Trudno zajrze\u0107 pod wod\u0119, trudno podpatrywa\u0107, co si\u0119 w niej dzieje. Znacznie \u0142atwiej mo\u017cna obserwowa\u0107 to, co dzieje si\u0119 na brzegach. Znakomity polski botanik, specjalista od ro\u015blin wodnych, profesor Stanis\u0142aw Bernatowicz przez wiele lat obserwowa\u0142 zjawiska przyrodnicze towarzysz\u0105ce okresom rozrodu poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w ryb. Swoje badania prowadzi\u0142 na p\u00f3\u0142nocy Polski, wpierw w jeziorach Wile\u0144szczyzny, p\u00f3\u017aniej na Mazurach. Swoje spostrze\u017cenia zestawi\u0142 w postaci kalendarza biologicznego, wi\u0105\u017c\u0105cego terminy tar\u0142a z rozwojem nadbrze\u017cnych i wodnych ro\u015blin oraz wyst\u0119powaniem przymrozk\u00f3w i zjawisk lodowych. Kalendarz ten, pod nazw\u0105 fenologia rozrodu ryb, wszed\u0142 do kanonu dzie\u0142 ichtiologicznych Europy.
Profesor Bernatowicz wyr\u00f3\u017cni\u0142 16 okres\u00f3w rozrodu, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 na siebie zachodzi. Czytaj\u0105c kalendarz biologiczny, w skr\u00f3cie przedstawiony poni\u017cej, trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce powsta\u0142 w oparciu o obserwacje ryb w jeziorach p\u00f3\u0142nocnej Polski.<\/p>\n\n\n\n
Szczupaki
Przy brzegach jezior szczupak trze si\u0119, gdy tylko l\u00f3d odtaje od brzeg\u00f3w, zaczyna kwitn\u0105\u0107 podbia\u0142 i w pe\u0142ni kwitnie lepi\u0119\u017cnik r\u00f3\u017cowy. W tym samym czasie odbywaj\u0105 tar\u0142o lipienie i g\u0142owacice. Koniec tar\u0142a zbiega si\u0119 z rozwijaniem si\u0119 pierwszych li\u015bci gr\u0105\u017cela \u017c\u00f3\u0142tego i p\u0119kaniem p\u0105k\u00f3w li\u015bciowych olszy. Na p\u0142yciznach \u015br\u00f3djeziornych szczupaki tr\u0105 si\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej \u2013 kiedy przekwita podbia\u0142, a w pe\u0142ni kwitnienia jest knie\u0107 b\u0142otna, czyli kacze\u0144ce. Definitywnie tar\u0142o szczupak\u00f3w ko\u0144czy si\u0119 z pe\u0142nym kwitnieniem czeremchy.<\/p>\n\n\n\n
Okonie
W ma\u0142ych i p\u0142ytkich jeziorach, w kt\u00f3rych woda szybko si\u0119 nagrzewa tar\u0142o okoni zaczyna si\u0119 wraz z p\u0119kaniem p\u0105k\u00f3w li\u015bciowych olszy, a ko\u0144czy, gdy zakwitaj\u0105 kacze\u0144ce. Podobnie jest w ma\u0142ych rzekach. W du\u017cych jeziorach tar\u0142o zaczyna si\u0119 z pe\u0142nym kwitnieniem mniszk\u00f3w i kacze\u0144c\u00f3w, a ko\u0144czy, gdy kwitn\u0105 grusze.<\/p>\n\n\n\n
Jazgarze
Tar\u0142o zaczyna si\u0119, gdy stopniej\u0105 resztki lod\u00f3w na brzegach, a ko\u0144czy w pe\u0142ni kwitnienia mniszk\u00f3w. Tu\u017c po jazgarzach tr\u0105 si\u0119 okonie w du\u017cych jeziorach.<\/p>\n\n\n\n
Jazie
Tar\u0142o jazi trwa tylko kilka dni, w czasie kiedy zaczynaj\u0105 kwitn\u0105\u0107 kacze\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n
P\u0142ocie
W ma\u0142ych jeziorach i ma\u0142ych, p\u0142ytkich rzekach tar\u0142o p\u0142oci zaczyna si\u0119 wraz z pojawieniem si\u0119 pierwszych m\u0142odych li\u015bci na olszach i pe\u0142nym kwitnieniem podbia\u0142u, ko\u0144czy gdy zakwitaj\u0105 mniszki. W tym czasie zaczyna si\u0119 tar\u0142o p\u0142oci w du\u017cych jeziorach i rzekach, a ko\u0144czy si\u0119, gdy mniszki s\u0105 w pe\u0142nym kwitnieniu.<\/p>\n\n\n\n
Sandacze
Tar\u0142o zaczyna si\u0119, gdy zakwitaj\u0105 jab\u0142onie. Pe\u0142nia tar\u0142a przypada na kwitnienie kasztanowc\u00f3w, a zako\u0144czenie na przekwitanie grusz.<\/p>\n\n\n\n
Leszcze
Leszcze odbywaj\u0105 tar\u0142o w dwu okresach. Pierwszy przypada na pe\u0142ne kwitnienie jab\u0142oni i kasztanowc\u00f3w, ko\u0144czy wraz z k\u0142oszeniem si\u0119 \u017cyta. Drugi okres tar\u0142a zaczyna si\u0119 w czasie pe\u0142nego zakwitu chabr\u00f3w b\u0142awatk\u00f3w i pocz\u0105tk\u00f3w kwitnienia bzu czarnego.<\/p>\n\n\n\n
Kr\u0105pie
Zaczynaj\u0105 tar\u0142o pod koniec drugiego tar\u0142a leszczy, przy pe\u0142nym kwitnieniu chabr\u00f3w, b\u0142awatk\u00f3w, \u017cyta i kaliny.<\/p>\n\n\n\n
Wzdr\u0119gi
Zaczynaj\u0105 si\u0119 trze\u0107 kiedy kwitn\u0105 b\u0142awatki, \u017cyto i pi\u0119ciornik g\u0119si. Ko\u0144cz\u0105 tar\u0142o, gdy przekwita bez czarny.<\/p>\n\n\n\n
Ukleja
Ukleje, jak leszcze, maj\u0105 dwa okresy tar\u0142a. Pierwszy przypada na okres mi\u0119dzy k\u0142oszeniem si\u0119 a zakwitaniem \u017cyta. Drugi na czas kwitni\u0119cia lipy szerokolistnej.<\/p>\n\n\n\n
Karasie
Tar\u0142o karasi zaczyna si\u0119 wraz z zakwitaniem bzu czarnego, ko\u0144czy gdy kwitnie kalina. W podobnym czasie tr\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c karasie srebrzyste.<\/p>\n\n\n\n
Sumy
Rozr\u00f3d sum\u00f3w przypada na okres mi\u0119dzy kwitnieniem bzu czarnego i kaliny.<\/p>\n\n\n\n
Liny
Pocz\u0105tek tar\u0142a lin\u00f3w jest wraz z pocz\u0105tkiem kwitnienia bzu czarnego. Najwi\u0119ksze nasilenie tar\u0142a przypada na zakwitanie lipy.<\/p>\n\n\n\n
Sielawy
Tar\u0142o sielaw zaczyna si\u0119 \u201cgdy m\u0142ode brzozy utraci\u0142y przesz\u0142o po\u0142ow\u0119 li\u015bci, a stare brzozy s\u0105 ju\u017c bez li\u015bci\u201d. Najbardziej intensywne tar\u0142o jest w dniach, kiedy pojawia si\u0119 pierwszy l\u00f3d przy brzegu. Jednolita tafla nawet cienkiego, pierwszego lodu jest oznak\u0105 ko\u0144ca tar\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Sieje
Tar\u0142o rozpoczyna si\u0119 po utracie przez brzozy wszystkich li\u015bci, a ko\u0144czy, kiedy jeziora pokrywaj\u0105 si\u0119 lodem.<\/p>\n\n\n\n
Mi\u0119tusy
Rozpoczynaj\u0105 tar\u0142o, kiedy ustal\u0105 si\u0119 silne mrozy, a l\u00f3d \u201cutrzymuje konia z za\u0142adowanymi saniami\u201d (co najmniej ma grubo\u015b\u0107 6 cm).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Leszcze odbywaj\u0105 tar\u0142o w dwu okresach. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10083,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10082"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10082"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10084,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10082\/revisions\/10084"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wedkarz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}