W dokumentach z XIV-go stulecia, kt\u00f3rych tu wyszczeg\u00f3lnia\u0107 nie b\u0119dziemy, zaznaczaj\u0105c tylko \u017ar\u00f3d\u0142o historyczne, gdzie je znale\u017a\u0107 mo\u017cna, wymienione s\u0105 jeszcze nast\u0119puj\u0105ce rodzaje narz\u0119dzi rybo\u0142\u00f3wczych: \u201es\u0142\u0119p\u201d na strudze m\u0142y\u0144skiej Dojca; \u201ewi\u0119cierz\u201d, \u201ema\u0142a w\u0119da\u201d i \u201ekidad\u0142o\u201d na jeziorze O\u0107wieka, nale\u017c\u0105ce do klasztoru Trzemesze\u0144skiego, przyczem ostatnie z tych narz\u0119dzi by\u0142o u\u017cywane na drobne rybki mrzewki czyli stynki albo jeszcze inaczej \u015bniardwy (osmerus eperlanus); \u201c\u201ew\u0142ok\u201d, \u201emrze\u017ca\u201d i \u201eniew\u00f3d\u201d, stosowane przy po\u0142owach na jeziorze Skrzynka; \u201e\u0142\u0105cznica\u201d (lacznicza) obok \u201emrze\u017cy\u201d i \u201eprzyw\u0142oki\u201d na jeziorze Powidzkiem. Z przytoczonych wy\u017cej narz\u0119dzi rybo\u0142\u00f3wczych sie\u0107 pomniejsza, zwana \u201ek\u0142omi\u0105\u201d (cloma), u\u017cywana by\u0142a r\u00f3wnie\u017c na dop\u0142ywie Wis\u0142y Bzurze, o czem poucza dyplomat z r. 1369.<\/p>\n\n\n\n
W p\u00f3\u017aniejszych nieco dokumentach, odnosz\u0105cych si\u0119 mianowicie do XV-go stulecia, wyst\u0119puj\u0105, pr\u00f3cz tego, poni\u017csze nazwy sieci: \u201ewata\u201d i \u201ew\u0105ton\u201d, \u201edrgubica\u201d, \u201ezabrodnia\u201d i \u201esak\u201d, \u201ep\u0142achta\u201d, wreszcie og\u00f3lnikowa dla sieci jeziornej – \u201epobrze\u017cna\u201d.<\/p>\n\n\n\n
XV-te stulecie winni\u015bmy uwa\u017ca\u0107 jako punkt zwrotny w rozwoju techniki rybackiej na Wi\u015ble; wobec przybytku ludno\u015bci w kraju i wzrostu osad nadbrze\u017cnych, jakote\u017c \u017cywszej wymiany bogactw materjalnych w zwi\u0105zku z odzyskaniem przez Polsk\u0119 dost\u0119pu do morza, rzeka nabiera znaczenia wielkiej arterji komunikacyjnej, musi przeto utraci\u0107 charakter w\u0142asno\u015bci prywatnej i sta\u0107 si\u0119 dobytkiem publicznym. Liczne jazy w korycie rzeki, kt\u00f3re z jednej strony przyczynia\u0142y si\u0119 niew\u0105tpliwie do t\u0119pienia ryb, a z drugiej tamowa\u0142y wzmagaj\u0105cy si\u0119 sp\u0142aw wodny, nie mog\u0142y pozostawa\u0107 d\u0142u\u017cej. Obok jaz\u00f3w, poczynaj\u0105 by\u0107 coraz cz\u0119\u015bciej stosowane na rzekach sieci nie tylko ma\u0142e, ale i wi\u0119ksze, co jasno wynika r\u00f3wnie\u017c z dokument\u00f3w. Tak, np., na poblizkiej Wi\u015ble rzece Noteci mamy wprawdzie w g\u00f3rnym jej biegu oko\u0142o r. 1461 jaz (obstaculum), wszak\u017ce istniej\u0105 ju\u017c tam dla po\u0142owu, pr\u00f3cz \u201ewi\u0119cierzy\u201d, sieci takie, jak: \u201edrgubice\u201d i \u201emrze\u017ce\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Pod r. 1441 wspomniana jest na Dunajcu, pr\u00f3cz \u201edrgubicy\u201d, jeszcze \u201ep\u0142achta\u201d, kt\u00f3ra matni nie posiada, mo\u017ce by\u0107 przeto u\u017cywana na wodzie bie\u017c\u0105cej. Nawet na rzeczu\u0142ce Bia\u0142ej Przemszy dozwala si\u0119 w r. 1412 mieszczanom S\u0142awkowskim \u0142\u00f3w jedynie siatkami, \u201esaki\u201d zwanemi.
Najwyra\u017aniejsze atoli \u015bwiat\u0142o na post\u0119p w metodach \u0142owienia ryb na wodach sp\u0142awnych rzuca umowa, zawarta r. 1403 co do u\u017cytkowania z w\u00f3d Wis\u0142y mi\u0119dzy pod\u0142owczym Janem Jakuszowiczem z I\u0142owa a Miko\u0142ajem, arcybiskupem gnie\u017anie\u0144skim. Wedle brzmienia tej umowy arcybiskup zyskuje prawo w obr\u0119bie dziedziny Pieczowiska, po\u0142o\u017conej w dzisiejszym pow. Sochaczewskim, urz\u0105dzenia zagrody na Wi\u015ble, jazem rzeczonej (obstaculum dictum yasz), do chwytania zw\u0142aszcza jesiotr\u00f3w i \u0142ososi; wolny mie\u0107 b\u0119dzie tak\u017ce \u0142\u00f3w ryb pomniejszemi jadrami (parvis retibus), lecz nie sieciami wielkiemi, zwanemi pospolicie \u201ewierzchy\u201d (magnis retibus et signanter wirzchi vulgariter dictis), te bowiem zachowane s\u0105 li dla dziedzic\u00f3w w\u0142o\u015bci Pieczowiska. Wspomniane w dokumencie sieci \u201ewierzchy\u201d s\u0105 to niew\u0105tpliwie p\u00f3\u017aniejsze \u201ewierzch\u00f3wki\u201d. t. j. wielkie sieci bez matni, w\u015br\u00f3d wody na bystrzu rzecznym zapuszczane, analogiczne do zaznaczonych przez nas wy\u017cej dunajcowych \u201ep\u0142acht\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Przeciwko istnieniu jaz\u00f3w rzecznych, utrudniaj\u0105cych sp\u0142aw statk\u00f3w, wymierzone s\u0105 uchwa\u0142y sejmowe, jakote\u017c edykty ksi\u0105\u017c\u0105t Mazowieckich. Konstytucja sejmu Piotrowskiego z r. 1447 mianuje rzeki spustne \u201ekr\u00f3lewskiemi\u201d, gdy\u017c nikt ich nie mo\u017ce \u201eosobliwem prawem zaw\u0142aszcza\u0107\u201d (iure privato vendicare), stanowi przeto, i\u017c na rzekach kr\u00f3lewskich \u201e\u0142owi\u0107 nale\u017cy ryby nie na jazy, lecz sieciami\u201d (non sepibus, sed vetibus piscandum) i ubolewa, i\u017c s\u0105 ludzie, co \u201ebardziej ceni\u0105 \u0142owitw\u0119 rybn\u0105, ni\u017cli dobro pospolite i dostatek przedmiot\u00f3w potrzebnych\u201d. Podobnie\u017c opiewa statut ksi\u0119cia Konrada mazowieckiego z r. 1496, mianowicie, i\u017c \u201ez dawnego zwyczaju rzeki Wis\u0142a, Bug i Narew winny by\u0107 wolne dla wszystkich sp\u0142awiaj\u0105cych, bez \u017cadnego op\u0142acania myt\u201d, i \u017ce w jazach rzecznych nale\u017cy od wczesnej wiosny a\u017c do Zielonych \u015awi\u0105tek pozostawia\u0107 dostateczny otw\u00f3r czyli przepust\u0119 (foramen) dla sp\u0142awianych statk\u00f3w wodnych i p\u0142yt\u00f3w. Dodatkowy przepis (de concusso obstaculo) zastrzega, i\u017c w razie nadwer\u0119\u017cenia jazu winny sp\u0142awnik obowi\u0105zany b\u0119dzie zwr\u00f3ci\u0107 strat\u0119 w rybo\u0142\u00f3wstwie \u201ewedle zwyczaju prawa wodnego\u201d (secundum consuetudinem iuris aquatici). Atoli rozporz\u0105dzenia powy\u017csze nie mia\u0142y cechy do\u015b\u0107 kategorycznej i nie by\u0142y \u015bci\u015ble wykonywane, skoro i w nast\u0119pnem stuleciu wydawane s\u0105 postanowienia, rozci\u0105gaj\u0105ce opiek\u0119 nad sp\u0142awem.<\/p>\n\n\n\n
Tak wi\u0119c edyktem z r. 1529 kr\u00f3l Zygmunt I zastrzega, i\u017cby wszelkie statki mia\u0142y wolny przep\u0142yw Wis\u0142\u0105 ku Gda\u0144skowi, i aby czelad\u017a poborc\u00f3w (ministri theloneatorum) nie \u015bci\u0105ga\u0142a od nich op\u0142at pod mianem \u201ezjezdne\u201d (syazne). W r. 1557 staje w Warszawie uchwa\u0142a sejmowa, \u201eaby ka\u017cdy, kt\u00f3ry jaz na swym imieniu ma, zruci\u0142 go do \u015awi\u0105tek przysz\u0142ych\u201d, zachowany za\u015b ma by\u0107 jedynie \u201ejaz na Sanie u Przemy\u015bla\u201d dla soli kr\u00f3lewskiej. Mimo to, jak nas poucza konstytucja sejmu Piotrowskiego z r. 1565, \u201edo tego czasu jazy nie s\u0105 zrzucone\u201d. Obszernie przedmiot ten traktuj\u0105 p\u00f3\u017aniejsze uchwa\u0142y sejmowe, mianowicie z r. 1567 i 1598. Pierwsza orzeka, i\u017c \u201ektoby jaz mie\u0107 chcia\u0142, ma w nim \u015blozy abo wrota przestrone uczyni\u0107, \u017ceby wolnie a przezpiecznie towary wszelakie schodzi\u0142y\u201d. Druga za\u015b wylicza rzeki sp\u0142awne w systemacie Wis\u0142y: Dunajec, Nid\u0119, San, Bug, Styr, Wieprz, Ty\u015bmienic\u0119, Narew i Brd\u0119, przypominaj\u0105c, i\u017c \u201ena tych rzekach, od tych miejsc, od kt\u00f3rych navigabiles s\u0105, \u017caden ani grobel, ani tam, ani m\u0142yn\u00f3w nie ma budowa\u0107, a gdzie zbudowane s\u0105, zniesione by\u0107 maj\u0105\u201d pod win\u0105 200 grzywien. Wiemy jednak doskonale, \u017ce te nakazy odnosi\u0142y tylko cz\u0119\u015bciowy skutek: jazy bowiem rybackie w zmienionej niew\u0105tpliwie formie, tak samo jak m\u0142yny p\u0142ywane, istnia\u0142y nawet na \u015brodkowej Wi\u015ble, sna\u0107 z mocy wszechw\u0142adnej tradycji, jeszcze w XIX-ym wieku za pami\u0119ci \u017cyj\u0105cych pokole\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Sam s\u0142ysza\u0142em opowiadania starszych rybak\u00f3w, jak to drzewiej na Wi\u015ble \u201cgra\u0142y organy\u201d – mocno szumia\u0142y wysokie tyczki, zabijane na wartowej wodzie ko\u0142o jaz\u00f3w; wskutek biegu wody \u015bmig\u0142e te tyczki, ustawicznie si\u0119 chybocz\u0105c, z hukiem uderza\u0142y o grube pale jazowe czyli \u201cszryki\u201d, rz\u0119dem osadzone (\u201czarejdowane\u201d) w poprzek rzeki, co odstrasza\u0142o od dalszej w\u0119dr\u00f3wki ci\u0105gn\u0105ce pod wod\u0119 jesiotry i u\u0142atwia\u0142o ich po\u0142\u00f3w sieciami. Miejsca tych jesiotrowatych jaz\u00f3w bywa\u0142y widowni\u0105 cz\u0119stych zatarg\u00f3w, a nawet bijatyk pomi\u0119dzy rybakami a sp\u0142awnikami, kt\u00f3rzy, nie mog\u0105c korzysta\u0107 z do\u015b\u0107 w\u0105zkiej przerwy w rz\u0119dzie szryk\u00f3w, pozostawianej dla statk\u00f3w, naje\u017cd\u017cali na owe jazy, co powodowa\u0142o nieraz znaczne ich uszkodzenie. A koszt urz\u0105dzenia podobnych jaz\u00f3w nie by\u0142 wcale b\u0142ahy, gdy\u017c wynosi\u0142 par\u0119 tysi\u0119cy z\u0142otych!\u2026 Do dzi\u015b dnia przytem tradycj\u0119 pierwotnych jaz\u00f3w wi\u015blanych przypominaj\u0105 r\u00f3\u017cne \u201codjazki\u201d, \u201clisice\u201d lub \u201cgacie\u201d, jakie znajdziemy na ma\u0142ych rzeczu\u0142kach: Bia\u0142ce, Skawie, Wkrze, Liwcu i t. p.<\/p>\n\n\n\n
II. Od XVI-go schy\u0142ku
DO XVIII-go wieku
Usi\u0142owali\u015bmy wykaza\u0107 poprzednio, i\u017c na XV-e stulecie przypada wyra\u017anie udoskonalenie techniki rybo\u0142\u00f3wczej na Wi\u015ble. Do tej\u017ce daty, je\u015bli nie wcze\u015bniejszej, nale\u017cy odnie\u015b\u0107, pomimo braku \u015bcis\u0142ych danych historycznych, powstanie pierwszych organizacyj rybackich w miastach powi\u015blnych, a przedewszystkiem w wysuwaj\u0105cej si\u0119 na ich czo\u0142o stolicy Mazowsza. Sobieszcza\u0144ski nie bez s\u0142uszno\u015bci nazywa cech rybacki w Warszawie \u201enajdawniejszym\u201d, zaznaczaj\u0105c, i\u017c posiada\u0142 on w\u0142asn\u0105 kaplic\u0119 przy ko\u015bciele Panny Marji na Nowem- Mie\u015bcie, wzniesion\u0105 razem ze \u015bwi\u0105tyni\u0105 oko\u0142o 1410 roku. Kaplica ta by\u0142a pod wezwaniem \u015bw. Barbary, kt\u00f3rej kult jednoczy\u0142 rybak\u00f3w, przewo\u017anik\u00f3w (promnik\u00f3w i \u0142odnik\u00f3w), sp\u0142awnik\u00f3w i w og\u00f3le \u201eludzi wodnych\u201d; tworzyli oni zrzeszenie zawodowe, kt\u00f3re jednocze\u015bnie mia\u0142o charakter bractwa religijnego.<\/p>\n\n\n\n
Drugim po\u015brednim dowodem, przemawiaj\u0105cym za tak wczesn\u0105 dat\u0105 organizacji rybackiej w Warszawie, jest wzmianka w pierwszej pisanej ustawie z r. 1532 o \u201estarym zwyczaju\u201d, braci obowi\u0105zuj\u0105cym. Powy\u017csza ustawa rybacka, do dzi\u015b dnia zachowana, jest niezmiernie ciekawym zabytkiem nie tylko historycznym, ale i j\u0119zykowym, w odr\u00f3\u017cnieniu bowiem od wszystkich \u00f3wczesnych tego rodzaju dokument\u00f3w spisana zosta\u0142a po polsku: sna\u0107 konieczno\u015b\u0107 u\u017cycia w tek\u015bcie wielu wyraz\u00f3w technicznych swojskich i trudno\u015b\u0107 oddania ich na j\u0119zyk \u0142aci\u0144ski ocali\u0142y nam ten cenny szcz\u0105tek starodawnej polszczyzny. Tre\u015b\u0107 tej pierwotnej ustawy rybackiej, zawart\u0105 w p\u00f3\u017aniejszych przywilejach cechowych z r. 1592 i 1670, opublikowa\u0142em w ca\u0142o\u015bci w \u201ePracach Filologicznych\u201d (t. VII, r. 1909); tutaj podam jedynie wa\u017cniejsze z niej ust\u0119py techniczne.<\/p>\n\n\n\n
Regulamin wi\u0119c opiewa:
1) Na bystrzy czyli warcie wody w jednej toni ma zapuszcza\u0107 wielkie sieci sze\u015bciu rybak\u00f3w z dw\u00f3ch \u0142odzi, mianowicie po trzech z ka\u017cdej \u0142odzi; r\u00f3wnie\u017c tylko trzej z jednej \u0142odzi maj\u0105 ci\u0105gn\u0105\u0107 podobne sieci na starej rzece t. j. rzeczysku, opuszczonem korycie, zastawia\u0107 za\u015b sieciami owo koryto dla po\u0142owu wolno im najwy\u017cej przez dwie godziny. 2) Ci rybacy, kt\u00f3rzy chc\u0105 \u0142owi\u0107 na motow\u0119\u017ce, mog\u0105 wtyka\u0107 jeno po dwie \u201eznatki\u201d, t. j. zak\u0142ada\u0107 w poprzek nurtu wody po dwa d\u0142ugie sznury, w\u0119dkami opatrzone. 3) Ka\u017cdy brat winien w nale\u017cytej kolei puszcza\u0107 rzedzami, t. j. ci\u0105gn\u0105\u0107 z \u0142odzi sieci rzadkie na ryby \u201eciekowe\u201d, mianowicie bolenie czyli rapy. 4) \u017badna rodzina rybacka nie powinna mie\u0107 wi\u0119cej nad jedn\u0105 siatk\u0119 czyli sie\u0107 g\u0119st\u0105, tudzie\u017c jedn\u0105 uklejnic\u0119, t. j. sie\u0107 u\u017cywan\u0105 g\u0142\u00f3wnie do \u0142owu ryb uklej\u00f3w (ostatni\u0105 zast\u0105pi\u0142a na Wi\u015ble bodaj dzisiejsza \u201esuwata\u201d, ale sama nazwa zachowa\u0142a si\u0119 na jeziorze Wdzidzkiem na Kaszubach). 5) Jeden brat nie mo\u017ce bra\u0107 drugiemu nic \u201ez czo\u0142nu\u201d, cho\u0107by nawet s\u0142omy; podobnie\u017c zakazuje mu si\u0119 zabiera\u0107 cudz\u0105 wiersz\u0119, ma\u0142\u0105 czy wielk\u0105, lub d\u017awiga\u0107 j\u0105 z \u201ezastawiska\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Ustawa dalej orzeka, i\u017c tylko cechowi b\u0119d\u0105 mie\u0107 prawo sprzeda\u017cy \u201eu rybnych sto\u0142\u00f3w\u201d t. j. w jatkach, \u017ce oni tylko mog\u0105 r\u0105ba\u0107 jesiotry na sprzeda\u017c, i \u017ce nikt inny, pr\u00f3cz braci i \u201eub\u00f3stwa w szpitalu\u201d, nie powinien wyrabia\u0107 sieci rybackich; co za\u015b do op\u0142at od zarobkowania, to wspomniane jest jedynie \u201etargowe\u201d w ilo\u015bci dw\u00f3ch groszy, kt\u00f3re obowi\u0105zany by\u0142 ui\u015bci\u0107 brat w razie zabicia na piasku lub u\u0142owienia wiersz\u0105 jesiotra. Pr\u00f3cz op\u0142at od swoich cz\u0142onk\u00f3w, zgromadzenie mia\u0142o prawo pobiera\u0107 po cztery grosze od tych, co ze statkami z pod miasta wyruszaj\u0105 lub z g\u00f3ry Wis\u0142y na \u0142odziach przybiegaj\u0105. Oto charakterystyczne ust\u0119py zasadniczej ustawy cechu rybackiego, skre\u015blonej \u201e na wietnicy m. Starej Warszawy nazajutrz po uroczysto\u015bci \u015bwi\u0119tej Agnieszki Panny w roku od Narodzenia Chrystusa tysi\u0105cznym pi\u0119\u0107setnym trzydziestym drugim\u201d przez pisarza miejskiego Franciszka \u0141yszczowicza za burmistrzostwa Jana Filipowicza alias D\u0142ugosza.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnem uzupe\u0142nieniem powy\u017cszej ustawy cechowej, kt\u00f3ra zyska\u0142a sankcj\u0119 monarsz\u0105 w r.1592, s\u0105 przywileje z r. 1635 i 1670. Stanowi\u0105 one, i\u017c \u201eobcy\u201d, kt\u00f3rzy ryby b\u0105d\u017a l\u0105dem, b\u0105d\u017a wod\u0105 do Warszawy przywo\u017c\u0105, winni uiszcza\u0107 op\u0142aty na rzecz cechu, przyczem dla pierwszych norma oznaczona jest od beczki Narewnej lub Lubelskiej, dla drugich za\u015b od \u201eskrzyni\u201d krakowskiej lub \u017cerdzianej, od \u201esp\u0142aw\u00f3w\u201d Narewnych lub \u201esadz\u00f3w\u201d krakowskich; dalej, obowi\u0105zuj\u0105 do op\u0142at na rzecz cechu nie tylko zamiejscowych \u201erotman\u00f3w\u201d , t. j. przewodnik\u00f3w statk\u00f3w, ale i b\u0119d\u0105cych im do pomocy \u201erotma\u0144czyk\u00f3w\u201d; wreszcie zwalniaj\u0105 rybak\u00f3w, jako \u201emieszczan warszawskich\u201d, od op\u0142aty targowego, czy to na rzecz Magistratu, czy te\u017c na rzecz starosty kr\u00f3lewskiego, kt\u00f3remu jedynie winni oni uiszcza\u0107 30 z\u0142otych czynszu za wolno\u015b\u0107 \u0142owienia na Wi\u015ble w obr\u0119bie miasta \u201eod granic Czerniakowskich a\u017c do Ma\u0142o\u0142omi\u0144skich\u201d ( t. j. \u0141omiankowskich), \u201eod brzegu do brzegu\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W epoce wydania pierwszych ustaw cechu rybackiego m. Warszawy by\u0142 on bodaj najliczniejszym: lustracja z r. 1564 podaje w mie\u015bcie 80-u samodzielnych rybak\u00f3w, w\u0142a\u015bcicieli dom\u00f3w, a w pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej wykazano ich nawet 86-u. Ale ju\u017c w r. 1620 liczba tych rybak\u00f3w spada do 38-u, albowiem jednych \u201eWis\u0142a z domami znios\u0142a, drudzy te\u017c poumierali\u201d. W obu powy\u017cszych stuleciach, jak dowodz\u0105 rejestry wydatkowe Starej Warszawy, Magistrat by\u0142 bardzo powa\u017cnym nabywc\u0105 zdobyczy wi\u015blanej od rybak\u00f3w; ofiarowywa\u0142 on takow\u0105 w upominku ludziom mo\u017cnym, gdy ci przybywali na sesj\u0119 sejmow\u0105, pragn\u0105\u0142 bowiem zaskarbi\u0107 ich przychylno\u015b\u0107 i zarazem zas\u0142oni\u0107 obywateli od ucisku. Na te okupy z ryb sk\u0142ada\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie jesiotry i \u0142ososie, obficie w\u00f3wczas pod Warszaw\u0105 po\u0142awiane, a nadto: certy, szczupaki, karpie i leszcze.<\/p>\n\n\n\n
Ostatnie dwie ustawy warszawskiego cechu rybak\u00f3w z czas\u00f3w Rzplitej, nadane w r. 1752 i 1781, zapewniaj\u0105 im r\u00f3wnie\u017c niejakie wy\u0142\u0105czno\u015bci, tekst ich, ma\u0142o przypominaj\u0105cy pierwotny statut z 1532 roku, nie zawiera nic godnego uwagi, i roztrz\u0105sa\u0107 go bli\u017cej nie b\u0119dziemy. Natomiast wspomnimy tu obszerniej o dw\u00f3ch taksach drukowanych z XVIII-go stulecia, kt\u00f3re obowi\u0105zywa\u0142y powy\u017cszy cech przy sprzeda\u017cy ryb a wydane by\u0142y przez Urz\u0105d Marsza\u0142kowski Koronny w r. 1765 i 1776.<\/p>\n\n\n\n
Taksa z daty wcze\u015bniejszej, przyznaj\u0105c cechowym prawo rycza\u0142towego nabywania ryb na potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w miasta, dozwala, pozatem, jedynie kupna ryb szlacheckich, \u201e na targ Warszawski i Praski\u201d przywo\u017conych; ustanawia za\u015b ceny na rozliczne gatunki ryb, dzi\u015b wcale lub rzadko w sprzeda\u017cy napotykane. Tylko cena jesiotra podana jest na wag\u0119 (funt 10 gr.), innych ryb od sztuki, wedle d\u0142ugo\u015bci lub ustalonego rodzaju, a ca\u0142kiem drobnych gatunk\u00f3w na miar\u0119 (kwarta). Wed\u0142ug powy\u017cszej taksy mia\u0142y by\u0107 zbywane: \u0142ososie (prawdziwe i kruki czyli hakowniki) po 6 \u2013 12 z\u0142., szczupaki (g\u0142owne, podg\u0142owne i p\u00f3\u0142miskowe) po 1 \u2013 12 z\u0142., a drobne szczupaczki zawijanki po 10 \u2013 20 gr.; karpie (g\u0142owne, podg\u0142owne czyli wyskoczki i p\u00f3\u0142miskowe) oraz sandacze wi\u015blne po 3 \u2013 6 z\u0142.; a karpiki po 15 \u2013 28 gr.; leszcze po 8 gr. \u2013 2 z\u0142,; bolenie albo rapy po 10 gr. \u2013 1z\u0142.; w\u0119gorze po 1,5 \u2013 3 z\u0142.; liny i okonie najro\u015blejsze po 24 gr.; certy po 6 \u2013 12 gr.; karasie dorodne po 1 z\u0142. 24 gr., a jazie po 20 gr.; \u015blizy, kie\u0142bie i jazgary oraz ukleje (za kwart\u0119 bez wody) po 8, 15 i 24 gr.; wreszcie minogi wielkie po 2,5 grosza.<\/p>\n\n\n\n
Taksa z r. 1776 ustanawia ju\u017c ceny na wszystkie ryby \u017cywe od funta, zalecaj\u0105c sprzedawa\u0107: szczupaki przednie po 1 z\u0142., a mniejsze po 10 gr., w\u0119gorze po 24 gr., okunie po 20 gr., karpie po 18 gr., leszcze g\u0142owne po 13 gr., karasie i liny po 10 gr., wreszcie jesietrzyn\u0119 na wiosn\u0119 po 12 gr., a w jesieni po 18 gr., za\u015b \u201ejesietrz\u0105 g\u0142ow\u0119, chrz\u0105stki, flaki i inne drobne cz\u0105stki po 5 gr. funt. Z dodatkowego obja\u015bnienia Urz\u0119du Marsza\u0142kowskiego dowiadujemy si\u0119, i\u017c sprzeda\u017c ryb w mie\u015bcie mia\u0142a by\u0107 ze\u015brodkowana na ul. Bugaj gdzie cech rybacki posiada\u0142 swoje jatki, i \u017ce ka\u017cdy dostawca ryb (zwany w tek\u015bcie dokumentu \u201eobcym\u201d lub \u201ego\u015bcinnym\u201d), kt\u00f3ry do Warszawy towar l\u0105dem przywozi\u0142 albo wod\u0105 przyp\u0142awia\u0142, winien by\u0142 przedewszystkiem zaofiarowa\u0107 go na sprzeda\u017c cechowi i w tym celu \u201eobwie\u015bci\u0107 Pana starszego Rybackiego\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W dokumentach z XIV-go stulecia…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10197"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10199,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10197\/revisions\/10199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}