u0105 rozci\u0105ga\u0142y si\u0119 w tym czasie od rogatek Czerniakowskich do Marymonckich z wy\u0142\u0105czeniem jeziora Czerniakowskiego, \u201eBe\u0142k\u201d zwanego, kt\u00f3re by\u0142o w posiadaniu Skarbu, oraz jeziora Skaryszewskiego czyli Kamionkowskiego, kt\u00f3re stanowi\u0142o w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105. Z chwil\u0105 zniesienia przywilej\u00f3w cechowych ka\u017cdy mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rybaczy\u0107 na ca\u0142ej tej przestrzeni; mimo to cech rybak\u00f3w op\u0142aca\u0142 za u\u017cytkowanie z powy\u017cszych w\u00f3d, dop\u00f3ki istnia\u0142, 30 z\u0142p. rocznie na rzecz Skarbu Koronnego, kt\u00f3r\u0105 to op\u0142at\u0119, wspomnian\u0105 w nadaniu cechu z r. 1635, zwano \u201eczynszem od wody staro\u015bci\u0144skiej\u201d. Oko\u0142o po\u0142owy XIX-go stulecia, t. j. w dacie zwini\u0119cia cechu, by\u0142o w Warszawie zaledwie pi\u0119ciu \u201emajstr\u00f3w rybackich\u201d, kt\u00f3rzy trudnili si\u0119 swym procederem na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, posiadali wi\u0119c: sieci jesiotrowe czyli \u201edrygi\u201d, wielkie sieci wi\u015blane, inaczej \u201ewierzchowe\u201d, oraz niewody jeziorne. Pozostali za\u015b a nader liczni rybacy, zwani \u201esuchodniarzami\u201d, trudnili si\u0119 jeno drobnym po\u0142owem, do czego s\u0142u\u017cy\u0142y im sieci r\u0119czne, mianowicie \u201esuwaty\u201d i \u201epodrywki\u201d, niemniej \u201ewiraszki\u201d do zastawiania lub r\u00f3\u017cnego rodzaju w\u0119dy. Poza tem, stosowane by\u0142o jeszcze w celach \u0142owu \u201ebicie jaz\u00f3w\u201d, jakkolwiek stanowi\u0142y one zawad\u0119 dla \u017cegluj\u0105cych, o czem wspominali\u015bmy ju\u017c wy\u017cej.<br>O technice rybo\u0142\u00f3wczej na Wi\u015ble, tudzie\u017c p\u00f3\u017aniejszym stanie rybo\u0142\u00f3wstwa pod Warszaw\u0105 pouczaj\u0105 dwa raporty urz\u0119dowe, z roku 1848 i 1871, pisane z pewn\u0105 znajomo\u015bci\u0105 rzeczy, kt\u00f3rych tre\u015b\u0107 pokr\u00f3tce przytaczamy.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eRybo\u0142\u00f3wstwo na Wi\u015ble \u2013 s\u0105 s\u0142owa pierwszego z tych raport\u00f3w \u2013 odbywa si\u0119: 1) mi\u0119dzy dwoma wierzchami czyli naspami, skutkiem opadni\u0119cia wody w korycie rzeki si\u0119 pokazuj\u0105cemi, z kt\u00f3rych g\u00f3rny do rozjazdu, a dolny do wyci\u0105gania sieci s\u0142u\u017cy &#8211; po\u0142o\u017cenie jednak tych piask\u00f3w takie by\u0107 winno, a\u017ceby sieci\u0105 ca\u0142a bystrz wody okr\u0105\u017cona zosta\u0142a, gdy\u017c ryba zazwyczaj bystrz\u0105 pod wod\u0119 dr\u00f3\u017cy, i tam jej po\u0142\u00f3w rzadko chybia; 2) w znakomitych k\u0105tach czyli ust\u0119pach przy brzegach, gdzie woda nie rwie, lecz wolno p\u0142ynie lub ca\u0142kiem stoi, i 3) w jeziorach, do koryta rzeki przytykaj\u0105cych\u201d. \u201eTylko wi\u0119ksze jeziora przywi\u015blane \u2013 czytamy dalej \u2013 mog\u0105 by\u0107 sta\u0142em \u0142owiskiem dla rybak\u00f3w, za\u015b wierzchy i k\u0105ty nieledwie za ka\u017cdym przyborem lub wylewem rzeki, a przynajmniej co lato zmianie ulegaj\u0105 albo te\u017c zupe\u0142-nie przez nurt zniesionymi bywaj\u0105\u201d. Oczywi\u015bcie, rzecz dotyczy nie rybaczki przygodnej, lecz zawodowej, do kt\u00f3rej potrzebne s\u0105 wielkie sieci, z cz\u00f3\u0142en rozje\u017cd\u017cane. Z tego\u017c dokumentu dowiadujemy si\u0119, i\u017c, poza dwoma jeziorami \u201eBe\u0142kiem\u201d i \u201eSkaryszewskiem\u201d, istnia\u0142 w pomienionym roku tylko jeden punkt w obr\u0119bie miasta, mianowicie mi\u0119dzy Magazynem Solnym a Sask\u0105 K\u0119p\u0105, gdzie mo\u017cna by\u0142o \u201erobi\u0107 sieci\u0105 na wierzchach\u201d, k\u0105t\u00f3w za\u015b, przydatnych do po\u0142owu, w granicach w\u00f3d miejskich ca\u0142kiem nie by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Autor raportu z r. 1871 wywodzi, i\u017c Wis\u0142a nale\u017cy w og\u00f3le do rzek ma\u0142orybnych, i \u017ce pewne tylko jej punkty, a przytem nie z roku na rok nastr\u0119czaj\u0105 mo\u017cno\u015b\u0107 odbywania prawid\u0142owych po\u0142ow\u00f3w. Rozstrzygaj\u0105 pod tym wzgl\u0119dem nast\u0119puj\u0105ce okoliczno\u015bci; 1) uk\u0142ad i kszta\u0142t wysepek piaszczystych czyli wierzch\u00f3w, z pod wody si\u0119 wy\u0142aniaj\u0105cych, na kt\u00f3rych p\u0142awi\u0107 sieciami mo\u017cna, 2) obecno\u015b\u0107 k\u0105t\u00f3w czyli zatok, tudzie\u017c ich g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 i obszerno\u015b\u0107, i 3) istnienie oraz rozci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 raf, t. j. warstw kamieni, za\u015bcielaj\u0105cych \u0142o\u017cysko rzeki. Poniewa\u017c Wis\u0142a posiada ruchome piaszczyste dno, zaszorowywa wi\u0119c razwraz miejsca, dogodne dla zawleczenia sieci, po to, by wytworzy\u0107 takowe gdzieindziej, w ni\u017cszym swym biegu. Pod Karczewiem, np., istnia\u0142o wyborne p\u0142awisko na jesiotry, ale gdy z biegiem czasu sta\u0142o si\u0119 nieprzydatne, pilnie szukano na przestrzeni kilkunastu mil odpowiedniego miejsca, wreszcie zdo\u0142ano je upatrzy\u0107 dopiero w blizko\u015bci P\u0142ocka. Co do rybo\u0142\u00f3wstwa rzecznego pod sam\u0105 Warszaw\u0105, to musi ono tu upada\u0107, poniewa\u017c w obr\u0119bie miasta nie znajdzie punkt\u00f3w na Wi\u015ble, nadaj\u0105cych si\u0119 do zaci\u0105g\u00f3w sieciowych. Oczywi\u015bcie, nie wchodzi w rachub\u0119 drobny \u0142\u00f3w pomniejszemi siatkami lub w\u0119dkami, przygodnie uprawiany przez ludzi innego rzemios\u0142a lub amator\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>To ju\u017c trzeci odcinek z ksi\u0105\u017cki Boles\u0142awa \u015alaskiego \u201cRybo\u0142\u00f3wstwo i Rybo\u0142\u00f3wcy na Wi\u015ble dawniej i dzi\u015b\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10200"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10200"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10201,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10200\/revisions\/10201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}